Plus Klapstoel

Pieter van den Hoogenband: 'Idioten werken aanstekelijk'

Pieter van den Hoogenband (1978) is oud-zwemmer. Hij is chef de mission van de Olympische Spelen in Tokio in 2020. Maandag is hij gastheer van een avond in het DeLaMar met topsporters over pieken en falen.

Pieter van den Hoogenband op de klapstoel Beeld Harmen de Jong

Maastricht
"Raar is dat hè? Want ik voel mij in alles echt een Brabander, maar ik ben in Maastricht ge­boren, mijn vader is daar opgeleid tot chirurg. Ik heb er zeven jaar gewoond. Ik kom er graag, maar mijn thuis is Brabant. Ik versta ook geen Maastrichts. Dat is een van de redenen dat ik pas later ben gaan zwemmen. Als jongetje van zes was ik met mijn talent uitgenodigd om bij een club te komen zwemmen en toen werd in het Maastrichts een opdracht uitgelegd. Daar had ik geen zin in, toen ben ik weggegaan."

"Ik ben gaan zwemmen toen ik tien was, en pas serieus toen ik op mijn vijftiende won bij de Jeugd Olympische Spelen. Daarvoor deed ik aan tennis, hockey, judo en voetbal. Over mijn voetbaltijd is nog een pindakaasreclame gemaakt: Pietertje, effetjes wisselen! Ik zat met Boudewijn Zenden in het team, ik kon er niks van en hij had talent. Dat zag je toen al."

Atlanta
"Mijn eerste Spelen. Ik werd vierde. Dat is de verschrikkelijkste plek die er is. Ik was pas 18, maar if you're good enough, you're old enough. Je moet je niet verschuilen achter je leeftijd."

"Mijn moeder zwom. Ze had de Spelen van München, 1972, net gemist: ze had de limiet ­gehaald, maar toen ze die nog een keer moest zwemmen, lukte het niet. Toen ik naar de Spelen mocht, was dat voor haar heel bijzonder."

Maarten van der Weijden
"Een fenomeen en een goede vriend. Ik kende hem al vaag toen hij als jeugdzwemmertje mijn record voor elfjarigen had verbeterd. Daarna had ik lang niks van hem gehoord, tot ik hoorde dat hij zich terug aan het knokken was na zijn ziekte en vol ging voor het openwaterzwemmen."

"Toen heb ik hem gevraagd of hij alsjeblieft in mijn omgeving wilde trainen. Ik had nog zo'n idioot nodig die zo bevlogen was en er helemaal voor ging. Dat werkt aanstekelijk."

Tokio
"Mooie stad! Dat is de plek waar wij als Team NL de wereld gaan verbazen. Ik ben geraakt door de slogan van Londen: inspire a generation. Ik hoop dat onze ploeg een bron van inspiratie wordt voor onze samenleving, onze kinderen. Toen ik werd gevraagd als chef de mission, wilde ik eerst met mijn vrouw en kinderen over­leggen. Dat hebben we gedaan, in de zomer, op ­vakantie in Zuid-Afrika. Mijn zoon Bob zei: chef, chef, zo goed kun je helemaal niet koken!"

"Ik wil zo veel mogelijk naar trainingen, een relatie met de sporters opbouwen. Bij wedstrijden loop je al snel in de weg."

93.500
"Mijn salaris. Sommige mensen zullen het te veel vinden, anderen te weinig. Er zijn allerlei indianenverhalen over ontstaan: dat ik vier ton wilde bijvoorbeeld. Uiteindelijk heb ik in mijn column in De Telegraaf precies uitgelegd hoe het gegaan was. Er was een aanbod, ik heb een tegenbod gedaan. Dat ging mis. Uiteindelijk zijn we om de tafel gegaan en er uitgekomen."

"Als sporter heb ik ook geprobeerd met een minimaal budget maximaal te leveren. Spor-ters met een A-status krijgen 70 procent van het ­minimumloon. Als bepaalde programma's niet kunnen doorgaan vanwege geldgebrek en die oude zwemkampioen staat op de loonlijst voor vier ton per jaar, is dat een heel slecht signaal. Dat wilde ik de kop indrukken."

Ian Thorpe
"Mijn favoriete tegenstander. Hij heeft mijn carrière gevormd. Hij was een geweldige zwemmer: ik was meer van de sprint, hij kon langer doorgaan. In Australië is hij een levende legende. Doordat ik hem versloeg in Sydney, in het hol van de leeuw, werd ik daarin meegezogen."

"Toen ik in 2017 terug was, zeiden ze bij de dou­ane: 'Welcome back, mate!' En de taxichauffeur draaide zich opeens om en zei: 'You're Hoogie!' Het was al zo veel jaren later, en alleen maar omdat hij het zwemmen zo heeft neergezet."

Gitaar
"Die heb ik gekregen van Eddie Vedder, van ­Pearl Jam. Ik was nog nooit op een festival geweest - je bent toch met je energie bezig - maar als je helden op Pinkpop staan... De organisatie wist dat ik fan was van Eddie Vedder. Ik mocht backstage en heb met de band over muziek kunnen kletsen. Zij vonden Radiohead ook heel goed. Toen de platenmaatschappij kwam zeggen dat ze zich moesten concentreren, zeiden ze: we willen hem op het podium hebben. Toen heb ik gitaren staan aangeven. Als toegift speelden ze mijn favoriete nummer, Black."

"Later hebben die jongens mij zien winnen in Sydney. Toen hebben ze een gitaar gepakt en een mooie golf erop getekend. Ik had verteld dat het, als je in topvorm bent, voelt alsof je wordt gedragen door een golf, zo het strand op. Eddie was surfer, die snapte dat. Toen heb ik die gitaar gekregen. Fantastisch. Zonder het te weten hebben zij mij geholpen met de training. Na Pinkpop heb ik maanden de tegels uit het bad getraind. Mijn vrouw Marie-José vond dat zo'n mooi verhaal, dat ze de gitaar, boem, in de hal heeft gehangen."

Ruud van Nistelrooij
"Hij is een van de gasten maandag in het De­LaMar. Door zijn mentale kracht heeft hij een fantastische loopbaan gehad. Hij kon zich meten met de internationale top, maar ging ook gewoon eten halen bij de Chinees. Hij heeft mij het inzicht gegeven wat voor grandioze sportmensen voetballers kunnen zijn. Door gruwelijk hard te trainen, bezeten met zijn vak bezig te zijn. Een voetballer die een dikke 130 kilo kon bankdrukken, ik had dat nog nooit gezien."

Falen
"Daar leer je het meest van. In Sydney had ik de 100 vrij en de 200 vrij gewonnen, de 50 nam ik niet zo serieus. Voor twee Amerikanen was het hun hoofdnummer. Ik lag vlakbij. Tien meter voor het eind maakte ik een fout: ik haalde adem. Dan ben je eventjes uit de ideale lijn. De Amerikanen tikten tegelijk aan, ik lag er een paar honderdsten achter. Zij hadden goud, ik brons."

"Tegenwoordig zwemt iedereen de 50 vrij zonder te ademen. Het is maar 21, 22 seconden, dat red je makkelijk. Maar die concentratie had ik niet. Dat voelde wel als falen."

Amsterdam City Swim
"Een avontuur dat ik met vrienden ben aangegaan. Het begon met de vriendengroep van Weert-Jan Weerts. Ik had hen gecoacht toen zij de Hellespont in Turkije gingen overzwemmen om geld op te halen voor ALS, waar Weert-Jan aan leed. Op de weg terug zeiden ze: Piet, je hebt beloofd dat je de volgende keer meedoet. We hebben een plan: we gaan volgend jaar in de Amsterdamse grachten zwemmen."

"Ik zwem elk jaar mee en elk jaar kom ik erachter dat trainen zin heeft. Openwaterzwemmen is al anders doordat je je steeds moet oriënteren. Als ik eindelijk de Amstel op draai, ben ik bekaf."

Losersvlucht
"Verschrikkelijke term! Daar kan ik helemaal niks mee. Als atleet weet ik: de Spelen zijn magisch. Sporters trainen zich het schompes. Niet voor de rijkdom of de roem, maar om je te meten op het mooiste podium, de Spelen. En als je dat eenmaal hebt bereikt, wil je ook een waanzinnige beleving hebben. Door die voortijdige terugvlucht - ik wil die term niet in de mond nemen - heeft een grote groep sporters een rotgevoel overgehouden aan de Spelen van Rio. Tokio heeft geen losersvlucht. Dat is zeker."

Zwemstadion
"Dat er een stadion naar je wordt vernoemd, dat went nooit. Al kan ik het wel relativeren. Een paar jaar geleden zat mijn dochter met een vriendinnetje in de auto. Toen ze langs het Pieter van den Hoogenband Zwemstadion ­reden - dat staat er in enorme letters op - zei dat meisje: 'Mama, zo heet de vader van Daphne toch ook? Huh, dus zijn ouders hebben hem vernoemd naar een zwembad!'"

"Het is enorm eervol. Maar voor mij is die naam niet belangrijk, maar dat er grote, sterke mensen, generaties talenten terechtkunnen, dat wel. Dat had ook in de Tongelreep gekund. Ook een mooie naam."

Gentle Touch
"Hierover ben ik heel vaak afgezeken. Gentle Touch is een niet zo succesvol Zweeds bandje dat een nummer heeft gemaakt, Pieter van den Hoogenband, met allemaal beelden van races van mij. Er is synthesizermuziek onder gemonteerd, en die kabbelt maar door."

"In Australië is er een Pieter van den Hoogen Band. Ik houd echt van gitaarmuziek, maar dit is, eh, apart. Ik zet het niet dagelijks op."

Cees-Rein
"Mijn vader. Hij is clubarts van PSV geweest, chef-arts van de olympische ploeg, maar nooit mijn arts. Mijn pa is een heel belangrijke adviseur van me, voor de vaderlijke kritiek."

"Ik heb hem er als chef-arts uit moeten gooien. Hij wordt 70, volgend jaar 71. Hij heeft een aantal goede mensen die het moeten gaan overnemen. Het is niet wenselijk dat als ik chef de mission ben, mijn vader chef-arts is. Of hij meegaat naar Tokio weet ik niet. Ik zou het hem wel aanraden! Mijn ouders zijn altijd meegegaan naar belangrijke toernooien. Ze waren ook wel blij toen ik eindelijk was gestopt. Konden ze weer zelf bepalen waar ze heen gingen met vakan­tie."

Kin-Ping Dun
"Hier in Eindhoven hebben we iemand die zichzelf de wijnchinees noemt. Een man met echt verstand van zaken. Briljant. Ik heb vaak met Chinese sporters te maken. Harde werkers, nietsontziend - heel knap. In mijn klas zat een meisje, Caroline Tan, met Chinese roots. Zij haalde altijd tienen. Als je de Tan-tien kreeg, had je ook de bonus goed."

Pieken en falen, DeLaMar Theater, maandag, 20 uur. www.delamar.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden