Plus

Rechter: Is dit de manier om een kinderfeest te vieren?

De intocht in Zaanstad kan gewoon doorgaan, oordeelde de rechter in Haarlem, die ook stilstond bij de felheid van het pietendebat.

Patrick Meershoek
De rechtbank van Haarlem doet uitspraak in het kort geding over de landelijke intocht van Sinterklaas in Zaanstad. Beeld anp
De rechtbank van Haarlem doet uitspraak in het kort geding over de landelijke intocht van Sinterklaas in Zaanstad.Beeld anp

Hij heeft nu eenmaal gekozen voor het beroep van rechter, maar Antoon Schotman zou anders ook een voortreffelijke Sinterklaas zijn. De rechter sloot het voorlezen van zijn vonnis woensdagmiddag op de rechtbank in Haarlem af met een dringende oproep om de schermutselingen over de gewenste uitdossing van Zwarte Piet te staken.

Op het videoscherm achter zijn rug verscheen een alarmerend artikel uit het Haarlems Dagblad over het geruzie dat de laatste jaren gepaard gaat met de komst van de goedheiligman. "Ik vraag u allen," sprak de rechter, niet zozeer tot de strijdende partijen voor hem, als wel tot het land. "Is dit de manier waarop wij een kinderfeest willen vieren?"

Doven
Of het helpt moeten we afwachten, maar alle hulp is welkom in deze novembermaand. Schotman had eerder in zijn betoog het verhitte debat over Zwarte Piet omschreven als een gesprek tussen doven. De fanatieke voor- en tegenstanders van de traditionele sidekick van de Sint hebben geen enkele interesse in de argumenten van de tegenpartij.

Voor Majority Perspective, het platform dat het kort geding tegen de organisatie van de landelijke intocht had aangespannen, had de rechter geen cadeautjes bij zich. Hij verklaarde hun klacht over het racistische karakter van de intocht vanwege de aanwezigheid van Zwarte Piet niet ontvankelijk.

Overval
Om procedurele redenen: anders dan de wet vereist, was de stichting niet vooraf in overleg getreden met de gedaagde partijen. Op de dag van de oprichting, begin november, had Majority Perspective meteen de dagvaarding naar de gedaagde partijen gestuurd, met de eis binnen drie dagen te reageren. Schotman sprak van een overval.

Dat is niet de manier om tot een oplossing te komen, legde de rechter uit. Dat wettelijk verplichte overleg hoeft ook niet per se tot een vergelijk te leiden, maar het stelt iedereen wel in staat de kern van het conflict scherp te krijgen voor men voor de rechter zijn verhaal doet. En het is een inspanning die duidelijk maakt dat men uit is op een oplossing.

Die procedurele slordigheid maakte dat de intocht van Sinterklaas in Zaandstad komende zaterdag gewoon kan doorgaan, zonder enige aanpassing van de plannen. Schotman zei daar nog wel bij dat hem nooit is duidelijk geworden welke verschijning van Piet de eisers nu wel aanvaardbaar vinden. Ook dat was een complicerende factor.

Botsing
Interessant waren de overwegingen die de rechter buiten zijn vonnis meegaf over de zaak. Hij stelde vast dat het pietendebat in de kern draait om een botsing van grondrechten: de vrijheid van meningsuiting van de organisatoren van de intocht tegenover het grondrecht van de tegenstanders van Zwarte Piet om niet te worden gediscrimineerd.

Beide grondrechten wegen even zwaar. Maar om vooraf tot een verbod van een intocht te komen, had minstens vast moeten komen staan dat er sprake is een naderende ernstige schending op een grondrecht. Dat is niet aangetoond door Majority Perspective, oordeelt Schotman, in elk geval niet in die mate dat hij er een zinnig oordeel over kan vellen.

De rechter wees ook op de inspanningen die de NTR doet om de balans te zoeken tussen de voor- en tegenstanders van Zwarte Piet. Met name in het Sinterklaasjournaal doet de publieke omroep moeite om kijkers mee te nemen in een relativering van de kleur. Ook de traditionele Piet is flink onder handen genomen.

Schotman: "Het lastige is dat dat voor de tegenstanders van Zwarte Piet te langzaam gaat, en voor de voorstanders te snel. Er zijn nu eenmaal geen objectieve maatstaven voor het tempo waarin dat dient te gebeuren. Van belang is het debat tussen de partijen. Maar de wijze waarop dat zich de laatste jaren ontwikkelt, biedt weinig hoop."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden