Pronk wil voorzitter PvdA worden

HILVERSUM - Oud-PvdA-minister Jan Pronk wil voorzitter worden van zijn partij. Hij zei dat vrijdagavond in het tv-programma Nova.Kandidaten voor het partijvoorzitterschap kunnen zich tot zondag melden. Hun namen worden 31 augustus bekendgemaakt. De PvdA-leden maken vervolgens een keuze.

In april trad Michiel van Hulten af als partijvoorzitter. Ruud Koole treedt nu als interim-voorzitter op.



Bevlogen Pronk schuwt de confrontatie niet

Binnen de PvdA heerst een leiderschapscrisis, stelde oud-PvdA-minister Jan Pronk vier maanden geleden. Nadat PvdA-leider Wouter Bos vicepremier en minister van Financiën was geworden, kon hij volgens Pronk niet langer het eigen PvdA-verhaal uitdragen. En ook nog: De PvdA is door toe te treden tot het nieuwe kabinet volgens Pronk ''een bijwagen'' van het CDA geworden.

Geen malse kritiek, maar de PvdA-top voelde zich toen niet geraakt. Nu wil dezelfde Pronk zelfs voorzitter van de partij worden. Het gaat volgens hem slecht met de PvdA, waar oudere leden weglopen en jongeren nauwelijks nog toetreden. Het ontbreekt in de ogen van Pronk aan een duidelijke, linkse koers. Te vaak 'draaide' de PvdA de afgelopen tijd op belangrijke thema's als het onderzoek naar de Nederlandse steun aan de Irak-oorlog of de aanpak van topinkomens.

De als bevlogen bekendstaande Pronk stond vaker lijnrecht tegenover de partijtop, want als het erop aankwam, liet Pronk zich de mond niet snoeren. Zo ook niet in 2002 bij het verschijnen van het NIOD-rapport over het drama in Srebrenica. Al voor het verschijnen daarvan had Pronk gezegd dat de politiek had gefaald. Zijn geweten trok het niet langer. Dat toenmalig premier Wim Kok hem naar aanleiding van zijn vroegtijdige uitspraak een uitbrander gaf, kon Pronk niet deren.

Wie aan Pronk denkt, denkt aan ontwikkelingssamenwerking. Twaalf jaar zwaaide de volgens Kok 'minister van beroep' er de scepter. Eerst in het kabinet-Den Uyl (1973-1977), daarna in Lubbers III (1989-1994) en Kok I (1994-1998). In Paars-2 hoefde Pronk die post niet meer. De ambities van dat kabinet waren volgens hem op dat terrein te beperkt. Groot was de verbazing toen Pronk terugkeerde als minister van VROM.

In de praktijk werd meer dan eens duidelijk dat Pronks hart ergens anders lag. Meerdere malen was Pronk kansrijk voor een positie bij de Verenigde Naties en daar maakte hij geen geheim van. In 2001 werd de PvdA-bewindsman uiteindelijk, naast zijn ministerschap, benoemd tot de speciaal gezant bij de VN voor duurzame ontwikkeling.

Critici zeiden dat er binnenslands niet zo veel was te merken van de bevlogenheid waar Pronk toch ooit furore mee maakte, vooral bij het meest linkse deel van de PvdA-achterban. In het kabinet stond hij pal voor de Waddenzee en wees hij gasboringen resoluut af. Maar over het algemeen stelde Pronk zich verrassend terughoudend op.

Over de grenzen maakte Pronk wel indruk. Onder zijn leiding sloten de Verenigde Naties een akkoord over de bescherming van het klimaat. Vrijwel niemand had dat meer durven hopen, maar dankzij zijn vasthoudendheid en uithoudingsvermogen slaagde Pronk er alsnog in een doorbraak te forceren. Ook in zijn meest recente rol, als speciaal VN-gezant voor de Sudanese regio Darfur, liet Pronk zich gelden. Conflicten leidden er uiteindelijk toe dat hij zelfs tot persona non grata werd verklaard in Sudan.

De Nederlandse politiek bleef hij, ondanks internationale uitstapjes, altijd op de voet volgen. Daarvoor gaat de PvdA hem ook te veel aan het hart. Het verleidde hem een aantal keren tot kritische geluiden over de koers van de afgelopen jaren, met als hoogtepunt de kritiek eerder dit jaar op het leiderschap van Bos. Met diezelfde leider wil Pronk nu de PvdA gaan leiden. Het is in september aan de leden om dat mogelijk te maken. (ANP)



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden