Plus

PvdA zit klem tussen Denk en de PVV

Hans Spekman leidt een partij in twijfel. Twijfels over wie de partij moet en wil leiden, over de houding tegenover allochtonen binnen en buiten de partij en over de belabberde peilingen.

PvdA-voorzitter Hans Spekman Beeld ANP

PvdA-voorzitter Hans Spekman vindt het 'een raar schouwspel', de curieuze aanloop naar de strijd om het lijsttrekkerschap van zijn partij.

"Maar rare schouwspelen zijn heel populair in ons land, kijk maar naar tv-shows. Misschien is het wel heel slim van ons," zei hij maandagavond tijdens een door de Amsterdamse PvdA georganiseerd politiek café in Pension Homeland.

Misschien wel. Misschien is de warrige prelude van de leiderschapsstrijd wel onderdeel van een ingenieus groter plan. Misschien creëert de PvdA bewust wat in marketingtermen rumour around the brand wordt genoemd: zolang er maar over je gepraat wordt, is het goed.

Profileren
Er wordt de laatste weken inderdaad meer dan genoeg gepraat over de PvdA, meer dan een partij die in sommige peilingen de zevende van het land is wellicht rechtvaardigt. Dus misschien doen ze wel iets heel erg goed, met al die schijn­bewegingen van de PvdA-kopstukken.

Maar misschien zien we toch vooral een partij die met zichzelf worstelt en eigengereide politici die zichzelf net iets te graag profileren. Maandag herhaalde Ahmed Aboutaleb dat hij het niet gaat opnemen tegen Diederik Samsom.

Uit loyaliteit, zegt hij zelf. Dat klinkt nobel, maar heeft alles weg van een judaskus. Hij brengt Samsom namelijk in een heel lastige positie: als die niet uit zichzelf opstapt, zal hem tot in het einde der tijden het verwijt treffen dat hij de partij de mogelijkheid heeft ontnomen de populaire Rotterdamse burgemeester de partij uit het slop te laten trekken.

Feitelijk dwingt hij Samsom om zelf de trekker over te halen en plaats te maken.

Spekman zei maandagavond opnieuw dat als Aboutaleb lijsttrekker wil worden hij zich gewoon moet kandideren, iets wat minister Jeroen Dijsselbloem ook vindt.

Een lijsttrekkersverkiezing met ijzersterke kandidaten zou de partij een enorme impuls geven, denken zij, en het mandaat van de toekomstige leider bovendien aanzienlijk versterken. Maar ook vice­premier Lodewijk Asscher, die ook veelvuldig wordt genoemd, houdt de kaarten nog tegen de borst, en zo duurt de politieke surplace voort.

Worsteling met racisme
De strijd om wie de PvdA bij de volgende verkiezingen gaat leiden, is lang niet de enige zorg voor Spekman. Meer dan alle andere partijen worstelt de PvdA met het onlangs fel opgelaaide debat over racisme en met de houding ten opzichte van allochtone Nederlanders.

De sociaaldemocraten worden van alle kanten aangevallen: de PVV spreekt steevast over de 'Partij van de Allochtonen', terwijl de PvdA-afvalligen van Denk de partij racisme en discriminatie verwijten.

Dit weekend zei Spekman in NRC Handelsblad dat hij aanhangers van de Turkse president Erdogan bij de gemeenteraadsverkiezingen van de kandidatenlijsten heeft geweerd. Munire Manisa, lid van de bestuurscommissie in Nieuw-West namens de PvdA, had daar aanstoot aan genomen.

Spekman had mensen weggezet en ze het gevoel gegeven dat ze er nog steeds niet bij hoorden, vindt zij. "Er is onder Turken een enorme frustratie over hoe de PvdA met hen omgaat," zei Manisa.

Maar volgens Spekman moeten mensen die de PvdA vertegenwoordigen de waarden van de partij 'een op een' onderschrijven. En dat kan niet als je ook Erdogan steunt, meent hij.

'Blijf in Rotterdam'
Ahmed Aboutaleb moet zijn ambities in de landelijke politiek laten varen en zijn termijn als burgemeester uitzitten, vindt oud-burgemeester van Rotterdam Bram Peper. "Rotterdam is geen tussenstation. Normaliter moet Aboutaleb twaalf jaar blijven."

De combinatie burgemeester en kandidaat-lijsttrekker is hoogst ongelukkig, vindt hij. "Je moet vredesstichter zijn als burgemeester, boven de partijen staan. Dat kan niet als je scherp campagne voert. Je kunt geen twee meesters dienen. Aboutaleb zal dan het burgemeesterschap moeten neerleggen."

Denk
En zo kwam de, inmiddels behoorlijk verhitte discussie, automatisch uit bij Denk. Dat Kamerleden Kuzu en Öztürk hun zetels meenamen toen ze uit de PvdA-fractie stapten, zit Spekman nog steeds dwars. "Gewoon zetel­roof. Misselijkmakend en laf."

"Ik maak me zorgen om het bestaansrecht van Denk," zei Manisa. "Waarom voelen mensen zich aangetrokken door die partij? Omdat ze al jarenlang niet zijn gehoord en zo gefrustreerd zijn." Maar volgens Spekman zijn de allochtone Nederlanders die zich bij Denk aansluiten vooral teleurgesteld over hun economische situatie.

Publicist Thierry Baudet, die ook deelnam aan het debat, had daar een andere kijk op.

"Ik vind het van een onbegrijpelijke naïviteit getuigen dat de opkomst van Denk mensen verbaast. Als je heel veel mensen met andere normen en waarden het land binnenhaalt, gaan ze zich verenigen. Aanvaard de consequenties van je daden," beet hij Spekman toe. "Het kan zomaar zijn dat Denk tien zetels haalt."

Zo'n vaart zal dat niet lopen, verwachtte Spekman. Toen het eerder op de avond over het virtuele zetelaantal van zijn eigen partij ging, zei hij nooit zo onder de indruk te zijn van peilingen, maar nu kon hij het niet laten erop te wijzen dat Denk voorlopig op twee zetels staat.

"Dat is dan bijna evenveel als de PvdA!", riep Baudet triomfantelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden