Update

Reacties: 'Moeilijk te verteren dat belastingbetaler hiervoor opdraait'

Het CDA vindt het 'moeilijk te verteren dat de belastingbetaler opdraait voor de vastgoed-ellende van SNS', de PvdA 'vindt het onverteerbaar dat een bank door roekeloos gedrag het wederom zover heeft laten komen', en minister Dijsselbloem van Financiën 'kan zich goed verplaatsen in het gevoel van weerstand' dat onder de bevolking leeft'. De reacties op de nationalisatie van SNS Reaal op een rij.

Eddy van HijumBeeld ANP

Financieel woordvoerder van het CDA in de Tweede Kamer, Eddy van Hijum:
'De ingreep komt niet als een donderslag bij heldere hemel. Maar het is moeilijk te verteren dat de belastingbetaler opdraait voor de vastgoed-ellende van SNS. De stabiliteit van het financiële stelsel staat voorop. Maar het mag niet zo zijn dat gewone burgers de rekening betalen, terwijl de projectontwikkelaars en banken die de commerciële vastgoedbubbel creëerden vrijuit gaan.'

En over de 1 miljard euro die banken moeten gaan bijdragen: 'Op zich lijkt het verdedigbaar om een deel van de rekening bij de financiële sector te leggen. Maar we vragen tegelijkertijd van diezelfde banken om hun financiële buffers te versterken en kwetsbaarheid te verminderen. Als deze belasting leidt tot minder kredietverlening aan ondernemers of een hogere rente voor burgers, dan schaadt dat de economische ontwikkeling en schiet het kabinet in eigen voet.'

VVD-Kamerlid Mark Harbers:
'We betreuren dat dit nodig is, maar we steunen de nationalisatie omdat er geen andere oplossing meer was. Deze bank dreigde aan grootheidswaanzin ten prooi te vallen. Ik hoop dat dit de laatste keer is dat we een bank moeten redden. De Nederlandsche Bank had een deadline gesteld voor een oplossing en als dat dan niet lukt, is de bank feitelijk failliet en moet je als staat ingrijpen.'

'Voor mijn gevoel heeft DNB er goed bovenop gezeten, maar SNS was intrinsiek rot door de problemen met de vastgoedportefeuille en dan moet je ingrijpen. Dit is goed waardeloos, maar nodig.
Over bezuinigingen praten we na nieuwe ramingen van het CPB, en dan is er een optelsom van mee- en tegenvallers.'

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer:
'SNS is door onverantwoordelijke keuzes van haar bestuur bezweken onder de verliezen van de vastgoedtak 'Property Finance'. Voor de PvdA staan de belangen van de gewone spaarders voorop. Met de ingreep is het geld van 1,6 miljoen spaarders en op 1 miljoen betaalrekeningen veilig gesteld.'

'SNS is een systeembank, een faillissement zou leiden tot chaos, onzekerheid over spaartegoeden en andere, grotere banken in de problemen brengen. De PvdA steunt de voorstellen om een maximale bijdrage te vragen van private partijen: aandeelhouders, achtergestelde leningverstrekkers en de bancaire sector.'

'Dat een bank door roekeloos gedrag het wederom zover heeft laten komen, is voor de PvdA welhaast onverteerbaar en een teken dat de financiële sector nog lang niet gezond is. De voorgenomen hervormingen van de financiële sector moeten met alle kracht en prioriteit worden voortgezet: hogere kapitaaleisen, bonussen beperken en een meer op het algemeen dan het eigen belang gerichte sector.'

PVV-leider Geert Wilders:
'De PVV heeft met verbazing kennisgenomen van de nationalisatie van SNS Reaal. Hoe is het mogelijk dat dit kabinet 3,7 miljard euro van ons belastinggeld uitgeeft aan een bank die er zelf een puinhoop van heeft gemaakt, terwijl de werkenden en ouderen van ons land met miljarden aan belastingverhogingen worden gepakt? De minister moet investeren in de koopkracht van werkenden en ouderen in plaats van miljarden aan de banken te besteden. Laat de banken de redding van SNS maar zelf betalen uit hun eigen winst. Het kan niet zo zijn dat de Nederlandse belastingbetaler weer voor miljarden moet bloeden, terwijl de nettowinst van de Nederlandse bankensector in 2011 maar liefst 7,8 miljard euro bedroeg.'

Financieel woordvoerder van de SP in de Tweede Kamer, Arnold Merkies:
'Het is treurig dat de belastingbetaler weer moet opdraaien voor de problemen bij de banken. Dat geeft aan dat er nog van alles mis is in de financiële sector, in tegenstelling tot de berichten die we van de sector zelf horen. Het is goed dat SNS Reaal is genationaliseerd en dat gebruik is gemaakt van de Interventiewet. Het is een systeembank, dus de redding is goed voor de stabiliteit en de economie. Het is ook goed dat niet is gekozen voor een private partij, die de risico's niet zelf neemt maar ze bij de overheid laat liggen.'

En over de extra heffing van 1 miljard euro voor banken: 'Je kunt je afvragen waarom dat maar 1 miljard euro is als de banken geacht worden hun eigen broek op te houden. Dat bedrag zou hoger kunnen zijn, dat kunnen banken ook dragen. In het geval van een faillissement waren de banken nog meer geld kwijt geweest. We moeten proberen zo min mogelijk kosten bij de overheid te leggen.'

Financieel woordvoerder voor D66 in de Tweede Kamer, Wouter Koolmees:
'Het nationaliseren van een bank is een vergaande en uiterst vervelende maatregel. Maar het alternatief was erger geweest: een faillissement had de Nederlandse belastingbetaler veel meer geld gekost. Door nu fors af te schrijven op de waarde van de vastgoedbeleggingen en de kapitaalpositie van SNS te versterken, is acuut gevaar geweken en kan worden begonnen met het gezond maken van SNS. Voor de toekomst is een goede concurrentie in de bankensector voor D66 van groot belang, ook voor de tarieven van het betaalverkeer, hypotheken en de kredietverlening aan bedrijven.'

En: 'Het is frustrerend dat de Nederlandse belastingbetaler weer mee moet gaan betalen om een financiële instelling te redden. Positief is wel dat ervoor is gekozen om de mensen die doelbewust risico hebben genomen, mee te laten betalen in het verlies. Dit is bij eerdere steunoperaties niet gebeurd. D66 steunt deze maatregelen.'

Financieel woordvoerder van GroenLinks in de Tweede Kamer, Jesse Klaver:
'De minister had geen andere keuze dan SNS Reaal redden. Mijn grootste zorg is de verslechtering van het financieringstekort met 0,6 procent. Dat betekent dat de overheidsfinanciën er in 2013 en de jaren daarna slecht voor komen te staan. Het is heel belangrijk dat de financiële gevolgen niet weer op de samenleving worden afgewenteld. Dat is nu al vaak genoeg gedaan. We moeten voorkomen dat dit ten koste gaan van andere belangrijke zaken, zoals duurzaamheid en onderwijs.'

Financieel woordvoerder van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, Carola Schouten:
'De keuze om SNS te redden is buitengewoon moeilijk en een zware dobber voor de belastingbetaler. Ik wil van de minister weten waarom de toezichthouders niet eerder hebben ingegrepen. De vastgoedportefeuille is al jaren een tikkende tijdbom. Ook wil ik van minister Dijsselbloem weten waarom de gewone obligatiehouder van SNS niet meebetaalt aan de redding van de bank. Dat het begrotingstekort door deze nationalisatie verder oploopt mag nu niet leiden tot nieuwe bezuinigingen die de belastingbetaler opnieuw zullen raken. Dijsselbloem moet direct naar Brussel om een uitzonderingspositie te bepleiten.'

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën:
Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën kan zich 'goed verplaatsen in het gevoel van weerstand' dat onder de bevolking leeft nu weer belastinggeld moet worden besteed aan het redden van een bank. Hij sprak vrijdagochtend over een pijnlijke aangelegenheid 'Niet alleen voor mij persoonlijk, maar meer voor de Nederlandse Staat'.

Dijsselbloem vindt het een terugslag dat een reddingsoperatie nodig is, na de laatste bankenredding in 2008. In de toekomst moeten dit soort situaties dan ook worden voorkomen: banken moeten beter in onderdelen op te knippen zijn, de balansen moeten worden versterkt en er moet in goede tijden al een plan gemaakt worden over hoe te handelen in nood.

Vicepremier Lodewijk Asscher:
'Het is een zware tegenvaller voor Nederland.' Dat stelde vicepremier Lodewijk Asscher vrijdag voor de camera van de NOS in reactie op de nationalisatie van bankverzekeraar SNS Reaal. Hij stelt dat het 'vrij waardeloos' is dat de reddingsactie nodig was. 'Maar het is een goed besluit.'

Asscher kan zich de weerstand tegen de reddingsoperatie goed voorstellen: 'We geven ons geld liever aan andere dingen uit. Gelukkig zijn er tekenen dat de economie aantrekt.'

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken:
Ook minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken reageerde voorafgaand aan de wekelijkse ministerraad. 'Er is een oplossing gevonden en dat is mooi. Of er vanwege dit besluit extra bezuinigd moet worden, gaan we in het voorjaar bekijken.'

ING:
ING verwelkomt de nationalisatie van branchegenoot SNS Reaal omdat die in het belang is van de stabiliteit van de Nederlandse financiële sector. Dat maakte de bank en verzekeraar vrijdag bekend.
De overige Nederlandse banken moeten in 2014 eenmalig 1 miljard euro bijdragen aan de redding van SNS Reaal. ING verwacht op grond van de huidige situatie dat dit zal resulteren in een last van 300 tot 350 miljoen euro.

Een woordvoerder van het financiële concern liet desgevraagd weten dat ING geen vorderingen heeft op SNS Reaal die betrokken zijn in de nationalisatie.

Sweder van Wijnbergen, econoom:
Nederlandse banken en de overheid betalen de rekening van het falend toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB). Die had in 2006 nooit mogen toestaan dat SNS Reaal nog geen jaar na beursgang het Bouwfonds aankocht. Daardoor werd SNS Reaal een 'fatsoenlijk lopende bank en verzekeraar met een gifpil'. Dat zei econoom Sweder van Wijnbergen vrijdag op de NOS.

De oud-topman van het ministerie van Economische Zaken noemt de uiteindelijke nationalisatie van SNS Reaal 'minder slecht dan verwacht', maar volgens hem hadden de overheid en DNB wel met iets meer fantasie met private partijen kunnen onderhandelen over alternatieven. Ze hadden de bank moeten afsplitsen en het gezonde deel aan private partijen verkopen, in plaats van het geheel. Dan had de overheid de slechte delen van SNS gewoon failliet kunnen laten gaan, aldus Van Wijnbergen.

CNV-voorzitter Jaap Smit: 'Het begrotingstekort loopt door de redding van SNS met 0,6 procent op. Dit mag niet tot gevolg hebben dat werknemers en gepensioneerden extra moeten gaan betalen door extra bezuinigingen. Dat moeten ze in Den Haag en in Brussel goed begrijpen. Ik neem aan dat minister Dijsselbloem zich daar, ook in zijn nieuwe rol als voorzitter van de eurogroep, bewust van is.'

'Dat we ons economische beleid zo laten leiden door mee- en tegenvallers, is wat mij betreft het voorbeeld van het 3 procent-fetisjisme. De politiek en de sociale partners moeten een perspectief bieden, een richting aangeven en deze de komende jaren volgen. Dan heb ik het bijvoorbeeld over de arbeidsmarkt, de woningmarkt en de zorg. Als we ons elke keer laten leiden door mee- en tegenvallers en de 3-procentnorm uit Brussel, als er elke keer extra bezuinigingen boven de markt hangen dan gaat het niet lukken, dan blijft het vertrouwen weg. Het is juist het vertrouwen dat we nodig hebben en dat ons uit deze crisis kan halen.'

CNV Dienstenbond:
CNV Dienstenbond vreest voor reorganisaties als delen van SNS Reaal straks weer worden geprivatiseerd. Dat liet de vakbond vrijdag weten.
De nationalisatie brengt volgens de bond in ieder geval voor dit moment zekerheid voor alle betrokkenen bij de financiële dienstverlener. 'Het is een goede zaak dat er nu een einde komt aan een periode van speculaties, geruchten en doemscenario's', stelt de bond. Toch blijft er veel onduidelijk. 'Welke delen van het concern blijven lang in handen van de Nederlandse staat, welke worden afgesplitst en/of verkocht', vraagt CNV zich af.

Econoom Arnoud Boot van de Universiteit van Amsterdam:
'Buitengewoon triest dat in Nederland ongeveer het hele financiële systeem gered heeft moeten worden. SNS komt daar bovenop en dat is heel slecht voor Nederland.'

De reddingsoperatie onderstreept volgens hem dat heel het bancaire systeem krap bij kas zit. Dat belemmert de groei als de economie straks weer aantrekt, legt hij uit. Het gebrek aan geld kan volgens Boot wel 10 jaar een rem gooien op de economische groei.

'De vraag is dus hoe we de komende jaren het financiële systeem fundamenteel sterker kunnen maken, zodat er genoeg financiering komt voor het bedrijfsleven, maar ook voor de woningmarkt', aldus de econoom. Een lichtpunt in de gekozen reddingsoperatie is volgens Boot dat er niet weer een Nederlandse bank verdwijnt uit het Nederlandse bankenlandschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden