Profilers liggen dagelijks op de loer in het Van Gogh en Rijks

Dagelijks lopen zogeheten profilers rond in het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum om bezoekers te observeren. Zien ze iets verdachts, dan spreken ze iemand aan. 'Hard nodig in een tijd van toenemende dreiging.'

In het Van Gogh Museum houden profilers - al dan niet undercover - de bezoekers dagelijks nauwlettend in de gaten. Beeld Floris Lok

Neal Conijn (26) is profiler, een beveiliger 2.0 die niet afwacht, maar actief op zoek gaat naar mogelijke risico's voor zijn werkgever.

Conijn heeft in zijn tijd als profiler al van alles meegemaakt. In een museum waar hij werkte, werd een stalker van een medewerker in de kraag gegrepen. Ook werd eens een man aangehouden die heel onschuldig op bezoek was, maar wel op een internationale opsporingslijst stond.

'Op een gewone werkdag spreek je zo honderd mensen aan, waarvan er 98 volstrekt onschuldig zijn. Je bent constant aan het kijken wie afwijkend gedrag vertoont. Het kan ook wel eens voorkomen dat je het verkeerd inschat. Zo liep een man een keer heel gedecideerd naar een bepaald kunstwerk en hij bleef daar zo lang naar staren, dat we hem hebben aangesproken. Bleek hij groot fan van het werk.'

Profiler versus beveiliger
Een profiler heeft volgens Conijn een veel vrijere rol dan een standaard beveiliger. 'Je merkt dat beveiligers vaak volgens een vast stramien werken. Ze doen gewoon hun vaste rondje. Ze denken ook vanuit de gedachte: als dit gebeurt, dan moet ik dat doen... Ik probeer juist te voorkomen dat er iets gebeurt, in plaats van achteraf in te grijpen.'

Dat de vraag naar profilers toeneemt, merkt het onderwijsinstituut SoSecure aan het groeiend aantal aanmeldingen voor de achtweekse posthbo-opleiding. In 1,5 jaar tijd zijn ruim zeventig mensen opgeleid. 'In Amsterdam hebben we drie grote winkelketens, diverse musea en overheidsinstellingen in ons klantenbestand', vertelt Maurice Hop, commercieel directeur van SoSecure.

De vraag hangt volgens Hop nauw samen met de toenemende dreiging van aanslagen in de wereld. 'Denk aan de ramp met de MH17 en de aanslagen in België en Frankrijk.' Bedrijven laten regelmatig hun eigen beveiligingspersoneel bijscholen bij Sosecure, maar huren dus ook steeds vaker profilers in, als toevoeging op het bestaande team. Veel klanten staan echter niet te springen om te praten over hun profilers. Zowel het Van Gogh Museum als het Rijksmuseum willen niets kwijt over deze functie binnen hun bedrijf.

Mensenkennis
Om profiler te worden, moet je volgens Conijn - die inmiddels zelf profilers opleidt - over mensenkennis beschikken. Zelf kwam hij in het wereldje terecht na een studie psychologie en een minor Inlichtingenstudies. 'Hoe je mensen moet observeren, kunnen we in principe iedereen aanleren. Hoe je vervolgens mensen aanspreekt op een niet-bedreigende manier, maar wel met de juiste vragen? Dat is een kunst die je alleen in de praktijk kunt leren.'

Er hangt een zweem van spanning en mystiek om het beroep, beaamt directeur Hop volmondig. 'Als een artikel over ons in de media verschijnt, krijg ik meteen een hoop aanmeldingen voor de opleiding. Het lijkt mensen zo spannend.'

Volgens Conijn is het een beroep dat je vooral zelf spannend moet maken. Bovendien helpt het als je geïntrigeerd bent door het gedrag van mensen. 'Een museum is bijvoorbeeld een vrij prikkelarme omgeving. Er gebeurt meestal niets, mensen gedragen zich allemaal ongeveer hetzelfde. Dan moet je jezelf kunnen blijven motiveren.'

Neal Conijn is profiler. Dat betekent: de hele dag mensenmeutes analyseren om te zien wie zich afwijkend gedraagt in een openbare gelegenheid. Beeld Eigen foto
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden