President Klaus gewantrouwd in de EU

De Tsjechen vinden hem de geloofwaardigste politicus van het land: president Vaclav Klaus. Elders in de Europese Unie denken ze heel anders over deze dwarsligger. Klaus zelf laat geen gelegenheid onbenut de Europese Unie te hekelen. Volgens hem moeten de Tsjechen bang zijn voor de Unie die nationale bevoegdheden van lidstaten 'steelt', zoals communisten dat deden voor de val van het IJzeren Gordijn, eind 1989.

Klaus (68) staat te boek als hoogintelligent, perfectionistisch en hyperactief. Hij werkt zestien uur per dag. In Tsjechië was hij ooit premier, minister van Financiën en partijvoorzitter tegelijk, waarbij hij ook nog boeken schreef en sportte. Hij houdt van tennis, skiën, basketbal en jazz.

Klaus gelooft heilig in het individu. Margaret Thatcher is een van zijn helden; haar portret staat op zijn bureau. Klaus spreekt volgens buitenlandse journalisten voortreffelijk Engels, maar hij heeft een moeizame verhouding met hen.

Een verslaggeefster van Le Monde stuurde hij weg met de opmerking: ''Ik spreek niet met u. Uw krant is links en fanatiek pro-EU.'' De correspondent van Le Figaro in Oost-Europa werd weggestuurd toen Klaus een vraag afdeed als 'impertinent'. Bovendien beet Klaus zijn woordvoerder toe dat hij was ontslagen, omdat hij de man van Le Figaro had toegelaten. De man van The New York Times werd al na een paar miniuten weggestuurd. Klaus vond zijn vragen 'bizar'.

Het was Klaus die als minister van Financiën in 1990 alle communistische remmen losliet. Import en export werden vrijgegeven, prijsafspraken vervielen, lonen mochten zich vrij ontwikkelen, staatsbedrijven werden 'verkocht' door de argeloze burgers waardeloze aandelen in ondernemingen te geven. Het leidde tot mega-inflatie, de teloorgang van de nationale industrie en massawerkloosheid. De ommekeer kwam pas eind jaren negentig. Toch verdedigt Klaus de 'schoktherapie' nog steeds als de enige juiste weg.

Het was ook Klaus die als premier in samenspraak met de Slowaakse nationalist en premier Vladimir Meciar besloot Tsjecho-Slowakije met ingang van 1993 op te delen. De pragmaticus Klaus wilde af van het armlastige Slowakije, dat hij beschouwde als een blok aan het been van Tsjechië.

In 1998 sloot hij als voorzitter van de conservatief-liberale ODS na de verloren parlementsverkiezing een akkoord met de door hem gehate sociaaldemocratische CSSD. Daar-door kon de CSSD weliswaar mee gaan regeren, maar bleef Klaus' partij de dienst uitmaken.

Hij behoorde nooit tot de leidende dissidenten die, onder leiding van Vaclav Havel, het communistische regime ten val brachten. Klaus, die slecht met Vaclav Havel overweg kan, was geen lid van de Communistische Partij. Toch werkte hij bij de Akademie voor Wetenschappen en de Staatsbank .

Later schreef hij onder pseudoniem in illegale bladen. Als wetenschapper organiseerde hij seminars over economische modellen die de communistische planeconomie moesten vervangen.

De geheime dienst StB verbood die bijeenkomsten. In Klaus' StB-dossier staat: 'Uit zijn manier van discussiëren en zijn optreden valt op te maken dat hij zichzelf als een miskend genie beschouwt. Wie zijn ideeën niet deelt, vindt hij dom.' (HET PAROOL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden