Plus Generatie 020

René van Beeten (46): 'Soms denk ik: Jezus, wat praat ik toch plat'

Elke generatie ervaart de veranderende stad op haar manier. René van Beeten (46) is zo Amsterdams als het asfalt van de Nieuwezijds.

Liefde voor Amsterdam tekent het leven van René van Beeten. Hij heeft het elders geprobeerd,na elf maanden was hij terug. Beeld Sanne Zurné

René van Beeten (46) staat garant voor een 'onvervalst Amsterdamse geluid'. Zo staat het in ieder geval op de site van de André Hazesimitator. En dat hij te boeken is voor een 'stukkie Amsterdamse gezelligheid' en dat hij '100 procent Amsterdams' is. Het zijn allemaal overbodige woorden, zodra Van Beeten zijn mond opendoet. "Bakkie koffie?"

Zijn tongval is zo Amsterdams als het asfalt van de Nieuwezijds Voorburgwal, waar hij geboren is. Van Beeten - olijke kop, oorbelletje - is er trots op ook. Hij zit in zijn woonkamer aan de Hoogte Kadijk. In een hondenmand ligt de jack russell Milo te maffen. Hij lijkt zich weinig aan te trekken van zijn buurman Dick, een peuterhoge tuinkabouter met een gigantische erectie.

Aan een paarse muur hangen barokkerige lijstjes met oude foto's van Amsterdamse plekken. Een levensgeschiedenis in kaders. Behalve dan de bovenste rij, want daar zitten de oorspronkelijke reclamefoto's van de verliefd veinzende modellen nog in.

Daaronder een oude plaat van de Nieuwezijds Voorburgwal. Er hangt ook een foto van banketbakkerij Van der Linde aan de Nieuwendijk, waar Van Beeten als kleine jongen met zijn moeder softijs at. "Wie kent het niet? Daartegenover zat toen ook al de Hema. Daar had je een lopend buffet waar je avondeten kon halen, macaroni en dat soort gekke dingen."

Verder foto's van café De Twee Zwaantjes aan de Prinsengracht, het Kadijksplein met, toen nog, een tram en de Westertoren. "Ja, de Westertoren, dat is een dingetje."

Toen Van Beeten 7 jaar was en hij een zusje kreeg, is hij met zijn vader (storingsmonteur bij het Energiebedrijf) en zijn moeder (coupeuse) naar Slotermeer (Paulus van Hemertstraat) verhuisd. Zijn ouders wonen er nog.

Zachtjes kapot
René zelf verzeilde nog in een 'benedenwoninkje met achtertuin in de Kievitstraat', maar 'daar voelde ik me toch niet helemaal zo gelukkig, want Noord ja, dat is toch een heel ander ­gevoel'. Met zijn huidige vrouw deed hij een korte poging te aarden in Nijmegen. "Maar daar ging ik echt heel zachtjes kapot." Elf maanden, en hij was weer thuis.

Wat hij dan precies miste in Nijmegen? Van Beeten is even stil. Ja, 'het Amsterdamse', maar op de vraag wat dat dan precies is, komt hij niet verder dan 'de trams, de bussen, de drukte'. "Ik voel me hier gewoon thuis."

De Amsterdamse identiteit, wat is dat? Van Beeten kan het niet duiden. Hij heeft er een paar jaar geleden hard over nagedacht. "Vooral over mijn accent, en Amsterdam in het algemeen." Een filmmaatschappij vroeg hem te kijken naar de Amsterdamse dialogen in het script van de misdaadfilm Schone handen. "Ik heb het script vijftig, zestig keer gelezen en ben het toen gaan aanpassen: alle dialogen, woorden, intonaties van de dingen die een Amsterdammer zou zeggen."

Een voorbeeld? Simpele dingen als 'kolere', zegt Van Beeten. "Of, en dit is een echt Amsterdams dingetje: 'As het effe kan'. Dat is van heel vroeger. 'As' staat voor 'als'. Probeer maar eens een iemand uit te leggen dat 'als' 'as' wordt, en dan vooral hoe je dat 'as' uitspreekt."

Hij trainde actrice Thekla Reuten in het Amsterdams ­praten en sprak de tekst van acteur Jeroen van Koningsbrugge in op een podcast. "Soms denk ik: Jezus, wat praat ik eigenlijk plat."

Mensen kunnen dat charmant vinden en Van Beeten maakt er met zijn Hazes-act dankbaar gebruik van, maar die Amsterdamse strot heeft ook een andere kant. En daar is hij hard mee geconfronteerd.

"Als je zo'n accent heb, schatten mensen je niet hoog in. Die denken dat je een drop-out bent van de lagere school, of zo. Dat je niks kan. Dan denk ik bij me eigen: jongens, dat is wel heel kortzichtig, dit."

Naar de logopedist
Van Beeten vertelt over zijn tijd als IT'er, een baan waarbij hij directies vertelde hoe de helpdesk moest worden ingericht. "Dat was meer dan een computertje installeren." Zijn nieuwe leidinggevende vond dat accent van hem niet kunnen. "Hij zei dat ik naar de logopedist moest, want dat Amsterdams beviel hem niet. Zelf was hij Tukker. Dus ik zei heel droog: 'Dan ga je toch wel mee, hè, of niet!?' Ik had echt zoiets van: hoor ik dat nou goed?"

"Ik vroeg hem: 'Doe ik mijn werk soms niet goed?' Nee, uitstekende staat van dienst. Komt er schuttingtaal uit? Nee, absoluut niet. Ik zeg: 'Wat is je probleem dan?' Hij zegt: 'Ik vind dat Amsterdams niet kunnen.' Nou, toen had hij me."

Het gevolg van die discussie was twee jaar op non-actief, met behoud van salaris en auto. Uiteindelijk is het contract ontbonden.

Met zijn Hazesact houdt Van Beeten het 'Amsterdams' in ere. En in zekere zin doet hij hetzelfde met Amsterdam door de stad af te struinen op zoek naar de mooiste plekken, waar hij dan een foto van maakt. Hij ziet Amsterdammers de stad uit vluchten, weg van drukte en hoge huren en huizenprijzen. Van Beeten niet gezien. "Een knappe jongen die me weg krijgt."

Lees ook:
Deel 1: Truus Langelaan-van Eeghen (108) wilde geen mevrouwtje uit Zuid worden


Deel 2: Mimi Verbrugge (93): 'Mensen bekommeren zich minder om elkaar'

Deel 3: Leny van Engelen (81) en Ank Meijer (80): 'Je went er aan dat fietsen worden gejat'

Deel 4: Frank Mansro (69) wilde 8 maanden blijven, maar het werd een leven lang

Deel 5: Theresa Man (63): 'Vroeger ging ik met de auto naar de Zeedijk'

Deel 6: Sed Bircan (54) prijst de Nederlandse liefde voor het dier

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden