Potje met 55 miljoen euro zoek in chaos bij gemeente

De gemeente Amsterdam is 55 miljoen euro 'kwijtgeraakt' door een grootschalige gemeentelijke reorganisatie en een nieuwe wijze van begroten.

Het Stadhuis Beeld Floris Lok

Het aanvankelijke begrotingsoverschot van ruim 40 miljoen euro over 2015 slaat hierdoor om in een voorlopig tekort van 8,7 miljoen euro. Dat is een tegenvaller voor D66-wethouder van Financiën Udo Kock, die liever een andere boekhoudkundige oplossing had gezien voor de zoekgeraakte miljoenen. Daarvoor gaf het college geen groen licht.

Het geld is zoekgeraakt bij het overhevelen van budgetten en het 'ontvlechten' van het gemeentelijk apparaat. Dat apparaat is volledig op de schop genomen vanwege het opheffen van de stadsdelen, het samenvoegen van enkele diensten en een nieuwe wijze van administreren en begroten. Het geld is dus niet echt verdwenen, de gemeente heeft alleen geen idee in welk potje het zit. Bij de herverdeling van 1,3 miljard euro is van ongeveer 5 procent niet duidelijk waar het is gebleven.

Toch is het meer dan een administratief probleem, stelt Kock. In een gisteren aan de gemeenteraad verstuurde brief spreekt het college de verwachting uit dat het geld alsnog opduikt als de afzonderlijke begrotingen verder worden 'ontvlochten'.

De miljoenentegenvaller
Uit een vertrouwelijk stuk in bezit van deze krant, een 'spoedvoordracht' die wethouder Kock vorige week aan het college voorlegde, blijkt dat de bestuurscommissies in de stadsdelen, gemeentelijke diensten en het college achter de schermen al maandenlang steggelen over wie zou moeten opdraaien voor de miljoenentegenvaller.

Kock schaarde zich in dat stuk achter een ambtelijk advies om de tegenvaller meteen op te lossen met bezuinigingen op verschillende diensten en stadsdelen. De gemeenteraad zou dan met terugwerkende kracht moeten instemmen met een voor dit jaar gewijzigde begroting. Anders zou de wens voor een evenwichtige begroting in het gedrang komen en zou er ook in 2016 'langdurige onduidelijkheid' bestaan over de beschikbare budgetten. Bovendien zou 'het spoor terugzoeken', in de hoop dat alsnog duidelijk wordt waar de 55 miljoen is gebleven, niet zinvol zijn.

'Ondoorzichtigheid'
Kock kreeg in het college geen meerderheid voor zijn voorstel direct te bezuinigen en moest terug naar de tekentafel. Gevolg is dat een besluit over het opvangen van de meevaller nu is uitgesteld tot volgend jaar. Daarmee neemt Kock de onzekerheid voor het gemeentelijk apparaat op de koop toe.

In tegenstelling tot de brief aan de raad gaat het vertrouwelijke collegestuk uitvoerig in op de oorzaken van de tegenvaller. Waar in de raadsbrief slechts kort wordt aangestipt dat het zoekraken van het geld verband houdt met de reorganisatie, windt Kock er in het eerdere stuk geen doekjes om. Het kwijtraken van het geld hangt samen met 'ondoorzichtigheid' van opgeheven begrotingsadministraties. Bovendien werden sommige uitgaven niet begroot en steeds met incidenteel geld gefinancierd.

Koren op de molen
Het ontstaan van de tegenvaller is te herleiden tot drie besluiten, aldus Kock: het opheffen van de stadsdelen, de invoering van een nieuwe wijze van begroten en het collegebesluit uit september 2014 om al met ingang van 2015 van start te gaan met een compleet nieuwe indeling van gemeentelijke diensten. 'Bij de uitwerking van de taakverschuivingen en organisatiestructuur is niet stilgestaan bij de financiële implicaties daarvan,' schrijft Kock. Er is evenmin stilgestaan bij de vraag of het 'wel of niet handig' was het zo te doen.Dit is koren op de molen van de oppositie. Met name PvdA en GroenLinks roepen al heel lang dat het niet verstandig was om de reorganisatie op hetzelfde moment door te voeren als de wijziging van het bestuurlijk stelsel. Kock zal morgen in de raad tekst en uitleg moeten geven.

In het vertrouwelijke stuk staat voorts dat al vorig jaar binnen het gemeentelijk apparaat duidelijk was dat de reorganisatie kon leiden tot het 'zoekraken' van budgetten. Zes weken geleden becijferde een ambtelijk team dat in 2015 voor 55 miljoen euro zou ontbreken en in 2016 opnieuw 51 miljoen. In de begroting voor volgend jaar die vervolgens door het college werd gepresenteerd, werd daarover niets gezegd.

Beeld Mirande Phernambucq
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.