'Politiek vandalisme kabinet Rutte dreigt eind te maken aan slavernijherdenking'

'Een zwarte bladzijde uit de Nederlandse geschiedenis', noemde premier Mark Rutte het slavernijverleden op de herdenking 1 juli. Rutte drukte het aanwezige publiek dan ook op het hart dat de herdenking van dit verleden van groot belang is. 'Loze woorden waren het', aldus Artwell Cain, voormalig directeur van het Nationaal Instituut voor het Slavernijverleden (NiNsee). Per 1 augustus staan hij en zijn personeel op straat en dreigt er een einde te komen aan de jaarlijkse herdenking.

De nationale herdenking van het Nederlands slavernijverleden op 1 juli 2012. Beeld Jean Pierre Jans / www.jeanpierrejans.nl

De organisatie die tot nog toe verantwoordelijk was voor de slavernijherdenking krijgt per 1 januari 2013 geen Rijkssubsidie meer. Een jaar voor de grootse viering van 150 jaar afschaffing van de slavernij lijkt de organisatie een anonieme dood te sterven. Het voormalige kantoor van NiNsee waarin de oud-directeur zijn verhaal doet, is enkele dagen geleden leeggehaald. Rekwisieten die in een aangrenzende ruimte samen het NiNseemuseum over de zwarte geschiedenis vormden, vinden nu onderdak in kartonnen dozen. In een hoek geschoven en klaargezet voor een rit naar het depot.

Politiek vandalisme
Politiek vandalisme noemt Cain het. Door de handelswijze van Rutte en zijn medestanders dreigt een belangrijk deel van de Nederlandse geschiedenis in de doofpot gestopt te worden. 'Op deze wijze wordt het slavernijverleden achteloos onder het tapijt geschoven', zegt de oud-directeur verontwaardigd. 'Zonder Rijkssubsidie kunnen we onze werkzaamheden immers niet voortzetten. Dat doet de geschiedenis tekort.'

Aanvankelijk was Cain van plan via projectgelden de activiteiten van NiNsee op kleinere schaal voort te zetten. Toen bekend werd dat de organisatie definitief geen Rijkssubsidie meer zou ontvangen, nam hij echter ontslag. 'Ik heb mijn plannen toen in de koelkast gezet, omdat ik me afvroeg of ik op deze wijze wel door wilde gaan.' Cain, die door NiNsee in de eerste plaats is binnengehaald als sociaal wetenschapper, heeft zijn energie het afgelopen jaar voornamelijk in lobbyen gestoken. 'Dat wil ik niet meer.' Was het kabinet met 60 procent aan bezuinigingen gekomen, dan was het nog mogelijk geweest de activiteiten voort te zetten meent de voormalig directeur.

'Te weinig kwaliteit'
Eerdere rechtszaken, hogere beroepen en andere protesten tegen de beslissing van het kabinet mochten niet baten. Vorig jaar besloot staatssecretaris Halbe Zijlstra de eenjarige subsidieregeling, waar het NiNsee onder valt, stop te zetten. Voor andere subsidiegelden kwam de stichting ook niet in aanmerking. Zo mocht het NiNsee volgens het kabinet niet als cultureel instituut beschouwd worden en beschikte de stichting, die met regelmaat wetenschappelijke publicaties uitbracht, ook over te weinig van de gewenste wetenschappelijke kwaliteiten.

Volgens Cain wordt de waarde van de slavernij binnen de geschiedenis onvoldoende erkend. 'Diversiteit wordt door Rutte's kabinet volledig afgeschreven. We worden allemaal gedwongen de blanke geschiedenis als norm te gebruiken. Maar er zou geen Gouden Eeuw geweest zijn zonder slavernij.' Staatssecretaris Zijlstra meent echter dat de aanwezigheid van Rutte op het Keti Koti Festival blijk geeft van de waardering die de Nederlandse regering heeft voor de zwarte geschiedenis. Ook stelt Zijlstra dat de herdenking van het slavernijverleden losstaat van de subsidiëring van NiNsee.

Na 2013
De herdenking van 150 jaar afschaffing van de slavernij volgend jaar gaat dan ook gewoon door, verzekerde Zijlstra eerder deze maand. Bij het Mondriaan Fonds zou hier geld voor zijn gereserveerd. Ook de gemeente Amsterdam heeft toegezegd de organisatie voor de festiviteiten en de herdenking samen met gewillige instellingen op zich te nemen. Hoewel NiNsee al in 2011 de plannen voor de festiviteiten indienden, is er nog veel onduidelijk over hoe de herdenking er volgend jaar uit gaat zien. Zo is onzeker of het Keti Koti Festival, dat jaarlijks rond de 50.000 bezoekers aantrekt, dan ook plaats zal vinden. Of de vrees van Cain voor een definitief einde van de herdenkingen na 2013 gegrond is, is vooralsnog twijfelachtig en zal in de toekomst moeten blijken.

 
Er zou geen Gouden Eeuw geweest zijn zonder slavernij.
Artwell Cain, voormalig directeur NiNsee
De oud-directeur van NiNsee Artwell Cain bekijkt achter premier Mark Rutte de nationale herdenking van het slavernijverleden. Beeld Jean Pierre Jans / www.jeanpierrejans.nl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden