'Repressie radicalisme leidt tot meer radicalisme'

Foto ANP/Koen Suyk Beeld
Foto ANP/Koen Suyk

Amsterdam - De overheid moet stimuleren dat geradicaliseerde moslims in contact komen met meer gematigde vertegenwoordigers van de islam. Repressie van radicalisme kan met gemak leiden tot een geweldsspiraal en nog meer radicalisme.

Dat blijkt uit een onderzoek van het Amsterdamse Instituut voor Migratie- en Etnische Studies (Imes) van de UvA, in opdracht van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb). Het instituut adviseerde eerder de gemeente Amsterdam over radicalisering.

De NCTb wilde twee jaar geleden van Imes weten hoe geradicaliseerde moslims gederadicaliseerd kunnen worden. Het heeft na een uitgebreide studie naar radicaliseringsprocessen bij Molukkers, in de kraakbeweging, bij extreem-rechts en onder islamitische extremisten geleid tot een soort receptenboek: hoe help je moslimradicalen van hun geloof in gewelddadig optreden tegen de democratische, Nederlandse samenleving af?

Volgens politicoloog Jean Tillie, die het onderzoek begeleidde, blijkt dat de overheid het meeste kans maakt als zij erin slaagt aansprekende alternatieven te bieden. Probleem daarbij is wel de scheiding tussen kerk en staat: de overheid wordt geacht zich niet te mengen in de inhoud van religie. Dat dilemma wordt door de onderzoekers overigens niet opgelost.

Wel stellen zij dat de Nederlandse samenleving zich open moet stellen voor de islam om te voorkomen dat met name jongeren afdrijven in een isolement. Volgens het Imes moet daarbij ook de durf worden opgebracht om te praten over orthodoxe opvattingen. Die leiden niet automatisch tot gewelddadigheid.

Volgens het onderzoek werkt repressie van radicalisme, waar in de Tweede Kamer met grote regelmaat om wordt gevraagd, slechts in beperkte zin als het gaat om islamextremisme. Dit in tegenstelling tot de bewegingen van radicale Molukkers, krakers en extreem-rechts, die succesvol zijn bestreden door de inzet van staatsgeweld.

'Repressie kan ook averechtse effecten hebben,' schrijft het Imes. 'Het kan leiden tot een geweldsspiraal, een verharding van de strijd, verdere radicalisering van de harde kern. En in het geval van islamitisch radicalisme lijkt er vooral een risico op een underdogeffect, waardoor de radicale groep alleen maar aantrekkelijker wordt.' (MARCEL WIEGMAN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden