Reacties op de miljoenennota:'Er zijn geen snelle, pijnloze oplossingen'

Reacties op de kabinetsmaatregelen uit de miljoenennota:

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) Beeld anp

Premier Mark Rutte
'De koopkracht ontwikkelt zich veel gunstiger dan mensen dachten. Het is nog een min van een half procent, maar dat is veel minder dan de afgelopen jaren. Volgens mij is het beeld dat het kabinet er in slaagt - ondanks dat we wel veel moeten bezuinigen - dat we het op een slimme manier doen met minimale schade aan de economie.'

'De koopkracht valt mee als je het beziet in het totaal van de kabinetten met mijn naam. We bezuinigen tussen 2010 en 2017 50 miljard. Volgend jaar 12 miljard waarvan 6 aan nieuwe bezuinigingen. Het is op zichzelf wel knap om het zo te doen dat het effect op de groei zo beperkt is en dat het koopkrachtverlies zo beperkt is en dat het door de pensioendeal zelfs nog een beetje positief beïnvloed wordt.'

Dijsselbloem: geen pijnloze oplossingen
Nederland heeft in het verleden veel welvaart gefinancierd met schulden. Dat leidt tot trager herstel dan verwacht. Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën heeft dat donderdag gezegd bij de aanbieding van de eerste miljoenennota van het kabinet-Rutte II. 'Er zijn geen snelle, pijnloze oplossingen.'

Toch is er ook goed nieuws. De koopkracht daalt minder dan in vorige jaren: namelijk een half procent. Daarbij is nog geen rekening gehouden met het pensioenakkoord voor ambtenaren, dat maandag werd gesloten. Ambtenaren en leraren gaan er daardoor 2 procent op vooruit in 2014.

Beeld anp

PvdA-leider Diederik Samsom
'Het zijn gewoon zware tijden voor iedereen in Nederland. Iedereen gaat dat merken. Ik merk dat zelf ook op straat. De zorgen nemen toe, de angst en onzekerheid nemen toe. Ik was blij dat de koning benadrukte dat we wel een beetje aan het eind van het diepe dal zijn en nu langzaam omhoog kunnen kruipen, mits wij erin slagen het juiste werk te verrichten. Ik snap best dat na vijf jaar van crisis en koopkrachtachteruitgang mensen zeggen: eerst zien en dan geloven. Niemand staat nu langs de weg met bloemen. We investeren om de economie weer langzaam te laten groeien.'

Ton Heerts, voorzitter van vakcentrale FNV
Heerts is blij dat de nullijn voor ambtenaren van tafel is. 'Dit was een heel belangrijk punt voor ons', liet de werkgeversvoorman dinsdag in een eerste reactie bij de NOS weten. Hij zei dat het sociaal akkoord ook wat hem betreft nog steeds staat. Heerts had vorige week nog gewaarschuwd dat een nullijn voor ambtenaren voor hem het einde van het sociaal akkoord zou betekenen.

In de dinsdag gepresenteerde miljoenennota was nog wel sprake van een nullijn voor ambtenaren in 2014, maar Heerts is naar eigen zeggen persoonlijk door minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken op de hoogte gesteld dat de ongeveer 1 miljoen mensen die bij de overheid en in het onderwijs werken volgend jaar toch kunnen rekenen op een plusje op hun salaris.

CDA-Leider Sybrand Buma

Diederik Samsom Beeld anp
 
De zorgen nemen toe, de angst en onzekerheid nemen toe.
Diederik Samsom

Raad van State
De Raad van State is zeer kritisch over de plannen van het kabinet voor volgend jaar om de overheidsfinanciën op orde te brengen. De onafhankelijk adviseur van de regering betwijfelt of de maatregelen 'tijdig en voldoende zullen zijn' gezien de omvang van de problemen en de urgentie van de situatie.

Dat stelde de Raad van State in een dinsdag gepubliceerd advies over de miljoenennota 2014. Vooral de oplopende kosten in de zorg en de sociale zekerheid 'dreigen ten opzichte van de economische groei en andere dringende overheidsuitgaven disproportioneel te worden'.

Vakcentrale CNV
Het is goed dat het kabinet de ruimte laat aan cao-partijen in de zorg, het onderwijs en bij de overheid om te zoeken naar ruimte voor een loonsverhoging. Loon hoort op de cao-tafel van werkgevers en werknemers. Een centraal afgekondigde nullijn past niet bij de manier waarop we in de Nederlandse polder met elkaar omgaan, zegt Jaap Smit, voorzitter van vakcentrale CNV.

Smit laat verder weten blij te zijn met de kabinetsplannen om het voor partijen aantrekkelijker te maken om spaargeld of pensioengeld in te zetten in de Nederlandse economie. 'Dat geldt ook voor de mogelijkheid om geld te schenken voor het aanschaffen of opknappen van een huis. Dat kan het prille herstel van de woningmarkt een zetje geven en een bijdrage leveren de kaalslag in de bouwsector te stoppen.'

De werknemersvoorman wijst er wel op dat ook lastenverzwaringen en bezuinigingen nu als hervormingen worden verkocht. 'Het niet indexeren van de belastingschijven, het afbouwen van de algemene heffingskorting zijn tegenvallers voor de koopkracht van werknemers', benadrukt hij. 'Als er gekozen wordt voor bezuinigingen moet je de lasten eerlijk verdelen en niet onevenredig veel op de schouders van werknemers met een middeninkomen leggen. Ook werkgevers mogen aan die eerlijke verdeling hun steentje bijdragen door bijvoorbeeld koopkrachttegenvallers via het salaris te compenseren.'

Nederlandse Publieke Omroep
Henk Hagoort, voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep: 'Wij roepen het kabinet op om niet nog eens 100 miljoen te bezuinigen op de publieke omroep. Wij leveren al 200 miljoen in, dat doet pijn, maar iedereen moet bezuinigen. Met nog eens 100 miljoen minder kunnen wij heel veel programma's niet meer maken en zijn kijkers en luisteraars de dupe.' De omroep protesteert op 9 oktober op het Haagse Malieveld tegen de kabinetsplannen.

 
Een centraal afgekondigde nullijn past niet bij de manier waarop we in de Nederlandse polder met elkaar omgaan
Jaap Smit, voorzitter van vakcentrale CNV.

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren
'Het kabinet zet in op doorgaan op de ingeslagen doodlopende weg, alle remmen los. Problemen worden vooruitgeschoven: tot 2026 wie dan leeft wie dan zorgt. Het blinde geloof in de economische groei als oplossing voor alle problemen is een bedroevend mantra. Het biedt geen enkel perspectief voor kwetsbare groepen.'

Helen van den Berg, voorzitter CNV Onderwijs
'CNV Onderwijs is tevreden over de afspraken die in het nationale Onderwijsakkoord zijn gemaakt over het salaris en de werkgelegenheid van onderwijspersoneel. Mensen die in het onderwijs werken krijgen er vanaf 2014 salaris bij, er zijn afspraken gemaakt over 3000 banen voor jonge leraren en er wordt een totaalpakket van 689 miljoen euro aan investeringen in het onderwijs doorgevoerd. Als we naar de tegenvallende koopkracht en werkgelegenheidscijfers kijken, vormen deze afspraken een lichtpuntje.'

Jorien Janssen, voorzitter Landelijke Studenten Vakbond (LSVb)
'Wij zijn teleurgesteld in de miljoenennota en begroting. De afschaffing van de basisbeurs blijft staan, de ov-studentenkaart wordt geschrapt en de plannen op de studentenwoningmarkt zijn nog steeds onduidelijk. Studenten gaan met dit kabinet een zeer onzekere toekomst tegemoet. Voor hen is deze begroting drie keer niks.'

Tweede Kamerlid Marianne Thieme (PvdD) arriveert op Prinsjesdag op het Binnenhof. Beeld ANP

André Rouvoet, voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland (ZN)
'Iedereen zal merken dat er ook in de zorg wordt bezuinigd. Het is niet eenvoudig, maar zorginstellingen, zorgverleners, patiënten, zorgverzekeraars en overheid hebben hun handtekening gezet om de groei van de zorg te beperken. Iedereen zal zijn verantwoordelijkheid moeten nemen om onnodige zorg, verspilling en overbehandeling tegen te gaan. Op die manier verbeteren we de kwaliteit van de zorg en kunnen we tegelijk ook kosten besparen.'

De Nederlandse Orde van Advocaten
'Door de 85 miljoen bezuiniging op de gefinancierde rechtsbijstand zien minder vermogende burgers hun weg naar de rechter afgesneden, zij kunnen het niet meer betalen. Hele rechtsgebieden worden uit het stelsel van gefinancierde rechtshulp gehaald. Daar mogen burgers het vanaf nu lekker zelf oplossen; of niet. In een rechtsstaat moet de toegang tot het recht in fundamentele zaken als arbeidsrecht, huurrecht, strafrecht en personen- en familierecht toegankelijk zijn en blijven. Anders is dit het begin van de uitholling van de rechtsstaat.'

Chronisch zieken en Gehandicapten Raad en Platform VG
'De miljoenennota betekent slecht nieuws voor de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten. Ze gaan er in 2014 vaak honderden euro's meer op achteruit dan de gemiddelde Nederlander. Vooral mensen met hoge zorgkosten worden zwaar getroffen. Zo levert een alleenstaande met een WIA-uitkering 10 procent in, 948 euro per jaar.

'Een paar met kinderen op het minimumloon gaat er 7 procent op achteruit, ruim 1800 euro netto. En een alleenstaande met een klein pensioen 8 procent, 1680 netto per jaar. De CG-Raad en Platform VG vinden deze koopkrachtontwikkeling onverantwoord. Mensen met een beperking kunnen door geldgebrek in een sociaal isolement raken of gaan afzien van zorg. De organisaties roepen het kabinet en de Kamer op om bij de Algemene Beschouwingen dit koopkrachtverlies ongedaan te maken.'

André Rouvoet, voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland (ZN) Beeld ANP

Liane den Haan, directeur van de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO)
'Ouderen snappen dat er bezuinigd moet worden en willen een bijdrage leveren en zijn solidair met andere groepen. Maar dit kabinet is niet geschikt voor alle leeftijden. Het al jarenlang niet indexeren en korten van pensioenen en pensioenopbouw, meer kwijt zijn aan belasting sinds 1 januari, het bevriezen van de belastingschijven, de hogere btw en accijnzen, hogere vaste lasten, lagere huur- en zorgtoeslag, het schrappen van verschillende zorgkostenregelingen en mogelijke afschaffing van de koopkrachttegemoetkoming met 25 euro per maand voor AOW'ers, begint nu zijn tol te eisen. Senioren met een zorgvraag lopen ook nog tegen hogere eigen bijdragen aan en een uitgekleed basispakket.'

Natuurmonumenten
'Investeren in natuur levert banen op en is bovendien van grote economische waarde', stelt de natuurbeschermingsorganisatie. 'Daarbij is ook gebleken dat elke geïnvesteerde euro zich dubbel en dwars terugverdient.'

Natuurmonumenten (730.000 leden) zegt het jammer te vinden dat het kabinet een deel van het geld voor natuur pas vanaf 2016 wil besteden. Voor het beheer van bestaande natuur lijkt dankzij investeringen van provincies de komende jaren voldoende geld beschikbaar te zijn. Directeur Marc van den Tweel meent dat het nog altijd niet goed gaat met de natuur in Nederland. 'Wereldwijd is 70 procent van de oorspronkelijke soortenrijkdom over, in Europa is dat 50 procent en in Nederland nog maar 15 procent.'

 
Wereldwijd is 70 procent van de oorspronkelijke soortenrijkdom over, in Europa is dat 50 procent en in Nederland nog maar 15 procent
Marc van Tweel, Natuurmonumenten.

Milieudefensie
'Milieudefensie vindt het zonde dat het kabinet in tijden van crisis blijft inzetten op extra asfalt. De groei van mobiliteit stagneert al jaren. Het veranderende reisgedrag van mensen zorgt voor minder files. We moeten het geld slimmer besteden. Het openbaar stads- en streekvervoer kachelt al jaren in kwaliteit achteruit en er wordt geen geld uitgetrokken voor het beter inpassen van stedelijke snelwegen waardoor veel mensen onnodig in herrie en ongezonde lucht zitten.'

Voorzitter Thom de Graaf van Vereniging Hogescholen
'Het Nationaal Onderwijsakkoord betekent voor de hogescholen dat er minder wordt bezuinigd, maar niet dat er wordt geïnvesteerd. Weliswaar gaat het akkoord uit van enkele investeringen van samen 70 miljoen euro in 2015 en 2016 voor het hbo, maar netto wordt er in deze kabinetsperiode nog steeds 100 miljoen op de hogescholen bezuinigd.'

Als het sociaal leenstelsel wordt ingevoerd, dan gaan de opbrengsten daarvan volgens de ondertekenaars van het akkoord in het bijzonder naar het hoger onderwijs, aldus de vereniging.

Thom de Graaf Beeld anp

GGZ Nederland
'Wij zijn blij dat Koning Willem-Alexander participatie van burgers in de maatschappij als speerpunt benoemt. Speciaal voor kwetsbare burgers, zoals mensen met een psychische stoornis, is het van belang dat zij met hun ziekte worden geaccepteerd in de maatschappij, door werkgevers en hun eigen omgeving.'

De organisatie vindt niet dat jeugdzorg zoals gepland bij de gemeenten moet komen te liggen. 'Door betere samenwerking in de jeugdketen, die ook nu al zichtbaar is, voorkomen we nieuwe schotten in financiering, bureaucratie en blijven psychisch zieke kinderen verzekerd van medische zorg.'

Slachtofferhulp Nederland
'Wij zijn blij met de plannen om het spreekrecht voor slachtoffers in strafzaken uit te breiden en hen de mogelijkheid te bieden hun mening kenbaar te maken over de strafmaat. Het Openbaar Ministerie moet de komende periode fors bezuinigen; de afgelopen jaren is het Openbaar Ministerie meer rekening gaan houden met de belangen en rechten van slachtoffers. De bezuinigingen mogen niet ten koste gaan van de rechten van slachtoffers in het strafproces, het OM moet verder op de ingeslagen weg.'

Vakcentrale MHP
Reginald Visser, duovoorzitter van vakcentrale MHP, noemt de miljoenennota een bedreiging voor midden- en hogere inkomens. 'Het kabinet verschuift belastinggeld, heffingen en toeslagen, maar pakt de oorzaak van de crisis, waaronder de zorgelijke situatie op de arbeidsmarkt, onvoldoende aan'. De vakcentrale denkt dat niet lastenverzwaring, maar juist lastenverlichting de oplossing is. Collega-voorzitter Bob van der Wal: 'Want nu ligt het verder aanhouden van de kopersstaking door de middeninkomens op de loer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden