Plus

Rechtbank trekt voor vijf jaar in noodgebouw

De Amsterdamse rechtbank wordt grotendeels gesloopt en op dezelfde plek aan de Zuidas herbouwd. In een tijdelijk gebouw, pal naast de bouwput, zijn de eerste zittingen achter de rug.

De publieke tribune in een van de zittingszalen Beeld Lynne Brouwer

De celdeuren komen uit het gewezen Huis van Bewaring aan de Havenstraat. De vloeren zijn in elkaar geschroefd zodat de bouwer die over vijf jaar 'onder de arm kan meenemen'.

De kabels liggen los onder de vloeren. De wanden van de zittingszalen en de akoestische panelen daartegenaan hebben standaardmaten, zodat ook die eenvoudig kunnen worden hergebruikt.

De donkere doeken die de gevel een statig aanzien moeten geven, zijn van polyethyleen: om te smelten.

Duurzame materialen
Zo is de tijdelijke rechtbank die aan de Fred. Roeskestraat in Zuid is verrezen voor 83 procent opgetrokken uit duurzame materialen. Die krijgen een nieuw leven als de nieuwbouw pal ernaast eind 2020, begin 2021 eenmaal in gebruik is genomen. Kosten voor het tijdelijke gebouw, inclusief de huur van de grond: twintig miljoen euro.

De eerste zittingen in de acht zittingszalen die het tijdelijke complex telt, naast raadkamers en ruimtes voor de onderzoeksrechter, zijn geweest. De eerste vlekjes zitten in de tapijttegels op de gangen.

Er zijn twee grote zittingszalen met erboven een publieke tribune achter dik glas, en drie kleinere zalen. De grotere zalen moeten de twee forse zalen vervangen in de te slopen torens (voor de meer ingewijden: de Van Hallzaal en de Stheemanzaal).

Toren G
In de monumentale, te behouden torens E en F, langs de Parnassusweg, blijft de grote Borgerhoff Mulderzaal open. De tijdelijke nieuwbouw, toren G gedoopt, heeft 33 prefab cellen, ook geschikt voor hergebruik. Onder toren F blijven er nog een 29 in gebruik.

Het nieuwe pand heeft weinig van een noodgebouw. Met veel daglicht en een toch vrij robuuste uitstraling lijkt de rechtsgang waardig de komende bouwjaren te kunnen overbruggen, vermoeden dan ook de dagelijkse gebruikers die we raadpleegden - bodes, parketpolitie, juristen.

Een flink minpunt was deze eerste weken de beweg­wijzering. We troffen een paar haastig geplakte papiertjes met minipijltjes. Die moesten 'de rechtzoekenden', juristen en belangstellenden kennelijk de hoek om wijzen, waar de nieuwe ingang verscholen ging achter de lelijke blauwgrijze bouwhekken om een opengewerkte Fred. Roeskestraat.

Miscommunicatie
Miscommunicatie, zeggen rechtbankpresident Henk Naves en Erik Tuijp, programma­manager bouwprojecten en soms ook rechter in strafzaken.
Tuijp: "De gemeente had ons van die gele borden beloofd, maar die waren niet geplaatst. Dat leverde verwarring op die verre van wenselijk was. Dat het gemeentelijke werk aan de Fred. Roeskestraat een half jaar is uitgelopen, komt bovendien heel vervelend uit."

Alle leidingen voor gas, water en licht die nu langs de Zuidas liggen, worden door de straat omgeleid zodat de A10 straks in het Zuidasdok de grond in kan.

Grote opdracht
Naves ziet in de verwarring enige symboliek voor de grote opdracht de komende jaren de bouwoverlast het hoofd te bieden. "Het zal voor ons continu een kwestie zijn van de weg zoeken. Dat werd nu helaas erg letterlijk het geval." Inmiddels is de ingang goed te vinden.

Waar het Openbaar Ministerie maanden geleden al was vertrokken naar een nieuw onderkomen naast het gerechtshof aan het IJdok, aan het IJ, is het rechtbankpersoneel deze weken uit de oude torens verhuisd naar kantoorpanden in de buurt.

De ambitie van rechtbankpresident Naves klinkt bescheidener dan die is. De stad zou niets moeten merken. "Ons streven is dat het rechtsbedrijf in Amsterdam goed doorloopt. Dat is heel wat. Ik maak dan ook graag de kanttekening dat de logistiek hier de komende jaren zowat elke dag anders kan zijn. Wie in de rechtbank moet zijn, doet er goed aan ruim op tijd te komen en onze website te raadplegen."

Net als alle gerechtsinstanties is de Amsterdamse rechtbank te vinden op rechtspraak.nl.

Leven met de overlast
De sloop van het grootste deel van de huidige rechtbank, de nieuwbouw: het maakt lawaai en geeft natuurlijk een bende.

"We zijn directe buren van onze eigen bouwput, dus zullen moeten leven met de overlast die we zelf veroorzaken. Daarvan kan voor de buurt wellicht iets geruststellends uitgaan: als het hier een puinhoop is, kunnen we ons werk niet doen. Ook wij hebben er alle belang bij dat alles zo rustig en netjes mogelijk verloopt."

Parkeerdekken
Een heikel punt bij dit type grote verbouwingen waarbij 'de winkel openblijft': waar moeten de auto's staan? De huidige parkeerdekken aan de kant van de A10 verdwijnen. Het antwoord: achter het uitvaartcentrum in de Fred. Roeskestraat zijn 55 extra plaatsen voor wie in de rechtbank moet zijn. Wel op de openbare weg, dus de gewone parkeertarieven gelden.

Met de twee grote rechtszalen die onder de slopershamer vallen, gaan ook de kunstwerken verloren die de achterwanden vulden - zodat de toehoorders wat hadden om naar te staren terwijl de rechters de dossiers doorploegden. Het goede nieuws: ook in de tijdelijke nieuwbouw is één procent van het budget voor kunst bestemd.

In een van de nieuwe grote zalen verklaart bouwmanager Tuijp wat we op de achterwand zien - waar we dat zelf niet onmiddellijk doorgrondden. Het zijn de onderdelen van het al eerder gesloopte gebouw dat op de plek stond waarop deze nieuwe zalen zijn gebouwd. Die onderdelen liggen in een bedrijfshal opgetast, en de kunstenaar zag daar gepaste symboliek in.

En inderdaad: het is op een wonderlijke manier een mooie kijkplaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden