Plus

Prins Charles is nu koning Charles III, een ander soort koning

Na een leven lang als troonopvolger is prins Charles (73) de nieuwe koning van het Verenigd Koninkrijk. De grote vraag is nu hoe hij dat ambt gaat invullen.

Mark van Assen
null Beeld AFP
Beeld AFP

De kleine Charles Philip Arthur George zit nog niet eens op de kleuterschool als hij troonopvolger wordt. Hij is drie jaar als in 1952 zijn opa, koning George VI, doodgaat. Zijn moeder Elizabeth wordt kort daarna gekroond en als oudste kind wordt Charles automatisch de volgende in de rij.

Sinds die tijd staat zijn hele leven in het teken van zijn lotsbestemming. Alles wat hij zegt en doet, of niet zegt en niet doet, wordt gewogen op de schaal van het toekomstige koningschap. En er is geen enkel koningshuis dat zo in de schijnwerpers staat als het House of Windsor.

Geen gewoon jongetje

Charles weet al vroeg dat hij geen gewoon Brits jongetje is. Hij wordt geboren in Buckingham Palace met een lading adellijke titels: hertog van Rothesay, graaf van Carrick, baron van Renfrew, Heer van de Eilanden, prins van Schotland. De belangrijkste krijgt hij in 1969 als hij van zijn moeder met een gouden kroon en een hermelijnen mantel de titel prins van Wales krijgt. Dat is de titel die traditioneel is gereserveerd voor de toekomstige koning.

De jonge Charles wordt op een andere manier opgevoed dan tot dan toe gebruikelijk in Britse koninklijke kringen. Hij krijgt bijvoorbeeld geen onderwijs op Buckingham Palace, maar gaat gewoon naar school. In de jaren daarna ontwikkelt hij zich tot een man die veel dichter bij de maatschappij staat dan zijn moeder.

Zij werd koningin toen ze 25 was en kreeg bijvoorbeeld nooit de kans om naar een universiteit als Cambridge te gaan, zoals haar zoon. Charles studeert er onder meer archeologie, antropologie en geschiedenis. Later krijgt hij ook een militaire opleiding bij de Koninklijke Marine en de Koninklijke Luchtmacht.

Daarna stort hij zich vol overgave op de plichtplegingen die het koningshuis met zich meebrengt. In 2008 wordt hij door de krant Daily Telegraph uitgeroepen tot het hardst werkende lid van de koninklijke familie. Dat jaar verschijnt hij op liefst 560 officiële afspraken. Drie jaar later zijn dat er zelfs 600.

Charles laat zien dat hij betrokken is bij wat er in de samenleving gebeurt. Volgens zijn vrouw Camilla is hij iemand die ‘gedreven wordt door een passie om echt te helpen’. Hij richt bijvoorbeeld een liefdadigheidsinstelling op voor kwetsbare jongeren, de Prince’s Trust. Daar wordt hij om geprezen, net als om zijn betrokkenheid bij het milieu. Al wordt hij vanwege dat laatste ook wel eens weggezet als iemand die graag tegen planten praat.

Een generatie overslaan?

Ook andere bemoeienissen leiden tot gegniffel. Zijn uitgesproken belangstelling voor alternatieve geneeskunde en homeopathie worden niet door iedereen gewaardeerd. En ook zijn voorkeur voor stadsontwikkeling en neoclassicisme (en zijn afkeer van modern gedoe) steekt hij niet onder stoelen of banken.

Beroemd is zijn opmerking over de geplande uitbouw van The National Gallery in Londen: “Dat ding is als een steenpuist op het gezicht van een geliefde vriend.” Het levert hem veel hoon op. Er wordt zelfs openlijk gefilosofeerd over de vraag of het koningschap voor één keer niet een generatie kan overslaan. Misschien moet zijn zoon William gewoon de volgende koning worden?

Het leven van Charles is getekend door zijn relatie met Diana. Na een lange zoektocht, met vele vriendinnen (en zelfs een afgewezen aanzoek), wordt zij in 1981 zijn vrouw. Het begint als een sprookjeshuwelijk, maar eindigt in een drama. Uiteindelijk trouwt hij in 2005 met Camilla Parker Bowles, die nu koningin wordt.

De laatste jaren heeft Charles zich steeds moeten verdedigen voor de zaken die hij belangrijk vindt. Het publiek is kritisch. Kan hij zijn mond wel houden als hij eenmaal koning is? Wordt hij wel een waardige opvolger van zijn moeder? Stuurt hij zijn land door zijn drang om de wereld te redden niet richting een constitutionele crisis?

In een televisie-interview van een paar jaar geleden rekent hij kordaat af met dit soort twijfels: “Ik ben niet gek. Ik weet dat het koningschap iets anders is dan het ambt van troonopvolger.” Hij belooft dat hij ‘binnen de grondwettelijke grenzen’ blijft en niet los zal gaan over het milieu, de kwaliteit van binnensteden, erfgoed of architectuur.

Stilzitten

Hoe het ook zij: Charles III, zoals hij nu heet, wordt in elk geval ‘a king with a difference’, een ander soort koning. En het is niet dat hij er niet klaar voor is. Zijn jongste zoon Harry heeft ooit gezegd: “Zijn enige taak was om stil te zitten en af te wachten. Hij is een van de weinige mensen in de koninklijke familie die deze rol het beste heeft vervuld.”

Dat hij al 73 jaar is, hoeft geen bezwaar te zijn. De Windsors leven lang. Zijn oma, de ‘Queen Mother’ Elizabeth, werd 101. Zijn vader, prins Philip, is vorig jaar overleden op zijn 99ste. En zijn moeder is 96 geworden.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden