Reizigers lichten NS voor tonnen op

Tussen 2014 en 2017 is massaal gefraudeerd met treinkaarten van de Nederlandse Spoorwegen. Voor minstens vier ton is met NS Businesscards gereisd, terwijl er nooit één cent is betaald.

Veelvuldig claimen bracht NS uiteindelijk op het spoor van de massale fraude. Beeld anp

NS is ook voor honderdduizend euro getild met de regeling geld terug bij vertraging, één reiziger bekostigde daar zelfs een vakantiehuisje van.

Dat blijkt uit onderzoek van het AD naar fraude bij de Nederlandse Spoorwegen. NS erkent desgevraagd dat er voor minstens een half miljoen euro is gefraudeerd.

Handwerk
Zeker vijftig treinreizigers kregen jarenlang geld terug bij vertraging, ook als zij die reizen helemaal niet maakten.

Door reisinformatie te raadplegen wisten zij welke treinen vertraging hadden en met die gegevens werd geld terug gevraagd. "De controle was handwerk en vond alleen steekproefsgewijs plaats," erkent NS-woordvoerder Hessel Koster.

Bezitters van een NS-jaarkaart of OV-studentenkaart hoefden tot juni 2014 niet in- en uit te checken. "Er was daardoor niemand die na kon gaan of die reis daadwerkelijk gemaakt is," bevestigt de NS-woordvoerder.

Geen vertraging
Veelvuldig claimen bracht NS uiteindelijk op het spoor van de massale fraude. "Je kunt niet eerst claimen dat je in de trein van Dordrecht naar Den Bosch zat en een uur later tussen Leeuwarden Zwolle alweer hebben gereisd," licht Koster toe.

Tussen 2014 en 2016 vond zo weinig controle plaats op de regeling geld terug bij vertraging dat de fraude aanhield. Reizigers ontvingen in die periode zelfs geld terug van treinen die wél op tijd reden. "Ze claimden reizen van treinen die geen vertraging hadden," bevestigt de NS-woordvoerder. "Nu wordt elke claim vergeleken met de daadwerkelijke reisgegevens.''

Vakantiehuisje
Volgens NS is deze manier van frauderen door de verplichte in- en uitcheck nagenoeg uitgesloten. Bovendien heeft NS sinds een jaar een fraudebestrijdingsteam dat gericht onderzoek doet en wanbetalers aanpakt. Sinds 2017 worden die gegevens gekoppeld aan de informatie over treinvertragingen van spoorbeheerder ProRail.

De vijftig misbruikers van de regeling geld terug bij vertraging die samen meer dan honderddduizend euro claimden hebben inmiddels een betaalregeling getroffen met de NS.

"Een enkele betaalregeling loopt nog, maar de honderdduizend euro is bijna volledig terugbetaald," vervolgt de woordvoerder. Eén van de sjoemelaars gaf aan het geld niet te kunnen terugbetalen, omdat die het geld al uit had gegeven aan een vakantiehuisje. Maar ook die persoon heeft volgens de spoorwegen inmiddels een terugbetaalregeling getroffen.

Voor de rechter
Zwendel met luxe kaarten voor zakelijke reizigers kostte de NS de afgelopen jaren minstens vierhonderdduizend euro. Een echtpaar uit Den Haag en de notoire oplichter Sanjay P. uit Krommenie moeten daarvoor deze maand voor de rechter komen. Het Haagse koppel lichtte tussen november 2012 en februari 2017 NS op door negen bedrijven te starten, die maar een paar maanden bestonden.

Op naam van die bedrijven werden negentig NS-businesscard overeenkomsten gesloten en daarop is voor 191.000 euro gereisd. Koster: "Er is ondanks de vele aanmaningen nooit één rekening betaald.''

Vorige week stond het echtpaar voor de rechter en dinsdag volgen negen reizigers, die het volgens NS 'wel heel erg bont maakten'.

Register
De Krommenieër die NS tussen 1 september en 31 oktober 2016 oplichtte voor twee ton staat dinsdag voor de strafrechter. Sanjay is bekend bij justitie en kreeg in 2004 ook al drie jaar cel omdat hij museum Boijmans Van Beuningen oplichtte voor 3,3 miljoen.

Het team van fraudespecialisten dat een jaar geleden is opgericht bij NS heeft inmiddels een register opgesteld van tientallen denkbare vormen van misbruik. Bij nieuwe producten worden de risico's onderzocht.

Eerder dit jaar paste NS na onthullingen van het AD ook al de voorwaarden aan van de NS-groepsretour, waar massaal mee werd gefraudeerd.

Fraude-expert Guido van Deutekom is verbaasd hoe eenvoudig er gefraudeerd kon worden bij NS. "De fraudebestendigheid was duidelijk onder de maat. Het is schandalig dat fraude zo lang door kon lopen zonder dat iemand daarop aanslaat.''

Evenwicht
Reizigersorganisatie Rover noemt het "een ontzettend nare situatie, die bewijst dat er op de reiziger zelf ook wel eens wat aan te merken is," aldus woordvoerder Sanne van Galen.

Maar tegelijk is het volgens de belangenorganisatie belangrijk om 'een goed evenwicht te vinden' en moet NS 'niet doorslaan' in het aanpakken van reizigers. "We kregen begin dit jaar al veel klachten over juist onterechte afwijzingen en een extreem lange verwerkingstijd van vertragingsclaims.''

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden