Plus

Podcastdokter Marion maakt jonge podcastmakers beter

Het podcastvirus steekt steeds meer mensen aan, maar gelukkig is daar podcastdokter Marion Oskamp (62). Zij maakt jonge makers beter.

Podcasts worden steeds populairder Beeld Shutterstock

Met hitseries als Bob, Laura H. en De brand in het landhuis lijkt de podcast nu echt doorgebroken. Steeds meer mensen vinden de weg naar de podcastapp en behalve Amerikaanse worden ook Nederlandstalige podcasts ­vaker beluisterd.

Evenwijdig aan die interesse groeit ook het aantal makers, maar die weten niet altijd precies waar ze moeten beginnen. Dan helpt een consult bij podcastdokter Marion Oskamp, met jarenlange ervaring bij de NTR (fusie in 2010 van NPS, Teleac en RVU) als programmamaker en eindredacteur.

Wat doet een podcastdokter?
"Ik geef advies aan jonge makers. Dat advies loopt uiteen: van ontwikkeling van het idee tot interviewtechnieken, verhaallijnen en structuur. Maar ook heel praktisch tips. Bij techniek kan ik ook helpen, maar Google kan dat vaak nog beter. Ik richt me vooral op verhalende journalistieke podcasts. Het andere type, de chatcast, een paar vrienden met een microfoon aan een keukentafel, is niet mijn­expertise."

Vanwaar het idee voor podcastconsults?
"Het is ontstaan omdat mij opviel dat jonge makers, met wie ik veel in contact kwam omdat ik ook de NTR Podcastprijs organiseer, rondlopen met plannen maar geen idee hadden waar ze naartoe konden voor ondersteuning. Wat wordt er van je verwacht? Hoe pitch je? En is het wel een goed plan? Toen ben ik naar de NTR gestapt, mijn werkgever, en heb ik voorgesteld daar iets voor te creëren. Daar was namelijk juist behoefte aan input van jonge makers. Een win-winsituatie."

Wat maakt u de juiste persoon voor de job?
"Ik werkte al voor de radio en mijn interesse voor podcast kwam voort uit mijn liefde voor de radiodocumentaire. Ik zag in podcasts een ander platform waarop we dit konden verspreiden en een groter publiek konden geven. Toen kwamen er al gauw een paar heel goede Amerikaanse voorbeelden, denk aan Serial en S-town, en door mijn ­ervaring ben ik er wel achtergekomen wat nou werkt voor radio en niet voor podcasts, en andersom."

Wordt de vergelijking met radio nog vaak gemaakt onder podcasters?
"Nauwelijks eigenlijk, ik heb het idee dat dat niet meer zo speelt. Het is wel duidelijk dat podcast geen radio is, hoewel ik ook denk dat podcasters vaak nog wel wat van ­radiodocumentaires kunnen leren. In radio wordt bijvoorbeeld veel gewerkt met scènes, show don't tell, neem de luisteraar mee naar een plek en laat horen waar je bent. Dat gebeurt nauwelijks in podcasts en dat vind ik soms wel jammer."

"Maar podcasten heeft ook weer voordelen die radio niet heeft, het hoeft allemaal minder opgepoetst te zijn. Iemand die in lachen uitbarst of een verspreking, dat kun je er juist inhouden, dat brengt luisteraar en ­maker dicht bij elkaar."

Heeft u het druk?
"Ja, al vanaf het begin. Het is niet mijn fulltimebaan, ik krijg er van de NTR één dag per week voor, dus die zit snel vol. Ik heb visitekaartjes gemaakt met het logo van de podcastdokter, maar ik heb ze nauwelijks ­nodig gehad."

Dan is de podcast misschien nu écht doorgebroken.
"Dat denk ik wel ja. Bij De brand in het landhuis, die voortkwam uit de podcastdokter en waaraan ik heb meegewerkt, zie je dat de luistercijfers zijn geëxplodeerd, tot een half miljoen downloads de laatste keer dat ik keek. De podcast gaat over de geheimzinnige dood en verdwenen kunstschatten van de excentrieke miljonair Ewald Marggraff. Mensen die eerder niet werden bereikt luisteren nu podcasts. Ze hebben de app gedownload en ­begrepen hoe werkt, dan is er al een hele hobbel genomen."

Dat was een paar jaar geleden wel anders.
"Vorige week gaf ik een gastcollege en toen heb ik expres een slide uit een college van vorig jaar laten staan. Daarop stond: podcast hype of trend? Toen was dat nog een serieuze vraag, nu kun je wel stellen dat het een trend is."

Aan De brand in het landhuis werkte u ook mee als eindredacteur, een andere rol dan podcastdokter. U bent daarin ook te horen.
"Simon (Heijmans, red.) kwam binnen via de podcastdokter, eigenlijk met een heel andere vraag en later wilde hij ook met dit verhaal aan de slag. Hij had ­ondersteuning nodig want hij is van origine acteur."

"Uiteindelijk heb ik de eindredactie en research kunnen doen voor de serie. Er zitten best spannende journalistieke stukken in de serie die voor Simon ingewikkeld waren, maar voor mij als journalist en eindredacteur een onderdeel van mijn werk."

Iedereen kan beginnen met podcasten, dreigt er door die populariteit niet ook een wildgroei te ontstaan?
"Het lastige is dat er op dit moment nog weinig overzicht is. Mensen vertellen elkaar over goede podcasts die ze hebben gehoord en zo worden ze verspreid. Sommige ­media doen wel iets met recensies, maar er mist een soort overzichtspagina of een plek waar je naartoe gaat als je nieuwe podcasts wilt ontdekken."

U spreekt veel jonge makers. Wat is een bekende valkuil voor mensen die beginnen met podcasten?
"Wat ik veel zie is dat mensen enthousiast zijn, maar ­eigenlijk geen tijd hebben. Ze doen het naast hun werk en verkijken zich erop. Het lijkt makkelijker dan het is. Editen is ook echt een vak, je kunt jezelf dat wel aanleren, maar daar moet je tijd in investeren. Dan haken veel mensen toch af."

Hoe gaat het verder, na een consult bij u?
"Sommige makers gaan aan de slag voor de omroep, niet eens altijd de NTR, maar ik daag mensen ook altijd uit om out of the box te denken. Niet voor alles is plek bij de ­omroep, maar dat betekent niet dat het geen goed idee is. Er zijn veel podcasts over film, die zou je best kunnen aanbieden bij een bioscoop. Recenseer in je podcast elke week de nieuwste films, misschien willen de filmhuizen wel financieel bijdragen of helpen bij de verspreiding

Luistertips

- "Bob. De manier van een verhaal vertellen vind ik heel mooi bij Bob, van audiocollectief Schik. Het gaat over een 84-jarige vrouw die verliefd is op Bob. Maar wie is Bob? Ze ­gebruiken beeldende teksten en scènes. Ook een goede ­instapper voor mensen die nog niet zo veel podcasts hebben geluisterd."

-"S-Town, van de makers van This American Life en Serial. Podcast voor onderzoekende journalistiek over de raadselachtige dood van een klokkenmaker. Spannend én bijna ­literair, zo mooi wordt het verhaal verteld en opgebouwd."

- "Binnen de muren. Een podcast over het leven in een gevangenis,
gemaakt door Marjolein Knol voor RTV Drenthe."

5 tips voor beginnende makers

1. Koop een Zoom. "Dat is een eenvoudig opname-apparaat en hoeft niet duur te zijn, voor tweehonderd euro heb je een nieuwe en tweedehands zit je rond de honderd euro. Ik kom vaak mensen tegen die met hun telefoon beginnen, doe dat niet! Met een kleine investering is het geluid meteen tientallen malen beter."

2. Verdiep je in opnametechniek. "Zorg dat je je ­microfoon dicht bij de persoon houdt die praat, zorg dat je op een stille plek opneemt. Bij podcasts is het geluid nog belangrijker dan bij radio omdat het zo'n intiem medium is en deze beginnersfouten hoor je meteen."

3. Vind een geschikte host. "Het verhaal staat of valt met de host. Die moet geloofwaardig zijn, serieus en hij moet die intimiteit van podcast kunnen waarborgen. Het moet voelen alsof je beste vriend of vriendin je een verhaal vertelt."

4. Denk aan de luisteraar. "De luisteraar is heel dichtbij in podcasts, je vertelt het verhaal direct aan de luisteraar. Neem die bij de hand, dat kan bijvoorbeeld in de voice-over."

5. Zorg voor een spanningsboog. "Elke aflevering moet een spanningsboog hebben, de gehele serie moet een eigen spanningsboog hebben. Een bekende methode daarvoor is de zoektocht, maar het kan ook een centrale vraag zijn waar je in meerdere afleveringen antwoord op wilt vinden. Onderschat niet dat mensen een best korte aandachtsspanne hebben, en dat wordt alleen maar erger, met onze socialemedia­verslaving."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden