Plus

Pop-uplab op CS: hoe kun je wachten prettiger maken?

Hoe kun je wachten prettiger maken? NS vraagt studenten om op zoek te gaan naar antwoorden. In het Stationslab worden reizigers daarom aan allerlei testjes onderworpen.

Een student meet in het laboratorium op CS de hersenactiviteit van een reiziger Beeld Rink Hof
Een student meet in het laboratorium op CS de hersenactiviteit van een reizigerBeeld Rink Hof

Witte jassen, bloeddrukmeters en hersenmetingen. In de stellingkasten zien we reageerbuisjes, dikke boeken en een brein van plastic. Hier wordt wetenschap bedreven, zoveel is duidelijk.

Het pop-uplaboratorium op het Centraal Station staat er tot en met zondag. Dan is het Weekend van de Wetenschap afgelopen, en moeten de studenten weer naar de collegezaal.

De NS hebben de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit gevraagd om mee te denken over het veraangenamen van de wachttijd. Idealiter hoeft een reiziger nooit op zijn trein te wachten, maar dat is gerekend buiten herfststormen, wisselstoringen en suïcides.

Duidelijke signalen
In plaats van mensen te vragen hoe ze het liefst wachten, kun je ook kijken wat er met het lichaam gebeurt tijdens het wachten. Dan komen de psychobiologie en de geneeskunde om de hoek kijken. Het lijf geeft duidelijke signalen van plezier en ongenoegen.

"We kijken naar bloeddruk en hartslag," zegt neurowetenschapper Tonny Mulder, die als docent psychobiologie het stationslaboratorium begeleidt. "Hoge hartslag en hoge bloeddruk zijn signalen dat het wachten onprettig is. Ze zijn een uiting van stress."

Ook de hersenen kennen signalen van plezier en ongenoegen. De activiteit van hersencellen veroorzaakt elektrische spanning. "Als je in een ontspannen staat bent, meten we minder elektrische activiteit dan als je veel stress hebt," zegt Sanne Mariani.

Net als twintig andere derdejaarsstudenten psychobiologie helpt ze bij het onderzoek. Het levert haar geen geld of studiepunten op, wel een leuke ervaring.

Fysieke reacties
De NS is bijzonder geïnteresseerd in de resultaten van het Stationslab. Er is veel aan gelegen om het de wachtende reiziger naar de zin te maken. Daarom staat er al een piano in de stationshal. Reizigers/proefpersonen worden aan allerlei testjes onderworpen.

Met computertaakjes worden fysieke reacties gemeten. Het aanbrengen van plakkers op het voorhoofd, nodig om de hersenactiviteit te meten in een elektro-encefalogram (eeg), leidt steevast tot gelach. Dat verstomt als er kleurige grafieken op het scherm verschijnen. "Dan zien mensen ineens hun hersenen aan het werk," zegt Mariani.

Het onderzoek in het lab richt zich op het nut van informatievoorziening. Als je mensen informeert over de wachttijd, reageert het lichaam dan met minder stress dan als de wachttijd onbekend is? De verwachting is van wel.

Er kan nog veel meer worden uitgezocht. Wat is het effect van kleuren in de wachtruimte? Welke rol speelt muziek? De NS werkte al met herhaaldeuntjes van de Efteling om hangjongeren te verdrijven. Bij vertraging zou je kalmerende muziek kunnen laten horen.

Het idee dat groepen mensen zo zijn te beïnvloeden, wordt nudging genoemd. Bij de pont achter CS neemt het GVB een voorschot op de resultaten. De klok die aangeeft hoelang het duurt tot het volgende veer vertrekt, moet de wachtstress te beperken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden