Primitief kompas gevonden op de bodem van de zee

Franse onderzoekers hebben in een oud scheepswrak een bijzondere ontdekking gedaan. In een Brits schip, dat in 1592 voor de kust van het eiland Alderney (in het Kanaal) zonk, werd een zogenaamde zonnesteen gevonden. Volgens wetenschappers werd de transparante steen vroeger als navigatiemiddel gebruikt door de Vikingen.  Dat meldt de BBC.

Een vikingsfeest op de Shetland-eilanden Beeld AFP
Een vikingsfeest op de Shetland-eilandenBeeld AFP

Met de vondst van de zonnesteen kunnen wetenschappers een uitleg proberen te vinden hoe de Scandinaviërs grote afstanden op zee aflegden, nog voor het magnetische kompas was uitgevonden. De steen, ter grootte van een pakje sigaretten, lag naast andere navigatiemiddelen, waardoor de onderzoekers denken dat het een onderdeel was van een groter apparaat.

Het Britse schip zonk weliswaar in 1592, ruim drie eeuwen na de uitvinding van het magnetische kompas, maar toch geloven de onderzoekers dat Vikingen de zonnesteen gebruikten in hun hoogtijdagen in de negende en tiende eeuw. De zonnesteen zou als reserve-apparaat in schepen aanwezig geweest zijn.

De steen is gemaakt van calciet, een kristal dat de eigenschap heeft om licht te breken in twee bundels. De oorsprong van deze steen zou volgens de onderzoekers in IJsland liggen. Door de steen over de horizon te bewegen en rond te draaien zou de juiste richting bepaald kunnen worden. Door het punt te vinden waar de lichtbundels dan samenkomen, zou de positie van de zon kunnen bepalen. Zelfs als het bewolkt is of als de zon ondergaat.

Sceptici
Sommige onderzoekers twijfelen aan het kristal als navigatiemiddel van de Vikingen. In de Vikinglegenden wordt maar sporadisch verwezen naar het bestaan en gebruik van de zonnesteen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden