PlusNieuws

Politiek voelt (nog) niks voor buitensluiten ongevaccineerden

De Tweede Kamer wil nu niet aan speciale coronaregels voor ongevaccineerden. Eerst moeten bestaande maatregelen beter gehandhaafd worden, vindt een flink deel van het parlement.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Het kabinet komt volgende week met nieuwe plannen om het stijgende aantal coronabesmettingen en –ziekenhuisopnames te keren. Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid (CDA) zinspeelt nadrukkelijk op speciale maatregelen voor ongevaccineerden, omdat vooral deze groep in het ziekenhuis belandt.

Alles is mogelijk, stelde De Jonge, eerst moet het OMT in beraad, vrijdag is er weer een Catshuissessie, dinsdag een persconferentie.

Maar alleen al de suggestie dat Nederland voor het eerst serieus overweegt om ongevaccineerden in specifieke gevallen buiten te sluiten, leidt tot felle kritiek in de Tweede Kamer. “Door het falende kabinetsbeleid hebben we niet genoeg ic-bedden,” zegt PVV-leider Geert Wilders. “En dan raken we in paniek met 200 mensen op de ic, en moeten we ineens ongevaccineerden als uitschot behandelen?” SGP-leider Kees van der Staaij vindt dat de ‘tijd voorbij is’ dat Den Haag strooit met ‘dwangmaatregelen’: “We moeten leren leven met dit virus, je moet mensen niet stigmatiseren.”

Maar ook coalitiepartijen als CDA en CU en oppositiepartij PvdA zijn huiverig voor de tweedeling die dreigt als ongevaccineerden uit horeca of cultuurinstellingen geweerd worden. “Je moet polarisatie juist voorkomen,” zegt Attje Kuiken (PvdA). “En het is ook een illusie om te denken dat je er komt zonder algemene maatregelen, zoals een thuiswerkadvies, mondkapjes op meer plekken en betere handhaving van de coronapas.”

Ook D66 aarzelt

Zelfs regeringspartij D66 aarzelt. Het buitensluiten van ongevaccineerden kan ‘een laatste optie’ zijn, zegt D66-Kamerlid Jan Paternotte: “Maar alle maatregelen beginnen echt met handhaving. We horen nu van plekken waar niet of weinig gecontroleerd wordt bij de coronapas. Dat moet eerst goed gebeuren.”

Als er écht extra maatregelen nodig zijn, dan lijkt een meerderheid op dit moment dus hooguit te porren voor betere handhaving en regels die iedereen aangaan. Maar bronnen melden dat er geen makkelijke opties over zijn. Veel van het ‘laaghangende epidemiologische fruit’ is al geplukt.

Toch kijken betrokkenen nog naar opties die makkelijk zijn af te kondigen en relatief ‘weinig pijn’ doen. Zo kan iedereen weer worden opgeroepen om zo veel mogelijk thuis te werken, stelt een bron, ook kan de mondkapjesplicht worden uitgebreid naar bijvoorbeeld winkels en scholen.

Genoeg?

Maar het is de vraag of de deskundigen van het OMT dat genoeg vinden. Als het aantal ziekenhuisopnames blijft toenemen, kan bijvoorbeeld het coronatoegangsbewijs dat nu geldt voor stadions, horeca en theaters ook worden ingevoerd voor pretparken, dierentuinen en musea. En in een uiterste geval zelfs voor onderwijsinstellingen, al heeft het kabinet eerder gezegd daar weinig voor te voelen.

Eerder gaf het OMT het kabinet in overweging om meer horeca dan nu te sluiten. Nu is de nachthoreca weliswaar gesloten, maar eerder zeiden de deskundigen dat ook dansgelegenheden beter dicht konden blijven. Daar wilde het kabinet aanvankelijk niet aan.

Vorige week nog pleitte ziekenhuisbaas Ernst Kuipers voor de optie van lokale lockdowns om de coronahausse lokaal de kop in te drukken. Die ‘regionale corona-aanpak’ wordt nog wel bekeken, maar vorig jaar bleek die in de praktijk al niet te werken. Burgemeesters willen er niet aan. Als bijvoorbeeld de winkels in Staphorst of in Amsterdam-West dicht gaan, zullen mensen gewoon ergens anders gaan winkelen.

Voorspellen

Bijzonder: niemand in en rond het kabinet durft te voorspellen waar het advies- en vergadercircus deze week op uitdraait. Het demissionaire kabinet zette vorige maand wel een aanpak op papier over wat te doen als het aantal coronabesmettingen weer oploopt.

Dat waren vooral algemene maatregelen die voor iedereen gelden, zoals uitbreiding van het aantal plekken waar je alleen naar binnen kunt met een coronatoegangsbewijs. Maar het kabinet voelt ook dat de 87 procent van de volwassen bevolking die is gevaccineerd het niet meer pikt. Dus wordt nu voor het eerst ook nagedacht over speciale regels die alleen gelden voor de minderheid die niet ingeënt is.

Voor parlementariërs zal veel afhangen van de boodschap van het OMT donderdag. Al anderhalf jaar bepalen de adviseurs zo’n beetje alle speelruimte voor de politiek. Dat verleden leert: als Jaap van Dissel cum suis zonder aarzeling opschrijven dat er actie nodig is, dan durft de meerderheid dat advies niet te negeren. “En uiteindelijk moeten we toch iets,” zegt een kabinetsbron. “Niets doen is hoe dan ook geen optie.’’

KADER: Opiniepeiler: geduld gevaccineerden is op

Een ruime meerderheid van de gevaccineerden (72 procent) vindt dat het kabinet specifieke coronamaatregelen moet nemen voor ongevaccineerden, blijkt uit het EenVandaag Opiniepanel, waarvoor 28.000 mensen werden benaderd. Volgens 60 procent van de ondervraagden moeten ongevaccineerden toegangstesten zelf betalen. Aanleiding voor de peiling was de overweging van het kabinet om nieuwe coronamaatregelen te nemen vanwege de sterke stijging van het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames, vooral onder ongevaccineerden. De meeste gevaccineerden juichen maatregelen voor ongevaccineerden toe. “Ik ben klaar met vaccinweigeraars, of ze nu laks, religieus of wappie zijn. De zorg mag hun probleem oplossen als ze ziek worden,” aldus een respondent.

“In geen enkel eerder onderzoek zag ik de clash zo explosief als nu,” zegt peiler Gijs Rademaker. “Het geduld van gevaccineerden is op.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden