Plus

Politiekorps onder druk na bonnenrel

Een deel van de politie­top heeft de integriteitsregels overschreden en wordt mild beboet. Dat werkt flink door in de politiecultuur, waarin vooral naar boven wordt gekeken.

Onder meer de plaatsvervangend eenheidschef in Amsterdam Jan Pronker wordt beboet.Beeld ANP

Niemand gaat in zijn eentje naar het voetbalstadion, ook politiecommissaris Ad Smit niet. Dat blijkt. In elf disciplinaire onderzoeken moeten functionarissen van de politie verantwoording afleggen omdat zij via Smit gratis kaartjes kregen voor voetbalwedstrijden en popconcerten.

Onder meer de plaatsvervangend eenheidschef in Amsterdam Jan Pronker wordt beboet, net als oud-commissaris Leen Schaap, nu brandweercommandant. Die zegt reeds geld te hebben terugbetaald nadat hem was gebleken dat politiegeld was gebruikt.

Opmerkelijk: de Amsterdamse korpschef Pieter-Jaap Aalbersberg krijgt geen straf.

Het traject rondom de disciplinaire maatregelen loopt nog en eindbeslissingen daarover zijn volgens een politiewoordvoerder nog niet genomen, maar vermoedelijk zal het gaan om boetes van enkele honderden euro's. De affaire toont een pijnlijk dilemma: hoe gaat de politie om met integriteit als het om figuren gaat die onmisbaar zijn?

Opvallend milde straffen
De Amsterdamse politietop van toen is doorgegroeid en zit op doorslaggevende leidinggevende posities. Veelal binnen de nog wankele ­Nationale Politie, die nog niet sterk genoeg is voor een zuivering in de top van de organisatie. Bij harde straffen zou dat de politieorganisatie in al haar geledingen onevenredig zwaar treffen.

De gevallen politiecommissaris Ad Smit, die kort voor zijn pensioen strafontslag kreeg omdat zijn gewoonte zich te laten fêteren eindelijk was uitgekomen, was tijdens zijn carrière omringd door collega's die inmiddels de top van de Nederlandse politie vormen.

Zij kenden Smits reputatie als échte politieman, die stond voor zijn manschappen en die voor niemand aan de kant ging, boef of hoofdcommissaris. Maar ook Smits andere reputatie, 'Ad hoeft nooit te betalen', was bekend binnen het Amsterdamse korps. Ook bij de leiding.

Familie mocht mee
Integriteit is bij de politie géén grijs gebied. Over wat mag en niet mag is geen onduidelijkheid. Integriteit is juist ook: niet wegkijken als iemand over de schreef gaat. Vaak begint het met een kleinigheid, en de gewone agent wordt daar wél op aangesproken.

Behalve in de politietop zelf. Weinigen in de politietop corrigeerden Smit. Integendeel: een aantal van hen juichte mee op de stadionstoeltjes die Smit had 'geregeld.' Familie mocht mee.

Smit was op weg naar de uitgang, met een glansrijke plek in de politiehistorie in het vooruitzicht. De affaire kwam toch aan het licht. In het onderzoek dat volgde bleek hoe Smits gelijken wegkeken - of profiteerden.

Oud-commissaris Schaap, die als brandweercommandant compromisloos de vastgelopen brandweercultuur in beweging tracht te krijgen, moet nu zélf kleur bekennen. Uitgerekend vanwege een integriteitskwestie.

De politie moet nu laten zien uit welk hout ze is gesneden. Leidinggevenden krijgen opvallend milde straffen voor het schenden van hun integriteit, iets wat dé kernwaarde van de politie zou moeten zijn. Dat zal zijn effect op de rest van het korps hebben. Binnen de politie kijkt nu eenmaal iedereen naar boven.

Opmerkelijk: korpschef van de Amsterdamse politie Pieter-Jaap Aalbersberg krijgt geen straf.Beeld ANP
Oud-commissaris Leen Schaap, nu brandweercommandant, wordt ook beboet.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden