Review

Pop: James Brown - I got the feelin' (dvd-box, import) ****

De ondertitel van I got the feelin', een box met drie dvd's, luidt James Brown in the '60s. Daar is geen woord aan gelogen, maar iets preciezer had het wel gekund. Op één bonustrack na draait op de dvd's namelijk alles om het Amerikaanse rampjaar 1968.

Hier in Europa heeft 1968, vooral door de studentenopstanden in Parijs, nog altijd een quasi-revolutionaire klank, maar voor de meeste Amerikanen was 1968 een jaar van diepe droefenis. Het was het jaar waarin zowel de zwarte leider Martin Luther King als presidentskandidaat Robert Kennedy werden vermoord.

De dood van King, die op 4 april 1968 aan zijn einde kwam in Memphis, betekende voor zwarte Amerikanen het einde van een droom. Weg was de hoop op een rechtvaardiger samenleving. De reacties waren furieus. Kort nadat het nieuws bekend was geworden, braken in heel de Verenigde Staten zware onlusten uit. De dag erna werd in meer dan honderd steden geplunderd, vernield en brand gesticht. In filmbeelden uit die tijd is te zien dat in Washington op geringe afstand van het Witte Huis de vuren woedden.

Dat in datzelfde Witte Huis veertig jaar later een zwarte president zijn intrek zou nemen, was in 1968 meer dan een utopie; het was op dat moment de fantasie van een gek.

Het was oorlog in Amerika, de dag na de moord op Martin Luther King. Het leger werd ingezet en er werden 20.000 arrestaties verricht. Slechts in één stad bleef het rustig. Sterker; het was 's avonds in Boston zelfs rustiger dan op een gebruikelijke vrijdagavond.

James Brown was daar voor een heel groot deel verantwoordelijk voor. Aanvankelijk zou zijn lang tevoren al geplande concert in de Boston Garden worden afgelast. De autoriteiten vreesden dat een optreden van de soulzanger, die er radicale opvattingen op na hield als het ging om de verhouding zwart en wit in Amerika, de ook in Boston begonnen rellen alleen maar verder zou aanwakkeren.

Maar in een moment van grote helderheid beseften diezelfde autoriteiten dat Brown hun juist zou kunnen helpen rellen te voorkomen. Kevin White, de burgemeester van Boston, besloot dat James Browns optreden door een plaatselijk tv-station rechtstreeks zou worden uitgezonden. En dat was een meesterzet.

Wat het eerste optreden van The Beatles in de televisieshow van Ed Sullivan vier jaar eerder voor heel Amerika was geweest, was op 5 april 1968 het live uitgezonden concert van James Brown voor Boston. Weinig Bostonians die die avond niet aan de buis gekluisterd zaten. Zeker onder de zwarte bewoners was kijken zo ongeveer verplicht.

In de dvd-box I got the feelin' wordt zeer uitgebreid ingegaan op het concert. Er is een dvd met de complete uitzending zoals die in 1968 te zien was op tv-station WGBH. Dat beeld- en geluidskwaliteit verre van optimaal zijn, doet niets af aan de historische waarde ervan. Er is ook een dvd met opnamen van een optreden een maand eerder in The Apollo, het roemruchte theater in de zwarte New Yorkse wijk Harlem. Interessant omdat de vrijwel identieke setlist die avond, onder heel wat relaxter omstandigheden, heel anders klonk.

En er is een dvd met de uitstekende documentaire The night James Brown saved Boston. In de film van David Leaf, die eerder The US vs John Lennon maakte, worden historische beelden afgewisseld met interviews met betrokkenen en deskundigen. Leaf sprak met de toenmalige burgemeester van Boston en leden van zijn staf, met de manager en muzikanten van James Brown (opvallend is dat ze het consequent over mister Brown hebben), muziekjournalisten en zwarte historici. De enige die niet aan het woord komt, is de twee jaar geleden overleden James Brown zelf.

Ruime aandacht is er in de documentaire voor James Browns soms nogal gespleten politieke opvattingen. Hij was een vurig voorvechter van gelijke rechten voor zwarten, wat hem zeker in het Amerika van de jaren zestig 'links' maakte, maar hield er tegelijkertijd opvattingen op na die vereenzelvigd werden met de Republikeinse partij. Ook met Martin Luther King had hij een ingewikkelde verhouding. Hij steunde Kings burgerrechtenbeweging, maar moest niets hebben van zijn pacifisme. ''Als iemand mij een klap geeft, kan hij er één terugkrijgen,'' zei Brown. Anders dan Martin Luther King was hij ook niet tegen de Amerikaanse inmenging in Vietnam. Sterker; zonder problemen trad hij er op voor de troepen.

Na de dood van King steunde Brown de presidentskandidatuur van Robert Kennedy. Later liep de zanger van I am black and I'm proud over naar het Republikeinse kamp en steunde hij tot veler verbazing Richard Nixon. In radicaal zwarte kringen sprak men er schande van. De Black Panthers verbasterden Browns bijnaam Soul Brother No. 1 tot Sold Brother No. I. James Brown zei: ''Vroeger was ik de schoenpoetser voor de ingang van het radiostation in mijn dorp. Nu ben ik de eigenaar van dat station. That's black power!
(PETER VAN BRUMMELEN)
(Shout!)

www.funky-stuff.com/jamesbrown

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden