Plus

Producer George Martin (1926-2016) had cruciale rol in succes The Beatles

'Rubbish' vond hij hun muziek eerst, maar de dinsdag gestorven producer George Martin, een keurige Londenaar, had een cruciale rol in het succes van The Beatles uit Liverpool.

George Martin (tweede van rechts) met vlnr Paul McCartney, ­George Harrison, Ringo Starr en John Lennon.Beeld Michael Ochs Archives

Nogal losjes is er vaak omgegaan met de term 'vijfde Beatle'. Pete Best, de eerste drummer van de groep, werd zo genoemd. Net als Billy Preston, in de latere jaren de min of meer vaste toetsenist van The Beatles. Hun manager Brian Epstein kreeg de titel natuurlijk ook vaak opgeplakt. Maar er was er maar één die er echt aanspraak op kon maken: de dinsdag op 90-jarige leeftijd overleden George Martin, producer van nagenoeg alle platen van de groep.

Het maakte hem de bekendste en misschien ook wel belangrijkste platenproducer uit de popgeschiedenis. Voor zijn grote verdiensten voor de muziek mocht hij zich vanaf 1999 Sir George Martin noemen - een jaar voordat Paul McCartney werd geridderd. In de eerste jaren van hun samenwerking zorgde hij er vooral voor dat hun muziek zo goed mogelijk op de band kwam. Toen die muziek later complexer en experimenteler werd, leverde hij er een belangrijke creatieve bijdrage aan.

Twijfels
Gegrepen door de muziek van The Beatles was George Martin niet direct. Rubbish, was zijn oordeel over de opnamen die Beatlesmanager Brian Epstein hem toezond. Martin, producer in dienst van platenmaatschappij EMI, kon goed begrijpen dat de groep eerder was afgewezen door concurrent Decca. Toch liet hij de groep auditie doen. Hij behield zijn twijfels, maar ging niettemin met ze in zee.

Een opmerkelijke stap, want George Martin had geen enkele ervaring met popmuziek. Hij was gespecialiseerd in het opnemen van klassieke orkesten en had platen gemaakt met komieken als Peter Sellers en Spike Milligan. De opname van Love me do, de eerste single van The Beatles, was in 1962 het begin van een lange en vruchtbare samenwerking tussen Martin en de groep.

Ze moesten wel even wennen aan elkaar. Dat de producer bij Love me do de toen nog maar recentelijk tot de groep toegetreden Ringo Starr niet ervaren genoeg achtte en liet vervangen door een studiodrummer, viel al slecht. Maar er was ook het in Engeland zo snel opspelende klassenverschil. George Martin was een keurige heer van stand uit Londen, de Beatles vier luidruchtige arbeidersjongens uit Liverpool.

Toen de nogal bekakt sprekende Martin de Beatles bij die eerste keer in de studio vroeg of hun wellicht iets niet beviel, antwoordde George Harrison in plat noordelijk Engels: "Ja, die stropdas van je."

Het succes
Love me do bleef steken op de zeventiende plaats van de Engelse hitparade. Maar toen The Beatles kort daarna met Please please me op­namen, sprak George Martin na afloop zelf­verzekerd: "Heren, jullie hebben zojuist jullie eerste nummer-één-plaat gemaakt." En hij had gelijk. Maar het krankzinnig grote succes dat de groep daarna ten deel zou vallen kon ook hij niet voorzien natuurlijk.

De producer bleef altijd bescheiden over zijn aandeel daarin. In 2011 zei hij zeker te weten dat over honderd jaar de mensen nog altijd naar The Beatles zouden luisteren, maar dat men dan ook nog zou weten wie hij was, geloofde hij niet. John Lennon zei in 1971, het jaar dat The Beatles uit elkaar knalden, over George Martin: "Hij maakte ons tot wat we in de studio waren. Hij hielp ons een taal te ontwikkelen om met andere muzikanten te praten."

Toen de Beatles halverwege de jaren zestig stopten met optreden en een pure studiogroep werden, groeide de rol van Martin. Op de eerste platen van de groep waren alleen de leden zelf te horen (soms nam George Martin een toetsenpartij voor zijn rekening), later werkten ze in de Abbey Road Studio's met complete orkesten.

Een square
Martins eerdere ervaring in het produceren van klassieke muziek kwam daarbij goed van pas. Opvallend makkelijk ging hij ook mee in de psychedelische muziek van de latere Beatles; door de comedyplaten die hij vóór de groep had opgenomen, wist hij veel over geluidseffecten. Dat de muziek op bijvoorbeeld het album Sgt. Pepper's deels werd geïnspireerd door het gebruik van drugs, ontging hem.

George Martin was in het jargon van die tijd een square: toen The Beatles inmiddels volbloed hippies waren, zat hij nog altijd in overhemd met stropdas achter het mengpaneel. Echt rijk is George Martin nooit geworden van The Beatles. Als producer in dienst van EMI ontving hij een vast salaris; een bonus kon er, ondanks de immense verkoopsuccessen, niet van af.

Financieel sloeg hij zijn slag toen hij na de opheffing van The Beatles zelfstandig producer werd. Zijn klandizie varieerde van de jazzrockgroep The Mahavishnu Orchestra tot Celine Dion. Ook produceerde hij in 1997 Candle in the wind, Elton Johns ode aan prinses Diana.

Fans schrijven dankberichten op een muur bij Abbey Road Studios in Londen.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden