Plus

Planthistorie vanaf de VOC te zien in de Hortus

De Hortus Botanicus grijpt sinds deze week terug op zijn Zuid-Afrikaanse wortels met de tentoonstelling Suidafrikaanse Skoonheid.

De exotische planten uit Zuid-Afrika hebben vaak een bijzondere, eeuwenoude geschiedenis.Beeld Eva Plevier

Achter de geraniums zitten zal nooit meer hetzelfde zijn. De geranium heet namelijk eigenlijk niet geranium, maar pelargonium. De botanische soort geranium staat voor een andere plant dan die wij kennen. Daarnaast is de geranium (maar dus eigenlijk pelargonium), ondanks het wat suffe imago, een coole, bereisde plant, want hij komt uit Zuid-Afrika.

Dat land is de reden om nu een bezoek aan de Hortus Botanicus te brengen. Die staat tot eind oktober in het teken van Suidafrikaanse Skoonheid. In deze tentoonstelling zijn onder andere bijzondere pelargoniums in alle soorten en ­maten te zien, maar ook een heleboel andere exotische planten.

Levende steentjes
Een van de hoogtepunten zijn de 'levende steentjes', plantjes die in de woestijn van Zuid-Afrika leven, de kleur en vorm aannemen van kleine steentjes en daarom bijna niet te zien zijn.

"Op die manier worden ze niet opgegeten, wat anders wel zou gebeuren, want in planten zit water," zegt Walter den Hollander. Den Hollander is een van de vijf tuinmannen van de Hortus en medeverantwoordelijk voor het opkweken van de planten die tijdens Suidafrikaanse Skoonheid te zien zijn.

De levende steentjes, lithops, kwamen tot de Hortus via een nalatenschap van een vrouw uit Noord-Holland. "We zijn er heel blij mee," zegt Barbara van Amelsfort, die het verhaal achter de expositie heeft gemaakt. "We hadden nog geen levende steentjes en dit zijn ze in de zuiverste soort."

Een plant komt niet zomaar in de Hortus. De tuin neemt hem alleen op als het geen kruising of gemanipuleerde plant is. Een plant moet ­beschikken over een soort stamboom, waarin kan worden nagegaan waar hij vandaan komt. "Anders is het alsof je een nep-Van Gogh ophangt," aldus Van Amelsfort.

De connectie tussen Zuid-Afrika en de Hortus gaat terug tot de 17de eeuw: de begindagen van de botanische tuin. VOC-man Simon van der Stel, naar wie het Zuid-Afrikaanse Stellenbosch is vernoemd, was familie van toenmalig burgemeester Joan Huydecooper van Maarsseveen II.

Die laatste was toevallig ook een van de oprichters van de huidige Hortus Botanicus. Tussen de burgemeester en diens neef in Zuid-Afrika ontstond een levendige correspondentie over en uitwisseling van planten.

Olifantsvoet en knoflookbloem
Door naar de volgende bijzondere plant: de olifantsvoet. Dat is een knol die, inderdaad, op een olifantenvoet lijkt. Sinds een paar weken steekt er een spriet uit. "De olifantsvoet kan zeven tot acht maanden per jaar niets doen," zegt Den Hollander, "en dan schiet ie er ineens uit."

Hij wijst op de spriet. "Die kan tot de nok van de kas groeien en die is 10 meter hoog. En daarna doet ie weer maanden niets."

Den Hollander heeft naast een veld vol prachtige oranje bloemen ook een eigen project, want hij heeft tulbaghia, geinige Zuid-Afrikaanse planten uit de familie van de amaryllis. De bloemen van de plant smaken naar knoflook. "Ze zijn ideaal als je geen ui of knoflook wilt snijden," zegt Den Hollander. "Dan doe je gewoon een paar van die bloemen erbij."

Den Hollander kweekt de tulbaghia op een overgebleven stukje aarde achteraf. De soorten zijn geen officieel onderdeel van de Hortuscollectie en er staan dan ook geen bordjes bij. Wie de knoflookplant toch wil zien: ze staat meteen rechts buiten de woestijnkas, tegen de gevel.

Suidafrikaanse Skoonheid
Tot en met 31 oktober
Hortus Botanicus

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de Stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden