Rellen om renovatie heiligdommen in Israël

Palestijnse jeugd gooit stenen naar het Israëlische leger in Hebron. Ze protesteren tegen de plaatsing van de Grot van de Aartsvaders op de Israëlische lijst van nationaal erfgoed. Foto EPA

Restauratieplannen van Israël voor twee heiligdommen op de Westelijke Jordaanoever zijn door de Palestijnen slecht ontvangen. Met als gevolg rellen in Hebron en Jeruzalem.

De kalk bladdert van de muren. De talloze kieren en slecht sluitende ramen zorgen voor een kille tocht. Trossen elektriciteitskabels hangen als spinnenwebben in de hoeken. De open binnenplaats is gedeeltelijk afgedekt met armoedig zeildoek. Niemand kan ontkennen dat het hoog tijd is voor een grondige renovatie van de Grot van de Aartsvaders in Hebron.

Maar was het echt nodig dat premier Benjamin Netanyahu vorige week met zo veel vertoon heiligdommen op de Westelijke Jordaanoever op Israëls Lijst van Nationaal Erfgoed plaatste? Niet iedereen is ervan overtuigd. Zeker niet de honderden jonge Palestijnen in Hebron en Jeruzalem die de laatste dagen de gelegenheid aangrepen om politie en leger met stenen te bekogelen.

Grof geweld is tot nu toe uitgebleven, ondanks een oproep van Hamasleider Ismael Haniyeh een nieuwe intifada (opstand) te beginnen. Kort na Netanyahu's bekendmaking verscheen de gematigde en partijloze Palestijnse premier Salam Fayyad in Hebron om protest aan te tekenen en te verklaren dat het Palestijnse volk zich niet zal laten provoceren tot gewelddadige actie. Gisteren hield zijn hele kabinet een protestzitting in de stad. Fay?yad, de favoriet van het Westen, verandert steeds meer van een saaie bureaucraat in een activist. De Palestijnen fluisteren dat hij zich wil kandideren voor het presidentschap.

Pas op het laatste moment, en onder druk van de rechtervleugel in zijn regering, voegde Netanyahu vorige week zondag twee plaatsen in bezet gebied toe aan de oorspronkelijke lijst van te restaureren Israëlisch erfgoed: de Graftombe van Rachel bij Bethlehem en de Grot van de Aartsvaders in Hebron. ''De status quo in die plaatsen wordt niet aangetast,'' haastte hij zich te verklaren, toen de onrust op de Westoever groeide. Het gaat immers niet om annexatie, maar om renovatie.

Het kabinet steunde de premier unaniem, maar sommige ministers kregen snel spijt van hun stem. ''Netanyahu meende het goed, maar hij had dit nooit mogen doen. Dit is precies wat we op dit moment niet nodig hebben,'' zei minister Benjamin Ben-Eliezer van de Arbeiderspartij wat aan de late kant.

Tevredenheid bij de kolonisten in Hebron. ''De Grot van de Aarts?vaders had meteen bovenaan de lijst moeten staan. Het is de wortel van het jodendom en van het monotheïsme. En het is na de Tempelberg ons belangrijkste heiligdom,'' zegt David Wilder, woordvoerder van de joodse gemeenschap.

Wilder woont in één van de Israëlische enclaves in de stad, vlak bij de Grot. Het woord grot slaat eigenlijk alleen op de zes graftombes onder het kolossale, fortachtige gebouw met zijn bijna twee meter dikke muren, dat Herodes de Grote tweeduizend jaar geleden in Hebron bouwde. Deze ruimte, waar volgens de joodse, islamitische en christelijke traditie Abraham, Isaak, Jakob en hun vrouwen zijn begraven, is niet voor het publiek toegankelijk. In het bouwwerk erboven zijn een grote moskee en twee kleine synagoges.

Tot 1994, toen de Israëlische kolonist Baruch Goldstein in de moskee 29 biddende Palestijnen doodschoot, was de hele ruimte toegankelijk voor joden en moslims. Tegenwoordig is er een hermetische tweedeling, waarbij de moslims het grootste deel beheersen.

Volgens tellingen van het leger heeft in 2009 een half miljoen mensen het joodse deel van de Grot bezocht en een kwart miljoen het islamitische deel. ''Ik hoop dat we nu eindelijk een glazen dak boven de binnenplaats kunnen aanbrengen. Het zeildoek lekt. In de winter is het koud en als het regent worden alle stoelen nat,'' zegt Wilder. (AD BLOEMENDAAL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden