Pientere 99-jarige bestolen: 'Ik heb me laten tillen, oen die ik ben!'

Dinsdag gebeurde het, aan het einde van de middag. De telefoon ging: 'Bent u mevrouw Spanjer?' Waarop zij reageerde: 'Wie wil dat weten?' De persoon aan de andere kant zei dat hij de bezorger van Albert Heijn was en zo boodschappen zou komen brengen. Toen had ze al onraad moeten ruiken, zegt ze nu.

Beeld Rink Hof/Het Parool

'Er komt hier wel vaker een bezorger van de Appie', zegt Elisabeth Spanjer, bijna een eeuw oud (ze overleefde haar twee kinderen) en zeer slechtziend, maar verder volledig bij de pinken. 'Wat ik zelf niet meer kan dragen, laat ik bezorgen. Vrienden met internet doen de bestelling. Ik had niks doorgegeven deze week, maar ik dacht: misschien hebben ze wat besteld voor mijn verjaardag, een flesje wijn of zo.'

Maar nadat de bezorger zich via de intercom had gemeld en met de lift op weg was naar haar woning hoog in een flat in Slotervaart - ze had de huisdeur al openstaan - begon ze toch te twijfelen. 'Ik wilde een vriendin bellen, maar die was niet thuis. En toen kwam die jongen al binnen, een boodschappenkrat voor zijn buik. Ik kon hem natuurlijk nauwelijks zien, maar hij gedroeg zich echt hoffelijk.'

Fooi
Zoals te doen gebruikelijk betaalde ze met haar bankpas. Omdat ze zo slecht ziet, liet ze zich bij het intoetsen van haar pincode, ook weer gebruikelijk, helpen door de bezorger. 'Inmiddels ben ik ervan overtuigd dat die jongen hier eerder is geweest en wist dat ik zo goed als blind ben. Maar op dat moment vertrouwde ik hem volledig. Ik heb hem zelfs nog een fooi laten pakken uit mijn geldpotje.'

Pas later inspecteerde ze de inhoud van het krat. 'Er zat cola in, ijsthee; allemaal dingen ik nooit heb.'

Vrienden die ze belde, adviseerden haar direct haar rekening te laten blokkeren, maar door allerlei misverstanden lukte dat niet meteen. De volgende dag kwam een kennis langs. 'Ze vroeg waar mijn bankpas was. Toen ze hem bekeek zei ze meteen: 'Maar dit is helemaal jouw pas niet, deze is van ene mevrouw Holthaus.'

'Oude wijven'
Elisabeth Spanjer begreep wat er was gebeurd: na het betalen van de boodschappen had de zogenaamde bezorger haar deze pas overhandigd en was hij er met haar eigen pas vandoor gegaan.

Hoofdschuddend: 'Ik heb me laten tillen, oen die ik ben!'
Tweeduizend euro bedraagt de schade: volgens de bank haalde de dief al meteen na zijn bezoek aan mevrouw Spanjer de eerste 250 euro uit een nabijgelegen automaat.

Ze vindt het belangrijk dat haar verhaal in de krant komt. 'Ik wil dat iedereen weet hoe deze figuren je belazeren. Ik ben oud, maar wel bijdehand en toch trap ik erin. Ik maak me zorgen om al die andere oude wijven hier in de buurt, die misschien nog wel goedgeloviger zijn dan ik.'

Trotski en Brandt
Een verslagen indruk maakt ze niet. 'Ik ben een rooie: ik ben strijdbaar.' Waarna mevrouw Spanjer vertelt hoe zij, kind van anarchisten, opgroeide in een revolutionair milieu.

Na de oorlog koos ze voor de sociaaldemocratie en was ze een fervente anticommuniste. Er vallen nogal wat bekende namen in haar relaas. Het klinkt als een leven waar je een boek over zou kunnen schrijven. 'Dat is er al', zegt ze, en van tafel pakt ze Alleen in de wind, een biografie die de historicus Rob Hartmans aan haar wijdde.

Een kleine greep uit haar veelbewogen leven: ze had een verhouding met de revolutionair Henk Sneevliet, correspondeerde met Leon Trotski, was bevriend met de Duitse bondskanselier Willy Brandt, trok ten tijde van de Hongaarse opstand naar Boedapest, zette zich met Karel van het Reve in voor Russische dissidenten en was de assistent van Parool-oprichter Frans Goedhart, toen die na de oorlog Tweede Kamerlid voor de PvdA werd.

Boerka's
In haar flat in Slotervaart woont ze al sinds de oplevering in de jaren vijftig. 'Dit was het elegante deel van de buurt, in deze flat woonden alleen intellectuelen.'

Met de huidige bewoners heeft ze nauwelijks contact. 'Hiernaast dragen ze boerka's. Beneden handelen hangjongeren in drugs. En dan heb je hier in de buurt ook nog die vreselijke liquidaties.'

Naar een verzorgingshuis wil ze niet. 'Nooit!' zegt, terwijl ze in de lucht een zwerend gebaar maakt. Maar ze fantaseert de laatste tijd wel over vertrek naar het buitenland, waar ze veel vrienden heeft. 'Ik vind dit zo langzamerhand een kloteland. Ik was deze week zó godvergeten kwaad. Op mezelf, maar vooral op deze samenleving.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden