Ten Slotte

Publiekslieveling Magda Olivera (1910-2014) hield niet van muzikale flauwekul

Ze was niet zo beroemd als Callas of Tebaldi, maar voor Cristina Deutekom en operakenners als Hans Kerkhoff stond één ding vast: Magda Olivero was in het verismo-repertoire de grootste zangeres van allemaal. Maandag is ze in het Istituto Auxologico di Milano overleden aan de gevolgen van een hersenbloeding. Ze was 104.

null Beeld screenshot YouTube
Beeld screenshot YouTube

Magda Olivero had de langste carrière van iedereen. Toen ze in 1932 op haar 22ste debuteerde was Callas negen en Tebaldi tien. Toen ze in 1981 stopte, was Callas al dood en Tebaldi met pensioen. Hoewel, stopte, op YouTube staat een filmpje waarop ze als 99-jarige nog één keer een stukje uit Zandonais 'Francesca' zingt. En verdomd, de kern van die Stem is er nog steeds.

Op haar 84ste gaf ze nog steeds masterclasses, vier weken per jaar, acht uur per dag, onvermoeibaar jong talent helpend. En hemeltje, wat hadden die haar nodig. Niemand was meer streng genoeg voor zichzelf, ze werkten niet hard genoeg meer, het middenrif werd totaal verwaarloosd en de dirigenten van tegenwoordig wisten ook van toeten noch blazen. Nee, dan Tullio Serafin, haar geliefde maestro. 'Hij kon je precies vertellen waar je het beste kon ademhalen; echt een stem opbouwen. Dat kan tegenwoordig bijna niemand meer.'

Marteling
Het zingen was haar met thuis vier oudere zussen om zich heen komen aanwaaien. Ze kon eerder zingen dan praten. Al op haar negende zong ze Puccini's 'Manon Lescaut', met de stem van een 20-jarige. Dat kon niet goed gaan. Slechte pedagogen ruïneerden haar stem.

Toen ze voorzong bij de zangschool van Radio Turijn werd ze tweemaal geweigerd. Oordeel: ze had geen klank, geen talent, geen persoonlijkheid, ze kon beter stoppen. Maar één man, Gerussi, hoorde iets in haar en besloot haar les te geven. In een interview beschreef ze die tijd als een marteling, maar na een half jaar was ze volledig andere zangeres. Eentje met een unieke stem. Ze bleef acht jaar bij Gerussi.

Op de trap bij Gerussi hoorde Serafin haar 'E strano' uit Verdi's 'Traviata' zingen. De geboorte van een ster. Hun opname van 'La traviata' werd beroemd. Uiteindelijk zou haar repertoire tachtig rollen omvatten, van Mozart tot Gottfried von Einem, maar vooral de Italiaanse veristen, Verdi, Puccini, Giordano, Cherubini en Cilea, wiens Adriana Lecouvreur háár rol werd.

Oorlog
In 1941 stopte ze met zingen. Ze wilde bij haar man zijn. Het was oorlog. Ze had twee miskramen. Pas tien jaar later maakte ze een comeback, omdat Cilea haar op zijn sterfbed smeekte nog eenmaal de rol van Adriana te zingen. Daarna nam haar carrière een grote vlucht, hoewel het nog tot 1975 zou duren voordat ze in de Met zou debuteren, als Tosca, een idioot succes.

Magda Olivero hield niet van microfoons, waardoor er niet heel veel studio-opnamen van haar zijn (wel veel live-opnamen). Ze hield ook niet van muzikale flauwekul en egotripperij. 'De componist recht doen', was haar hoogste doel. Dat had Gerussi er bij haar ingestampt. Ze was een echte bühnezangeres, met een stem die bomen van kerels tot snotterende hoopjes kon reduceren. Ze intoneerde aan de hoge kant, vaak met verwoestend ontroerend effect.

In Nederland debuteerde ze in 1962 in de Matinee op de Vrije Zaterdag. Artistiek leider Hans Kerkhoff haalde haar tien jaar achtereen naar het Concertgebouw, waar ze tot een absolute publiekslieveling uitgroeide. Kerkhoff hield van haar omdat ze geen kapsones had en ook 'geen geldwolf' was. Hij heeft haar nooit meer dan 5000 gulden hoeven betalen. Haar Amsterdamse afscheidsconcert, op 5 mei 1973, bestond uit louter sterfscènes. Er zal die middag héél veel gesnotterd zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden