Opinie

'Pretparkgeneratie is de dupe van supermangedrag'

De wereld is niet alleen maar lol en leuk, ook niet voor een kind. Pascal Cuijpers hekelt het overmatig controlegedrag van ouders.

Beeld Moker Ontwerp

Het was voor mij als kind een straf wanneer het tegen zessen liep en de deuren van het pretpark dreigden te gaan sluiten. Door de intercom galmde een stem dat het park dicht zou gaan en iedereen zich naar de uitgang moest begeven.

Ik trok dat slecht. Kon geen afscheid nemen van de hoge en snelle attracties, die mij niet­temin na een rit lieten weten dat het wellicht maagtechnisch gezien beter was om niet ­meteen een tweede keer dezelfde rit te ­maken.

Dit alles wil niet zeggen dat ik een product ben van de zogenaamde pretparkgeneratie. Een geuzennaam die geregeld gebruikt wordt om aan te geven dat 'de jeugd van tegenwoordig' leeft in een wereld waarin alles in het teken staat van vluchtige woorden als 'snel', 'lol', 'nu' en 'leuk.'

Holle begrippen
Maar de wereld is niet alleen maar snel, lol, nu en leuk, ook niet voor een kind. Toch wordt er steeds meer ingezet op het verwerven van deze holle begrippen. Kijk je naar de context, dan is die echter treurig.

Het leven van nu is immers hectisch, toekomstgericht en inderdaad soms ook 'snel' te noemen. Kinderen worden blootgesteld aan ­beproevingen waarvan de uitkomsten niet ­meteen aantoonbaar (kunnen) zijn. School is er daar een van.

De verwachtingen lopen immers op wanneer het kind de basisschoolleeftijd eenmaal ontgroeid is. Vroege ­selectie in het basisonderwijs zorgt daarnaast voor een uitgestippelde route waar niet elk kind aan kan of wil voldoen.

Ouders voelen ondertussen de maatschappelijke noodzaak om financieel alles op een rijtje te hebben, hebben twee banen en bijkomend weinig of minder tijd voor de kinderen. Dit werkt onherroepelijk compensatiegedrag in de hand.

De pretparkgeneratie wordt hierdoor met ­vrijere hand opgevoed. Het moet leuk zijn. ­Deze vrijheid ontaardt in minder strikte regels en een aflatende vorm van consequent opvoeden. Een effect dat een vicieuze cirkel in de hand kan werken wanneer we kijken naar ­gedragingen en resultaten in het onderwijs.

Een ander effect dat het kweken van een pretparkgeneratie met zich mee kan brengen is het overbezorgde controlegedrag en het vormen van een veilige omgeving, waarbij het inzetten van digitale middelen tegenwoordig niet wordt geschuwd.

Ongeruste ouders zien de maatschappij - ­generaliserend en metaforisch - als één grote kinderval. Overal, de hele dag door worden ­kinderen immers blootgesteld aan gevaarlijke en risicovolle zaken waarop ze weinig invloed hebben.

Het instinctieve pampergedrag wil al het ­gevaar preventief de nek omdraaien. De supermanpakjes (m/v) worden massaal, al dan niet digitaal, aangetrokken om het kroost op te vangen nog voordat er daadwerkelijk sprake is van een val.

In de gaten
Kinderen worden tegenwoordig bijvoorbeeld via goedlopende apps 24 uur per dag en zeven dagen in de week in de gaten gehouden. Ze worden daarnaast geacht zich meteen telefonisch te melden wanneer ze op de plaats van bestemming zijn aangekomen.

En via appcontact zal een ouder gerustgesteld zijn wanneer zoon- of dochterlief laat weten nog op school te zijn. Vaak een wassen neus, zo'n inkomend berichtje, want wie garandeert de goedgelovige ouders dat hun kind daadwerkelijk nog profiteert van deze veilige educatieve haven?

Beeld Pascal Cuijpers

Pascal Cuijpers is docent en auteur van ­Leraren hebben meer­ ­vakantie dan mensen die werken (uitgeverij Quirijn).

Het krampachtige creëren van schijnveiligheid slaat door. Het is een direct gevolg van onze vluchtige en onvoorspelbare manier van communiceren en leven.

Digitale middelen worden gebruikt als ­'instant nanny's' en 'big brothers', om ook van een afstand de fluwelen handschoentjes te blijven gebruiken. Goedbedoeld, maar hé, het moest daarnaast toch vooral ook leuk blijven?

Indirect zou het een pedagogische opsteker zijn wanneer de overbeveiligde pretparkgeneratie regelmatig te maken krijgt met denkbeeldige lange wachtrijen, attracties die in reparatie zijn, een verregende dag, vervroegde sluitingstijden en digitale misselijkheid. Het kan zomaar zorgen voor een subtiele kentering, met het oog op de generatie die volgt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden