Politiek moet zich juist verdiepen in de pessimisten

Het was nu niet bepaald een erg helder verhaal dat onderzoeksdirecteur Martijn Lampert van het bureau Motivaction vorige week in deze krant te vertellen had.

De belangrijkste conclusie van een grootscheeps opinieonderzoek van zijn bureau was dat het pessimisme in de Nederlandse samenleving groeiende is. Het egoïsme en het materialisme zullen de komende jaren (als dat nog mogelijk is, zou je bijna zeggen) alleen maar toenemen. Welvaart, het vertrouwen in politiek en overheid, veiligheid, solidariteit met de zwakken, al die mooie dingen zullen eerder af- dan toenemen, is de verwachting van ondervraagde Nederlanders.

Je bent onmiddellijk bereid de onderzoeksresultaten van Motivaction te onderschrijven. Kijk om je heen in de huidige samenleving en iets dergelijks dringt zich onmiddellijk aan je op.

Er zijn echter ook lichtpuntjes, weet Lampert te melden. De ’opwaarts-mobielen’ en de ’postmoderne hedonisten’ vertonen meer elan. Even afgezien van het tenenkrommende sociologentaaltje, wat zegt Lampert hier nu eigenlijk?

In deze groepen gaat het om zeer individualistisch ingestelde mensen. Mensen die minder last hebben van sociale conventies, pragmatisch ingestelde opwaarts-mobielen (brr!). „Zij zijn optimistischer, zij willen wat van hun leven maken zonder gehinderd te worden door oude structuren en bureaucratie. Ze zijn zelfredzaam, ze geven hun leven zelf vorm”, zo wordt Lampert in de krant geciteerd.

Deze groepen nemen naar zijn analyse het voortouw over. „Ze zijn veel pragmatischer en praktischer. Ze verbinden zich met anderen en ze kunnen goed overweg met de complexiteit van de samenleving.”

Allicht dat zulke mensen minder pessimistisch zijn over het lot van de samenleving. Als ik het goed inschat, gaat het om mensen met een hogere opleiding en mensen in materieel zeer beloftevolle omstandigheden. Zij hebben bij de mondialiserende samenleving alleen maar te winnen.

Leuk, zou je denken. Daar hoeft de politiek zich dan niet al te druk om te maken. Maar zo denkt Lampert niet. De politiek zou zich volgens hem veel meer in deze groepen moeten verdiepen in plaats van in de maatschappelijk teleurgestelden. Om het partijpolitiek te vertalen: de politiek zou zich meer moeten richten op mensen in de hoek van GroenLinks en D66 dan op mensen die geneigd zijn PVV of SP te stemmen.

Hoe ik ook mijn hersenen kraak, ik kan maar niet inzien welke redenering hier bij Motivaction achter schuilgaat. Mensen hebben behoefte aan meer positiviteit, maar bereik je dat door het beleid meer te richten op die paar maatschappelijke groepen die toch tamelijk elitaire trekjes vertonen en ook vanuit hun eigen materiële en immateriële positie geen bedreigingen hoeven te zien?

Dat de politiek zich niet moet neerleggen bij de pessimistische tijdgeest valt nog te volgen, maar dat betekent nog niet dat je je op die lichtpuntjes moet richten, die dat pessimisme hebben afgezworen.

Het vakmatige van een politicus is nu juist mensen mee te nemen in een onzekere toekomst, terwijl zij liever met de rug naar die toekomst zouden gaan staan. De politiek ontkomt er, met andere woorden, niet aan zich vooral te verdiepen in de pessimisten in de hoop dat de zelfredzamen inderdaad zelfredzaam zullen zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden