Reacties op de regels van Rutte: ‘Dit is zuur, een klap in het gezicht’

De organisatie van Lowlands 'baalt net zo hard' als de festivalgangers die al een kaartje hadden gekocht van de afgelasting van het evenement.Beeld ANP Kippa

Het was zoals Rutte had voorspeld: verwacht niet te veel versoepeling op 21 april. Maar er klinkt toch teleurstelling nu hij niet verder is gegaan. Organisatoren van evenementen en horeca­ondernemers vrezen een ramp. ‘20 mei is lichtjaren ver weg.’

De stevigste reactie op de ‘versoepeling’ komt van het bedrijfsleven. VNO-NCW en MKB Nederland zeggen ‘dat de frustraties bij hun achterban groeien’: “Er is onvoldoende erkenning voor de schrijnende economische problemen waarin ondernemers verzeild zijn geraakt. 20 mei voelt als lichtjaren ver weg.”

“Onze leden en wij hebben hard gewerkt aan protocollen om verantwoord zaken te doen,” aldus voorzitter Hans de Boer van VNO-NCW. “Dat wordt nu niet beloond door het kabinet en dat is zuur. Dat is een extra reden voor een tweede pakket van noodmaatregelen. Ook moet het kabinet door het concreet naar voren halen van bijvoorbeeld investeringen in woningbouw, infrastructuur en technologie laten zien dat het economisch perspectief wil creëren. Anders verliest de regering het vertrouwen van de ondernemers en wordt het heel moeilijk om straks economisch weer op te krabbelen.” 

Jacco Vonhof, voorzitter MKB-Nederland, benadrukt dat ook als de bedrijven weer wél open mogen in ‘een 1,5 metereconomie’, er veel verlies zal worden geleden. “We moeten focussen op wat wel mogelijk is, want mensen hebben perspectief nodig. Anders gaat het ook maatschappelijk de verkeerde kant op.”

Onderwijsbonden: ‘Dwing leraren niet voor de klas te staan’

Onderwijsbonden en schoolbesturen zijn blij dat de basisscholen na de meivakantie weer open mogen. Toch plaatsen ze ook kanttekeningen bij het besluit van het kabinet.

De grootste onderwijsbonden, de AOb en CNV Onderwijs, vinden dat leraren niet onder druk gezet mogen worden om weer les te geven als de scholen op 11 mei opengaan. De toezegging van het kabinet dat leraren die in de risicogroep vallen, niet ‘voor de groep’ hoeven te staan, is voor de AOb onvoldoende. Voorzitter Eugenie Stolk vindt dat dit ook moet gelden als de partner van een docent kwetsbaar is voor het coronavirus. 

Ook het CNV vindt dat dit besproken moet worden op scholen. “Want wij zijn heel duidelijk: niemand mag het onmogelijke van je vragen,” zegt voorzitter Jan de Vries. Volgens hem is er maatwerk nodig. “Er moet ruimte zijn voor een goed gesprek bij zorg en twijfel.” Sectororganisatie PO-Raad roept de schoolbesturen op daarin mee te gaan. “Handel met verstand, samen met je teams. Wat kan dat kan, maar wat niet haalbaar is, dat kan niet,” aldus voorzitter Rinda den Besten. 

Amsterdamse basisschoolleraren verzen dat het nog een ‘hele puzzel' wordt om alles in goede banen te leiden en weer les te kunnen geven. 

Evenementen vrezen al voor 2021

Eén branche die dinsdag tot 1 september volledig van de kaart werd geveegd, is de evenementenbranche (geen Pinkpop, Parkpop, Lowlands, Gay Pride, Nijmeegse Vierdaagse, Zwarte Cross, North Sea Jazz, Tilburgse kermis, Amsterdam Open Air, Mysteryland en vele anderen festivals). Willem Westermann van VVEM (Vereniging van Evenementenmakers) is ‘niet verrast, wel heel teleurgesteld’. “Het is een enorme klap. Wij hopen ook op steun van de overheid, want het is duidelijk dat wij achteraan staan bij het weer opstarten van de samenleving.” 

Vanwege een directe dreiging voor 48.000 banen en een geschat omzetverlies van 3,5 miljard euro is het maar sterk de vraag of de ondernemers 2021 kunnen halen om weer festivals en concerten te organiseren, waarschuwt de Vereniging. 

Het enige ‘positieve’ van nu is dat er duidelijkheid is. “Zolang je evenement niet verboden wordt, moet je wel doorgaan met je organisatie, anders kun je geen beroep doen op je verzekering,” aldus Westermann. “Die duidelijkheid is er nu wel, maar het blijft een enorme klap. Het staat op instorten.”

Tal van festivalorganisatoren reageerden dinsdagavond met teksten als ‘balen, ‘onvoorstelbaar teleurgesteld’ en ‘triest’ en kijken naar mogelijkheden om het festival op een ander tijdstip te houden. 

Concert- en festivalorganisator Mojo noemt afblazen van de festivalzomer ‘een regelrechte ramp’ voor de popsector. Binnen de branche ontstaat een schadepost van zeker 1,5 miljard euro, stelt Mojo in een eerste voorzichtige schatting.

Horeca snakt naar versoepeling 

Niet verrassend pleit ook de horecabranche – de sector die sowieso weinig heil ziet in de 1,5 metereconomie – na dinsdagavond opnieuw voor extra steunmaatregelen. Hotels mogen open voor gasten (dat was al zo, maar veel zijn gesloten) en afhalen bij restaurants mag ook nog steeds, maar verder voorlopig niks. “Horecaondernemers snakken naar verlichting en wij denken dat Nederland snakt naar ontspanning die de horeca kan bieden,” reageert Koninklijke Horeca Nederland (KHN).   

Het afgesloten terras van café De Tulp op het Marie Heinekenplein.Beeld ANP

Volgens KHN ligt er een concreet protocol bij het ministerie van Economische Zaken, waarmee horecaondernemers toch uit de voeten kunnen in de 1,5 metereconomie. “We wachten op antwoord en gaan keihard door met de voorbereiding voor de dag waarop er een versoepeling van de maatregelen komt.”

Volgens KHN zijn extra steunmaatregelen nóg harder nodig. Uit recent onderzoek van KHN blijkt dat 10 procent van de horecaondernemers geen buffers meer heeft. Een kwart zegt het nog maximaal een maand uit te kunnen houden en een derde denkt het nog maximaal twee tot drie maanden uit te kunnen zingen. 

Kappers: Waarom wij niet?

De speech van Rutte kwam dinsdag ook hard aan bij de kappers. Zo hadden de 27.000 ondernemers in de kappersbranche écht gedacht volgende week weer veilig te kunnen knippen, met plexiglazen wanden, handschoentjes en mondkapjes. 

“We begrijpen dat er geen consensus is bij de experts in het Outbreak Management Team over de veiligheidsmiddelen die wij moeten gebruiken,” zegt Gonny Eussen van kappersbond Anko. “Dat is raar, want tandartsen mogen wel met mondkapjes en handschoenen aan de gang, omdat ‘zij daar toch al mee werken’. Is daar dan meer vertrouwen in? De druk wordt ook hoog, vanuit klanten die willen dat we weer gaan knippen en omdat er anders steeds meer kappers stiekem thuis gaan werken. We hadden gehoopt op 28 april. Geef ons desnoods een datum in mei, maar geef ons in elk geval een datum!”

Beeld ANP

Dierentuinen worden gemist

Teleurstelling is er ook bij de dierentuinen. Even ging het gerucht dat dierentuinen en musea onder strikte voorwaarden weer open zouden mogen. Nog niet dus. “Het enige wat wij kunnen doen is het signaal afgeven dat we er klaar voor zijn,” zegt Lisette de Ruigh van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen. “Er was laatst een enquête met de vraag ‘welk uitje mist u het meest?’ In de top tien stonden zeven dierentuinen. En bij ons kan het ook, de 1,5 metersamenleving. Het zal neerkomen op online ticketverkoop, bepaalde presentaties verspreiden over de dag, bezoekers wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid en ongeveer de helft van het aantal bezoekers ontvangen. Maar dat is beter dan nu, nu hebben we niks en onze kosten lopen wel gewoon door.” 

Ouderen: geen bezoek onmenselijk

Het Nationaal Ouderenfonds is teleurgesteld dat er voorlopig niets verandert aan de bezoekregeling voor ouderen in tehuizen. “De maatregelen zijn een klap in het gezicht van ouderen die al weken wachten op bezoek van dierbaren. Al voor de coronacrisis voelden ruim 2,5 miljoen ouderen zich eenzaam. Gebrek aan contact begint een steeds groter probleem te worden,” zegt Corina Gielbert, directeur Nationaal Ouderenfonds. 

Manon Vanderkaa, directeur van seniorenorganisatie KBO-PCOB: “Dit is een harde boodschap voor ouderen. Het sociaal isolement waar verpleeghuisbewoners nu mee te maken hebben, is bijna onmenselijk te noemen. Daarom blijft KBO-PCOB aandringen dat er één vaste mantelzorger op bezoek mag komen en wel zo snel mogelijk.”

Sportscholen balen

Ook de sportscholen balen na dinsdag. Net als de kappers denken zij er klaar voor te zijn. “We hadden anders verwacht,” zegt Ronald Wouters van NL Actief over de branche van 2200 zaken waar 3,2 miljoen mensen gebruik van maken. “Je moet mensen perspectief bieden, zowel ondernemers als gebruikers. Het was mooi geweest als we geleidelijk open hadden gekund.”

De Stadsschouwburg in Amsterdam.Beeld ANP XTRA

Concertgebouwen weten zich geen raad

Schouwburgen en concertgebouwen weten zich geen raad met de 1,5 metermaatregel. Ondanks dat ze de verlenging van de maatregelen zagen aankomen, maken ze zich zorgen over de komende maanden. De sluiting tot 1 mei alleen al brengt een schade van 50 miljoen euro met zich mee, zegt Gabbi Mesters, directeur van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties.

“De 1,5 meter afstand bewaren na 19 mei is voor schouwburgen en concertgebouwen heel erg ingewikkeld en zorgt voor extra financiële schade. Je kunt dan bijvoorbeeld maar een kwart tot een achtste deel van je capaciteit gebruiken,” stelt Mesters.

Mesters maakt zich ernstige zorgen na het uitblijven van financiële steun vanuit de gemeente én maatregelen op maat voor de sector. “Binnen nu en tien weken zit een op de drie schouwburgen of concertgebouwen in liquiditeitsproblemen.”

Kinderdagverblijven vrezen chaos

De kinderopvang is blij dat de dagverblijven op 11 mei weer open mogen. De Brancheorganisatie Kinderopvang heeft alleen zorgen over de verschillen die tussen scholen ontstaan, doordat kinderen maar de helft van de tijd leskrijgen en scholen zelf mogen kiezen hoe ze dat regelen, bijvoorbeeld om en om een dag of juist halve dagen. Dat betekent dat het voor de kinderopvang lastig is om alle leerlingen op de juiste dagen op te vangen. De kinderopvang pleit voor één landelijke regeling. Bovendien vindt de brancheorganisatie dat de compensatieregeling verlengd moet worden, omdat de opvang niet per se volgens contract zal verlopen. 

Voor de opvang van kinderen tot vier jaar voorziet de brancheorganisatie geen grote moeilijkheden. Dat ligt anders bij de buitenschoolse opvang (BSO). Die zal zich moeten aanpassen aan het nieuwe tijdelijke schoolritme. “Stel dat mijn kinderen normaal op maandag en dinsdag naar de BSO gaan, maar straks op donderdag en vrijdag naar school moeten. Dan moet ik dagen gaan wisselen. En voor iedere school is het weer anders,” zegt directeur Emmeline Bijlsma van de Brancheorganisatie Kinderopvang. “Ouders moeten dit vervolgens ook nog gaan regelen met de Belastingdienst. Dat wordt echt chaos.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden