Column

Rechtvaardigen

Vliegveld Domodedovo in Moskou. Ik ken dat vliegveld en als daar dan een zelfmoordterrorist zijn plekje in de hemel heeft willen verdienen, heb ik 'gemengde gevoelens'. Ooit stond ik daar waar die bom ontplofte, met vrienden en vriendinnen.

In de bioscoop of op tv, dat weet ik niet meer, zag ik eens een documentaire over de Zwarte Weduwen: jonge vrouwen die in Tsjetsjenië in de oorlog met de Russen hun geliefden hadden verloren, waarna ze nog één keer iets nuttigs wilden doen: zelfmoord plegen en daarbij zo veel mogelijk slachtoffers maken.

Waarom? Hierover zou ik graag met Albert Camus hebben gesproken, die rond 1950 De rechtvaardigen schreef. Het verhaal speelt zich af in Moskou, 1905. Revolutionairen willen een bomaanslag plegen op de groothertog. Op het moment dat ze dat willen doen, zien twee revolutionairen, die ieder een bom hebben, in de koets ook de onschuldige vrouw van de groothertog en zijn twee kinderen zitten. Moeten die ook worden vermoord? De eerste man weigert dat te doen, de tweede ook. De revolutionairen vinden dat de aanslag alsnog moet worden uitgevoerd. De eerste bommengooier kwijt zich van die taak.

De groothertog sterft, de bommengooier wordt gearresteerd. Dan komt de weduwe en zegt zoiets als: ''Geef mij de namen van je kameraden en jij zult worden gespaard.'' De revolutionair weigert dat te doen en krijgt de strop.

Vragen. Wie is rechtvaardig en wie is schuldig? Wat rechtvaardigt een aanslag? Mag je, om een hoger doel te bereiken, onschuldigen vermoorden? Wie bepaalt wie de schuldigen zijn en wie dat niet zijn?

Die Zwarte Weduwen willen wraak omdat ze van hun geliefden of kinderen, die hun leven zinvol maakten, zijn beroofd.

Ik heb na de moord op Van Gogh De rechtvaardigen niet durven herlezen. Ik was bang dat het boek mijn haat zou aanwakkeren, waar ik destijds toch al zo'n last van had.

Ik weet niet wie de aanslag in Moskou heeft gepleegd, maar ik vraag me af: in wiens ogen is die zelfgekozen dood rechtvaardig? Is de zogenaamde moed om zelfmoord te plegen voor een zogenaamd hoger doel niet de absolute lafheid? Wat denkt u, mijnheer Camus? (THEODOR HOLMAN)


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden