Plus

Raden voor integratie komen en gaan, maar richten niks uit

Voor de derde keer opgedoekt: de Adviesraad Diversiteit en Integratie. 'Misschien moet de nieuwe adviesraad gaan twitteren om aandacht te krijgen.'

Beeld Yoko Heiligers

In 2016 stelde de Adviesraad Diversiteit en Integratie het stadsbestuur voor werk te maken van een migratiemuseum met de werktitel Iamsterdam Huis.

'De geschiedenis van Amsterdam kan alleen begrepen worden door de lens van wat nieuwkomers voor de stad hebben gedaan,' verduidelijkte de raad in het advies, dat onder meer leunde op werkbezoeken aan Ellis Island in New York, The Chinese American Museum in Los Angeles en The German Heritage Museum in Cincinnati, alsmede de uitkomsten van drie bijeenkomsten in Amsterdam met vertegenwoordigers van de migrantengemeenschappen, historici en museumdirecteuren.

Het advies sloot af met de oproep aan het stadsbestuur om zich te bemoeien met de vorm van het museum, en vooral niet met de collectie.

Bak met oud papier
Over dat laatste hoefde de adviesraad zich geen grote zorgen te maken. Het advies over het migratiemuseum was voor de multiculturele kat zijn viool, en dat geldt voor de meeste adviezen die de raad in de loop der jaren heeft afgegeven.

Ook de onderzoekers van Regioplan die eerder dit jaar op verzoek van de gemeente een rapport uitbrachten over het functioneren van de adviesraad, stellen vast dat de impact van de verstrekte adviezen laag is.

"Hoewel niet ondenkbaar is dat de activiteiten van de adviesraad in het verleden in enige mate hebben bijgedragen aan de politieke en bestuurlijke aandacht voor diversiteitsvraagstukken, is er nauwelijks sprake geweest van directe invloed op beleidsontwikkeling."

Dat is neutrale onderzoekstaal voor: we hebben de adviezen ongelezen teruggevonden op de gemeentewerf in een bak met oud papier.

Voor verantwoordelijk wethouder Rutger Groot Wassink was het kritische rapport van Regioplan aanleiding om de adviesraad op te heffen. De adviesraad kreeg nog de tijd om een laatste advies over de positie van biculturele transgenders af te ronden, maar eind dit jaar gaat de stekker er alsnog uit.

Tijdgeest
In een brief aan de raad schrijft de wethouder dat de gemeente al een jaar in gesprek is met de leden van de raad over hun functioneren. De uitkomst van dat overleg, in de bewoordingen van Groot Wassink: "Er bestaat een gedeeld beeld over het feit dat de adviesraad nu niet voldoet aan de wensen van college en gemeenteraad."

Kennelijk hebben de leden niet meteen met de witte vlag gezwaaid, want de wethouder benadrukt in zijn brief dat er voorbereidingen worden getroffen voor een waardig afscheid.

Dat opheffen loopt als een rode draad door de geschiedenis van de Adviesraad Diversiteit en Integratie. Dit is de derde keer in vijftien jaar dat de adviesraad door de gemeente wordt opgedoekt.

Dat gebeurde elke keer wel met redenen die passen in de tijdgeest. In 2003 was het een algemene vermoeidheid met de vele adviesraden die het college deed besluiten de adviesraden voor minderheden en emancipatiezaken te ontbinden.

Een jaar later besloot het college tot de oprichting van een nieuwe Adviesraad Diversiteit en Migratie, die in 2009 weer sneuvelde als gevolg van een grote bezuinigingsronde.

In 2011 kwam het tot de oprichting van een Adviesraad Diversiteit en Migratie nieuwe stijl. Dat laatste had voornamelijk betrekking op het gegeven dat de leden van de raad hun werk voortaan zonder ambtelijke ondersteuning moesten doen.

Lange tanden
Deze knipperlichtrelatie laat zich eenvoudig verklaren. Veel van de verstrekte adviezen bevatten kritische kanttekeningen bij het beleid. Bestuurders gaan om met kritiek zoals jonge kinderen met de groenten op hun bord: ze weten best dat het goed voor hen is, maar zetten zich er toch elke keer weer met lange tanden aan.

In de praktijk kunnen adviezen rekenen op vier verschillende reacties, vertelt Paul Abell die van 2011 tot 2017 zitting had in de adviesraad.

"De eerste is dat het advies niet deugt, de tweede dat het advies weinig zinvol is, de derde dat het advies praktisch niet uitvoerbaar is. Wat we nooit te horen kregen, was de vierde reactie: uitstekend advies, gaan we doen."

Als er al een reactie kwam; in de afgelopen vier jaar kreeg de helft van de zes verstrekte adviezen helemaal geen reactie.

Niet gelezen
Hoewel vertegenwoordigers van de gemeenteraad in hetzelfde rapport bezweren grote waarde te hechten aan onafhankelijk advies op het terrein van diversiteit, blijken zij de rapporten in de praktijk niet of nauwelijks te lezen.

"Ik vind het irritant," zegt Abell, "maar de communicatie wordt nu eenmaal steeds bondiger, en de aandachtsboog korter. Misschien moet de nieuwe adviesraad gaan twitteren om de aandacht te krijgen. Als een advies drie zinnen beslaat, kan een politicus er iets mee."

Dat er weer een nieuwe adviesraad komt, lijkt wel zeker. Wethouder Groot Wassink heeft al aangekondigd daarover in het voorjaar een voorstel voor te willen presenteren.

Voor de opzet heeft Abell nog wel een advies. "De adviesraad heeft lang een luis in de pels willen zijn. Je kunt je afvragen of het strategisch verstandig is om voortdurend bestuurders, raadsleden en ambtenaren te willen opvoeden. Het kritisch volgen van het beleid is meer een taak voor de rekenkamer of de ombudsman. Ik denk dat er meer resultaat wordt geboekt als de nieuwe adviesraad zich beperkt tot het geven van praktische, uitvoerbare adviezen die ook werkelijk bijdragen aan integratie."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden