Politie Zuid-Afrika jaagt politicus weg bij stakers

De politie heeft maandag de Zuid-Afrikaanse politicus Julius Malema weerhouden enkele duizenden stakende mijnwerkers toe te spreken bij de platinamijn van Lonmin in Marikana. Na een ultimatum van de politie die dreigde hem te arresteren maakte Malema met zijn gevolg dat hij wegkwam.

Julius Malema wordt tegengehouden door de politie. Beeld epa

'Ik vertrek. Wij gaan. Waarom jaagt u mij weg? Gaat u op mij schieten?', zei Malema, verwijzend naar het doodschieten van 34 stakende mijnwerkers door de politie op 16 augustus. Malema liep op een holletje naar zijn terreinwagen en reed weg, gevolgd door twee pantserwagens en twee gewone voertuigen van de politie plus een politiehelikopter.

Stakende mijnwerkers wilden maandag een protestmars houden, maar de regering had dat verboden. De politie bij de platinamijn in Marikana kreeg voor het eerst assistentie van soldaten.

Apartheidsbewind
Kerk- en oppositieleiders hebben de harde aanpak van de stakers door de overheid veroordeeld. Ze zeggen dat het optreden tegen de stakers de dagen van het apartheidsbewind in herinnering roept, met dit verschil dat de politie toen blank was en de meeste agenten nu zwart zijn, net als de mijnwerkers. De oppositiepartij COPE eiste dat de duizend soldaten die in het weekeinde zijn overgebracht naar de 'platinabelt' buiten Johannesburg worden teruggetrokken.

Het werk in zeven platinamijnen en een goudmijn ligt stil door de staking. Sinds vrijdag wordt ook bij een chroommijn gestaakt. Het is niet duidelijk hoeveel mijnwerkers er staken. Volgens mijnbouwbedrijven vormen de stakers slechts een minderheid van de tienduizenden mijnwerkers die niet op het werk verschijnen. De meesten zouden thuisblijven omdat de stakers werkwilligen bedreigen en intimideren. Aan eerdere protestmarsen namen duizenden mijnwerkers deel.

De staking gaat om loonsverhoging, maar ook een machtsstrijd tussen twee vakbonden speelt een rol. Vorige week verwierpen de stakers een aanbod dat Lonmin deed om de lonen met 16 tot 21 procent te verhogen. Het nieuwe maandloon zou dan op 5500 rand (een kleine 510 euro) uitkomen. De stakers eisen een mimimumloon van 12.500 rand (rond de 1165 euro). De onderhandelingen werden maandag voortgezet.

Verliespost
President Jacob Zuma riep maandag op tot een snelle oplossing van het conflict. Hij zei dat de stakingen het land dit jaar al 4,5 miljard rand (417 miljoen euro) aan verloren goud- en platinaproductie hebben gekost en de schatkist een verliespost van 3,1 miljard rand (287 miljoen euro) hebben opgeleverd. Hij weet de slechte woon- en werkomstandigheden van de mijnwerkers aan het apartheidsverleden en nalatigheid van de mijnbouwbedrijven. Die zouden de woon- en werkomstandigheden moeten verbeteren en ook moeten investeren in vakbekwaamheid, rassengelijkheid in het personeelsbeleid alsook in de ontwikkeling van lokale gemeenschappen. Verder mag in de arbeidsverhoudingen in Zuid-Afrika geen cultuur van geweld ontstaan, zei Zuma.

Zaterdag trok de politie Wonderkop binnen om wapens van de stakers in beslag te nemen. De politie schoot daarbij met rubberkogels en zette traangas in. Het hoofd van de Zuid-Afrikaanse Raad van Kerken, de anglicaanse bisschop Jo Seoka, veroordeelde het politieoptreden.

'De regering moet wel gek zijn om te denken dat ze iets kan bereiken met een actie die mij doet terugdenken aan de tijd van de apartheid', zei hij. 'We moeten niet vergeten dat dergelijke acties in het verleden alleen maar tot meer verzet leidden en de regering kan het zich slecht veroorloven om te worden gezien als de vijand van de mensen die haar aan de macht hebben geholpen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden