'RaRa is nog steeds geheimzinnig clubje'

Het is zondag 25 jaar geleden dat de Revolutionaire Anti-Racistische Actie (RaRa) de Makro in Duiven in de brand stak. Vijf vragen aan historicus Jouke Turpijn, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), van wie onlangs het boek 80's Dilemma verscheen.

ANP/Redactie
Miljoenenbrand bij de Makro in Duivendrecht in 1985. De grote uitslaande brand verwoestte bijna het hele bedrijf. De brand brak uit na een bomexplosie die opgeeist werd door de RaRa. © ANP Beeld
Miljoenenbrand bij de Makro in Duivendrecht in 1985. De grote uitslaande brand verwoestte bijna het hele bedrijf. De brand brak uit na een bomexplosie die opgeeist werd door de RaRa. © ANP

Wat wilde RaRa?
RaRa wilde dat de Steenkolen Handelsvereniging (SHV), de eigenaar van de groothandel, zich terugtrok uit Zuid-Afrika. Daar zat een in hun ogen fout apartheidsregime. Nu waren er in de jaren '80 in Nederland veel mensen die het apartheidsbeleid daar erg vervelend vonden. Alleen: de meesten boycotten Zuid-Afrikaanse producten, een milder actiemiddel. RaRa ging verder en wilde zijn gelijk halen via een aanslag. De terreur heeft uiteindelijk gewerkt. Na meerdere branden bij diverse Makro-filialen trok het bedrijf zich terug.

Uit wat voor mensen bestond RaRa?
Daar is zelfs zo'n 30 jaar na de oprichting weinig over bekend. Het was een klein, informeel gezelschap dat nauwe banden had met het radicale deel van de krakerscène in diverse Nederlandse steden. De groep had waarschijnlijk geen vaste samenstelling. Dat maakt dat er nog steeds een zweem van geheimzinnigheid om de groep hangt. Uiteindelijk is slechts 1 persoon veroordeeld tot een korte gevangenisstraf voor een mislukte aanslag.

Waren er meer organisaties als RaRa?
Jazeker, vanaf begin jaren '80 waren er radicale actiegroepen die geweld niet schuwden. Zij stelden zich bewust buiten de rechtsstaat. Zo had je het Militant Autonomen Front (MAF), de Revolutionaire Afbraak Maatschappij (RAM) en de Amsterdamse Terreur Actiegroep (ATA). De aanslagen van RaRa waren het meest succesvol.

En elders in Europa?
Daar had je ze ook. Alleen hadden bijvoorbeeld de Rote Armee Fraktion (RAF) in Duitsland en bepaalde bewegingen in Italië vaak een breder, revolutionair programma. In Nederland richtten actiegroepen zich meer op één specifieke misstand. Ook gebruikten organisaties in Duitsland en Italië vaker geweld tegen personen dan hier. Ook al had je in Duitsland een vredelievende anti-kernenergiebeweging.

Wat als er anno 2011 een vergelijkbare aanslag zou plaatsvinden?
Laten we hopen dat dat niet gebeurt. Als dat wel zo zou zijn, zou de publieke verontwaardiging groter zijn. Ook zou er veel sneller worden gespeculeerd over daders. De overheid zou strenger optreden. Nederland is sinds het begin van de 21ste eeuw geobsedeerd geraakt door veiligheid, onder meer vanwege de aanslagen in New York, Londen en Madrid. Maar ook bijvoorbeeld de vuurwerkramp in Enschede droeg ertoe bij.

Sympathisanten van de tot 5 jaar veroordeelde RaRa-verdachte Rene Roemersma gooien na de uitspraak in de buurt van het Paleis van Justitie met stenen. (1988) © ANP Beeld
Sympathisanten van de tot 5 jaar veroordeelde RaRa-verdachte Rene Roemersma gooien na de uitspraak in de buurt van het Paleis van Justitie met stenen. (1988) © ANP
Verwoeste garagedeuren bij de Makro-vestiging in Duiven na de brandstichting in 1986. © ANP Beeld
Verwoeste garagedeuren bij de Makro-vestiging in Duiven na de brandstichting in 1986. © ANP

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden