Plus

Rampenoefening VUmc: 'Een gevoel van hoogste alertheid'

Ruim 200 zorgverleners, 25 'patiënten' en een angstaanjagend scenario: een aanslag in de stad. Het VUmc houdt een rampenoefening.

Als een 'patiënt' binnen wordt gebracht, worden alle medische toeters en bellen erbij gehaald Beeld Amaury Miller

De deuren van de ambulance gaan open en er wordt een patiënt uitgerold met een deels af­gerukt been. De verminking steekt zo uit de rolstoel. "T2," roept de traumachirurg. T2 zijn op de spoedeisende hulp patiënten die wel continu moeten worden gemonitord, maar ook 'kunnen wachten'.

Een man met een afgerukt been 'parkeren', dat lijkt een volslagen krankzinnige keuze. Maar Frank Bloemers, hoofd traumachirurgie, kijkt tevreden toe. "Natuurlijk zou zo'n patiënt onder normale omstandigheden meteen naar de ok gaan, maar niet als je weet dat er nog een hele stroom zwaargewonden aan komt. Als de bloeding onder controle is, is die amputatie niet levensbedreigend."

Daarmee is deze instinker goed afgehandeld.

Prioriteiten stellen
Rampenopvang is prioriteiten stellen. Het scheiden van bij- en hoofdzaken. En daar draaide het gisteren om tijdens de oefening van het VUmc. Alles is uit de kast getrokken. Niet alleen doen ruim 200 medewerkers mee, ook zijn er een tiental waarnemers die hun bevindingen rapporteren en 25 figuranten die circa 40 patiënten spelen.

Ze komen met scherven in hun lijf, met brand- of schotwonden, compleet met gehijg, gekreun en pijnscheuten. In de crisis­kamer zit het crisisteam dat contact houdt met de gemeente, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio, de ambulancedienst, de pers en andere betrokkenen. Ze houden het aantal bedden en zorgverleners in het ziekenhuis in de gaten, maar bellen ook met de bloedbank - voor nep dan.

Een keer per jaar houdt het VUmc een dergelijke grote Rampenoefening.

Zuurstofmasker op
Dit keer is het scenario een aanslag in het Olympisch Stadion, waar 20.000 bezoekers het evenement The Flying Dutch bezoeken. Op het Stadionplein was een schietpartij en binnen in het stadion is een bom ontploft. Uit de eerste berichten blijkt het te gaan om vier doden en vijftien (zwaar)gewonden, dat zal gedurende de oefening steeds verder oplopen.

Het scenario is tot in detail uitgewerkt, en zit vol met valstrikken, die deels door een speciaal team naar het crisisteam wordt doorgebeld.

Volgende patiënt op de spoedeisende hulp (SEH). Op een brancard ligt een man in zijligging. Zijn shirt is rood, langs zijn buik loopt een substantie die bloed moet voorstellen en dat ook akelig goed weet te imiteren. Hij is in zijn buik geschoten en de munitie is dwars door hem heen gegaan.

Shockroom
De man wordt met een zuurstofmasker de shockroom binnen gereden, waar een echt team meteen alle medische toeters en bellen erbij haalt - infusen, echo's, de hele rimram.

Over een kwartier wordt deze 'levensgevaarlijk gewonde patiënt' naar de lift gebracht, waar hij vrolijk overeind komt, om vervolgens nog een ronde als figurant mee te doen. Maar ondertussen zit iedereen heel serieus in zijn rol.

Bloemers, tevens voorzitter van de commissie Integrale Crisis Organisatie van VUmc, voelt het ook. De energie van de oefening brengt hem een beetje terug naar de evacuatie van september 2015, toen, vanwege een groot lek in de waterleiding, 300 patiënten uit VUmc moesten worden geëvacueerd.

Hij denkt ook terug aan de treinbotsing bij Westerpark, waarbij een dode en circa 200 gewonden vielen. En de crash van het toestel van Turkish Airlines, waarbij 9 mensen om het leven kwamen en 120 mensen gewond raakten, van wie het merendeel in het VUmc belandde. "Het maakt een gevoel van hoogste alertheid los. Je komt er echt in, je gaat echt zweten. En je zult zien: straks zijn veel mensen doodop."

Oorlogswonden
Het zijn ook geen makkelijke patiënten die ze voorgeschoteld krijgen. Bij een aanslag krijgt de SEH heuse oorlogswonden binnen. "Zoals metalen delen die in de buik of borst steken. Amputaties van ledematen en schietverwondingen."

"We zijn wel wat gewend in het VUmc. We zien veel steek- en schotwonden, maar hier gaat het echt om oorlogsverwondingen en dan moet je bijna als een militair hospitaal inzetten. Dat vraagt om bepaalde chirurgische technieken. Dan behandel je eerst alleen de levensbedreigende dingen, de andere letsels komen later."

Logistiek kun je oefenen, testen van procedures en samenwerken ook, maar wat een aanslag emotioneel met het SEH-personeel doet, dat valt niet te trainen. "Je bent professioneel gefocust, maar goed, die beelden worden natuurlijk wel ergens opgeslagen. Je hebt toch een soort laatje waar de ernstige dingen in zitten. Zolang dat laatje niet te vol is, red je het wel."

Verbeterpunten

- Het VUmc heeft in de crisiskamer op proef speciale telefoons voor ieder lid van het crisisteam. Die zijn alleen voor noodsituaties en worden wel getest, maar zelden echt gebruikt. Daarom hadden ze nu een zwakke batterij en waren ze na een half uur leeg.

- Als er een verdenking is van chemische besmetting bij een patiënt, moet het ziekenhuis op lockdown. De patiënt mag alleen via de ambulance-ingang naar binnen. Daar krijgt iemand een ontsmettingsdouche. Het ziekenhuis ging bij de oefening net te laat op slot.

- Omdat zich mogelijk ook een dader onder de patiënten had begeven, moest er bewaking op elke kritische plek staan. Daar ontbrak het in de oefening aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden