Plus

Prehistorie hand in hand met moderniteit in Cobra Museum

Eindelijk weet het Cobra Museum hedendaagse kunst te verbinden met het eigen tijdperk. Rusteloze materie zit vol contrasten en overeenkomsten in materiaalgebruik.

Oussou en Tàpies samen op zaal Beeld Peter Thijhuis/Cobra Museum
Oussou en Tàpies samen op zaalBeeld Peter Thijhuis/Cobra Museum

Toen Guiseppe Pinot-Gallizio besloot kunstenaar te worden, was hij al dik over de vijftig. Hij had opleidingen tot ingenieur, botanicus en scheikundige achter de rug toen hij de Cobrakunstenaar Asger Jorn ontmoette. In 1957 was de Italiaan een van de oprichters van de Situationisten, de kunstenaarsgroep die revolutionaire maatschappelijke ideeën nastreefde.

Pinot-Gallizio ging als kunstenaar onorthodox te werk. In samenwerking met kunstenaars, wetenschappers en vrienden in zijn geboortestad Alba ontwikkelde hij een werkwijze om kunst per strekkende meter te produceren, op een lopende band.

Jorn, die toen ook in Alba woonde, zette met hem het Experimenteel Laboratorium op, bedoeld als de 'anti-wereld'. Door met meerdere mensen kunst te maken op mechanische wijze, zette Pinot-Gallizio het handschrift van de kunstenaar overboord.

Prehistorische grot
In het Cobra Museum is nu Pinot-Gallizio's meesterwerk te zien, de Caverna dell'antimateria (1958/59). Voor deze 'Grot van de Anti-Materie' werd een 145 meter lang doek op 'industriële' wijze beschilderd. Het is een bijzondere ervaring om erin rond te lopen. Ook een vreemd idee, dat deze super-avant-gardistische omgeving vooral doet denken aan een prehistorische grot, zo'n beetje de minst moderne ruimte die je je maar kunt voorstellen.

De Caverna dell'antimateria is onderdeel van een tentoonstelling in het Cobra Museum waarin hedendaagse kunst gekoppeld wordt aan kunst uit de tijd van Cobra. Dat is sinds anderhalf jaar geleden een speerpunt in het beleid van het museum, al kwam dat tot nu toe nog niet goed uit de verf. Maar Rusteloze materie slaagt er wonderwel in om een zinvolle relatie zichtbaar te maken tussen de kunst van Cobra en de kunst van nu. Waarbij zij aangetekend dat de tentoonstelling zich niet tot Cobra beperkt, maar ook kunst van tijdgenoten omvat.

Er zijn veel bijzondere bruiklenen in de tentoonstelling opgenomen, zoals werk van Jean Dubuffet, Antoni Tàpies en Jaap Wagemaker. Zij veroorzaakten een omslag in het denken over materiaalgebruik. Bij hen was materiaal geen middel om iets te visualiseren, het tonen van de eigenaardigheden van het materiaal werd een doel op zich.

Lage viscositeit
Die werkwijze heeft een hedendaagse vertegenwoordiger in het werk van Nina Canell. Zij maakte twee krukjes aan de muur, waarvan de zittingen bestaan uit Iraanse gom. Dat goedje heeft een hele lage viscositeit, waardoor het materiaal langzaam onder invloed van de zwaartekracht naar beneden druipt. Dat proces verloopt uiterst traag, en daagt de kijker uit om te zien of er enige beweging zichtbaar is.

De tentoonstelling gaat ook over de invloed van de voortschrijdende technologie. Het wereldbeeld waarin de mens het centrum van het universum vormt, is snel aan het afbrokkelen. Langzaam begint het besef door te dringen dat we onszelf niet centraal moeten stellen, maar dat we op zoek moeten gaan naar een nieuwe relatie met onze omgeving.

De IJslandse kunstenaar Egill Saebjörnsson maakte een zaalvullende installatie met stenen waarop koppen geprojecteerd zijn. Zij vertellen over hun existentiële overpeinzingen en andere dagelijkse beslommeringen.

Thierry Oussou sprokkelde in het Amsterdamse Bos duizenden kleine boomtakken bij elkaar en maakte daar een grote vloersculptuur van. Pauline Curnier Jardin dompelt de toeschouwer opnieuw onder in een grot. De lopende band van Pinot-Gallizio heeft hier plaatsgemaakt voor veel technologie om een bijzondere wereld op te roepen.

Rusteloze materie: t/m 23/9, Cobra ­Museum, ­Sandbergplein 1 Amstelveen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden