Raad blijft zorgen houden rond aanpak radicalisering

Amsterdam gaat de door schandalen geplaagde afdeling radicalisering grondig reorganiseren. Vandaag debatteerde de gemeenteraad met burgemeester Van der Laan over de problemen.

Burgemeester Eberhard van der Laan donderdag tijdens het spoeddebat Beeld Maarten Brante

Burgemeester Eberhard van der Laan heeft de zorgen rondom het werk van de afdeling Radicalisering en Preventie nog niet weten weg te nemen.

De burgemeester was zeer schuldbewust over de ontstane situatie op de afdeling radicalisering, waar een ontslagen ambtenaar dit voorjaar fraude pleegde en zich volgens de gemeente schuldig maakte aan belangenverstrengeling.

Hij ging ook verder dan eerder deze zomer, waarin hij vooral sprak van een integriteitskwestie en niet wilde ingaan op kritiek op de manier waarop hij de antiradicalisering had georganiseerd.

"Ik ben zo naïef geweest te denken, dit gaat over belangenverstrengeling, zo presenteer ik het, en zo bespreek ik het met de raad. Dat reken ik mijzelf aan."

De burgemeester gaat de raad een lijst van deskundigen opsturen die hij gebruikt bij de aanpak. Ook belooft hij niet langer om personen in te zetten die eerder geradicaliseerd waren en zich nu met anti-radicalisering bezig houden.

Over twee weken bespreekt de gemeenteraad de zaak opnieuw. D66, VVD, SP en de Partij voor de Dieren hebben nog niet helder of de wensen van de raad en de toezeggingen van de burgemeester nu ook echt worden verwerkt in het antiradicaliseringsbeleid.

Een groepje ambtenaren, een taskforce geheten, gaat onder extern toezicht werken aan de verbetering van het beleid, beloofde Van der Laan al eerder.

Lees hieronder het live verslag terug van het debat in de Stopera:

14 september 2017, 13:59

D66, VVD, SP, CDA en de Partij voor de Dieren zijn nog niet gerustgesteld. Zij gaan aanvullende vragen stellen, in afwachting van extra informatie die Van der Laan al heeft toegezegd.

Ook willen de partijen een extra vergadering inplannen om over het onderwerp te kunnen doorspreken. De inzet van de taskforce die de afdeling Radicalisering en Preventie moet gaan hervormen, komt over twee weken al in de raadsvergadering aan de orde.

In de staart van het debat maakt de burgemeester nog een slip of the tongue terwijl zijn microfoon nog open staat: "Als je ziet hoe landelijke pers uitrukt om het ons moeilijk te maken"

Van der Laan is klaar en verlaat de vergadering.

Hiermee komt dit liveblog ten einde. Woensdag 27 september zal de gemeenteraad de zaak van de ontslagen ambtenaar op de afdeling Radicalisering en Preventie opnieuw bespreken.

14 september 2017, 13:40

'Ik had dingen kunnen voorkomen'

Terwijl het debat ten einde loopt maakt Van der Laan nog een bijzondere opmerking. Naar eigen zeggen was hij het intern al langer niet eens met Saadia a.-T. en had hij tijdens discussies met haar, zorgen over de gebrekkige aandacht voor de islam in de radicaliseringsaanpak. “Dat heb ik te lang laten gebeuren, als ik daar strakker op was geweest had ik in de tijd een aantal dingen kunnen voorkomen. Dat is overigens iets anders dan de fraude, die ik totaal niet heb zien aankomen."

14 september 2017, 13:36

'Vertrouwen'

Van der Laan bespeurt ondanks alle kritiek nog steun voor zijn aanpak in de gemeenteraad. “Ik ben blij dat u vertrouwen hebt in de veiligheid van de stad. Ik zeg ook vandaag: het (een aanslag, red.) kan ieder moment gebeuren. Maar op input en output leveren we goed werk. We hadden achterstallig onderhoud, maar dat werken we nu weg.”

14 september 2017, 13:15

'Zuur'

Van der Laan baalt dat de integriteitskwestie (zie update hieronder) binnen zijn verantwoordelijkheid valt, omdat hij al langer bezig was met een grote aanpak tegen interne fraude.

"Onder mijn eigen ogen terwijl ik bezig was de boel te saneren wordt dit aangetroffen, in mijn eigen domein openbare orde en veiligheid. Je kunt zeggen: je stelt je een beetje aan, maar ik vind het wel zuur."

De burgemeester is opnieuw eerlijk over zijn eigen fouten. “Ik reken mijzelf aan dat dit wantrouwen is ontstaan. Ik ben zo naïef geweest te denken, dit is een zaak belangenverstrengeling, zo presenteer ik ‘m, en zo bespreek ik dit met de raad. Dat reken ik mijzelf aan.”

14 september 2017, 13:06

Burgemeester aan het woord

Van der Laan reageert voor het eerst mondeling op de situatie.

"Je wil toch alles doen om die aanslagen te voorkomen. Dat wil zeggen dat je risico’s moet nemen. Ik heb altijd met veel tegenzin maar wel met overtuiging op dat pad gezeten, wetend dat dag zou kunnen aanbreken dat ik verantwoording moet afleggen. Niet over een aanslag, goddank, maar wel over elementen in de aanpak die ons kwetsbaar maken."

De burgemeester is niet onder de indruk van juridische stappen van Saadia a.-T. tegen de gemeente. "Ik ben fanatiek op integriteit, waarvoor ik de verantwoordelijkheid draag in deze stad. Bovendien heb ik een geschiedenis als advocaat. Als ik iemand voor strafontslag aandraag heb ik daar redenen voor."

Hierop herhaalde hij de claim van de gemeente dat de voormalige manager van de afdeling Radicalisering en Preventie offertes bewerkt heeft ten gunste van bevriende leveranciers.

Beeld Maarten Brante

14 september 2017, 12:37

Terughoudendheid

GroenLinks wil terughoudendheid. "Ik zou ervoor willen waken dat we met te grote stelligheid spreken", aldus raadslid Rutger Groot Wassink over het ontslag van ambtenaar Saadia a.-T.

"Je bent pas schuldig als je veroordeeld bent, dus we moeten terughoudend zijn ook al hebben we veel aanwijzingen en is het beeld van vriendjespolitiek zorgwekkend."

Eerder kondigde de ontslagen ambtenaar al aan dat ze naar de rechter stapt om haar zaak aan te vechten.

14 september 2017, 12:25

Pionierswerk

De SP wijst op het pionierswerk dat door Van der Laan is verricht.

"Dit was nooit een sluitende aanpak, er wordt gepionierd en je weet niet altijd of je het goed doet. De burgemeester zegt niet voor niets regelmatig dat een aanslag elke dag kan gebeuren, de Amsterdamse aanpak is geen garantie dat hier geen aanslagen gepleegd zullen worden", aldus SP-raadslid Daniël Peters.

14 september 2017, 12:16

Meekijken

PvdA-raadslid Sofyan Mbarki vertelt hoe hij 20 jaar geleden zelf ooit benaderd werd door een jihadistische ronselaar om in het buitenland te gaan vechten.

"Op straat werd ik aangesproken door een meneer die mij vroeg of ik geïnteresseerd was in de heilige strijd. Hij liet mij ook een stapel geld zien en allerlei identiteitsbewijzen. In die tijd waren met name Afghanistan en Pakistan de zogenaamde uitreisgebieden." Hij poeierde hem af. "De man wist niet hoe snel hij weg moest komen."

De PvdA wil vanuit de gemeenteraad de komende tijd over de schouder van Van der Laan meekijken om te zien of de veranderingen in het antiradicaliseringsbeleid ook echt worden uitgevoerd.

"We zullen ons als raad met elkaar moeten focussen op kwaliteit van uitvoering en daar toezicht op houden. Het is cruciaal dat deze afdeling brandschoon wordt en blijft", aldus Mbarki. "Want we moeten gaan rekening houden met nog meer terugkeerders in de komende tijd."

Burgemeester Van der Laan tijdens het debat Beeld Maarten Brante

14 september 2017, 12:14

Twijfels over de theorie

Het CDA blijft ook kritisch op de ideologie achter het antiradicaliseringsbeleid van Van der Laan.

"De islam, als ‘window of opportunity’ voor jongeren met problemen. Ik heb mijn twijfels over die theorie en deze analyse, die is misschien iets te simplistisch. Want extreem islamitische opvattingen zijn niet alleen een uitlaatklep. Radicale ideeën hebben radicale consequenties. Dat is geen uitlaatklep voor economische of psychologische factoren", aldus Diederik Boomsma.

Diederik Boomsma van het CDA Beeld Maarten Brante

14 september 2017, 12:08

Ook warme woorden

Van Dantzig van D66 wil ook eensgezindheid uitstralen, ondanks alle scherpe vragen, en heeft ook warme woorden voor Van der Laan:

"Ik hecht er nog aan het volgende te zeggen: Ik twijfel er niet aan dat wij hier allemaal hetzelfde doel hebben: een veilig Amsterdam en de beste begeleiding van kwetsbare Amsterdammers die dreigen te radicaliseren. Net zo goed als dat ik er niet aan twijfel dat onze burgemeester blind vaart op één persoon. Dat doet hij niet. Daarvoor is hij, met excuses, veel te koppig."

14 september 2017, 12:05

Waarom nu pas?

Het CDA wil weten of Saadia a.-T. zichzelf ook heeft bevoordeeld toen zij gemeentelijke opdrachten gunde aan bevriende relaties. "Hoe heeft het zover kunnen komen, waarom kwam dit niet eerder aan het licht?", vraagt CDA-raadslid Diederik Boomsma zich af.

"Als het al langer de aandacht van de burgemeester had, waarom is er toen niet doorgepakt?"

14 september 2017, 11:57

Op zoek naar details

De VVD is op zoek naar details. "Dit speelt al enige tijd onder de verantwoordelijkheid van de burgemeester. Hoe heeft de ambtenaar die nu ontslagen is de opdrachten gegund? Wie tekende daarvoor?", aldus raadslid Marianne Poot. "Wanneer begon de burgemeester zich zorgen te maken over deze zaak?"

14 september 2017, 11:47

'Zorgen wegnemen'

Het debat met de burgemeester begint.
"Dit debat is bedoeld om onterechte zorgen weg te nemen bij iedere Amsterdammer, over zo’n precair dossier als de anti-radicalisering. Het gaat om een dienst die cruciale rol speelt bij de veiligheid van onze jongeren", aldus raadslid Reinier van Dantzig van D66.

D66 is nog niet tevreden met de oplossingen die Van der Laan heeft aangedragen voor de verbetering van de afdeling Radicalisering en Polarisatie. "Is de taskforce als oplossing genoeg? Zal het ons genoeg munitie opleveren zodat we Amsterdammers kunnen uitleggen dat we alles hebben gedaan om onze jongeren te beschermen?", aldus Van Dantzig.

14 september 2017, 11:34

Inspraak

De inspraakronde begint. Hiervoor heeft ook Tweede Kamerlid Theo Hiddema van het Forum voor Democratie zich aangemeld.

FvD-Kamerlid Theo Hiddema neemt het woord. Hij mag zoals iedere andere burger 3 minuten inspreken voorafgaand aan raads- en commissievergaderingen. "Men moet geen types inhuren die ooit al hebben gebleken vatbaar te zijn voor de gedachtenwereld die je wenst te bestrijden. Begin daar eens mee", aldus Hiddema.

Johnas van Lammeren van de Partij voor de Dieren heeft een sneer voor Hiddema: "U gebruikt grote woorden, ik weet niet of de stad daar op dit moment bij gebaat is. We willen goed onderzoek, geen populistische retoriek."

Tweede Kamerlid voor FvD en advocaat Theo Hiddema maakt gebruik van zijn recht op inspraak als inwoner van Amsterdam Beeld Maarten Brante
Beeld Maarten Brante

14 september 2017, 11:28

Debat gaat beginnen

Burgemeester Van der Laan is gearriveerd in de raadszaal vragen te beantwoorden over de crisis die met het ontslag van Saadia a.-T. op de afdeling Radicalisering en Preventie is ontstaan. De vergadering begint met het vaststellen van de agenda, voordat de inhoudelijke debatten aan de orde komen.

Beeld Ruben Koops

14 september 2017, 6:42

Dit is wat je moet weten

Amsterdam gaat de door schandalen geplaagde afdeling radicalisering grondig reorganiseren. Burgemeester Van der Laan toont zich schuldbewust.

Een taskforce moet, onder begeleiding van externe deskundigen, een antwoord bieden op de integriteitsschendingen en fraude. Dat schreef burgemeester Eberhard van der Laan gisteren aan de gemeenteraad. Bovendien geeft hij toe dat het fraudegeval een dieper liggend probleem blootlegt.

Vandaag wordt in de gemeenteraad een spoeddebat gevoerd over de kwestie.

Lees hier meer over de reactie van Van der Laan en achtergrond: Wat is er loos op de Amsterdamse afdeling radicalisering?

"Een incident zoals dit raakt aan een dieper liggend probleem. De bedrijfsvoering binnen dit programma is niet op orde en de aansturing is lang onvoldoende professioneel geweest", erkent Van der Laan.

Volgens de burgemeester heeft de belangenverstrengeling waarvoor de manager van het programma radicalisering Saadia a.-T. strafontslag heeft gekregen, verstrekkende gevolgen. a.-T. heeft al aangekondigd dat besluit te zullen aanvechten.

Lees verder: Ontslag Saadia A.-T. legt onrust rondom radicalisering bloot

Het debat in de Stopera begint donderdag om 13:30 uur, en is vanaf dat moment te volgen in dit liveblog.

Amsterdam gaat de door schandalen geplaagde afdeling radicalisering grondig reorganiseren. Vandaag debatteert de gemeenteraad met burgemeester Van der Laan over de problemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.