Plus

Philippa van Loon speelt met status voorname voorouders

Met de tentoonstelling Unmasked toont Philippa van Loon (1964) toegetakelde portretten van haar familie. 'Ik heb lang geworsteld met het stempel Van Loon.'

Beeld Phillipa van Loon

Aan de muur van het atelier van Philippa van Loon aan de Herengracht hangt een portret van een man met een oranje hanenkam. De man is Willem van Loon, een van de oprichters van de VOC (1602). De hanenkam is aangebracht door Philippa, een verre nazaat en de nog enig levende telg uit de Van Loondynastie.

Ze is kunstenares, heeft zitting in het bestuur van Museum Van Loon en organiseert daar tentoonstellingen van hedendaagse kunstenaars.

"Dat is een werk dat vorig jaar op mijn tentoonstelling Natural Born Rebel hing," zegt ze. "Het hangt hier om de link te leggen met deze tentoonstelling: Unmasked."

Het zijn louter portretten van Van Loons en aangetrouwde familie, die aan de muren prijken. Die afspraak heeft ze met zichzelf gemaakt.

"Ik worstel nog steeds met mijn verleden, met mijn afkomst. Je hebt geen keuze in welke familie je wordt geboren, dat drukt een stempel. Soms klopt het stempel, maar soms ook niet. Ik heb in Londen op de kunstacademie gezeten en dat botste nogal met het aristocratische dat aan de naam Van Loon kleeft."

"Ik was rebels, liep rond met geblondeerd haar, zwarte kleren en op Dr. Martens. Ja, punkachtig, dat zie je terug in die vorige tentoonstelling. Nu ben ik dus verder gegaan met het 'toetakelen' van mijn familie."

Voor Philippa van Loon is dit haar manier om zich de familie toe te eigenen, om het verleden naar het heden te brengen. "Voor mij werkt het op een verlossende manier. Ik speel met de status van mensen, zonder respectloos te worden, al zit ik wel vaak op het randje. Ik spot, maar probeer er ook humor in te houden. Wat mijn fami­lie hiervan vindt? Ik heb alleen nog mijn stiefmoeder, en die vindt het matig."

Beeld Phillipa van Loon

Familiewapen
Van Loon fotografeerde de portretten van de regenten uit de 17de, 18de en 19de eeuw, liet ze op canvas drukken en bewerkte ze vervolgens met potlood, stift, inkt en verf. "Met heel weinig kun je veel doen, met een paar lijnen ziet iemand er al heel anders uit. Het ging me erom een andere kant van die personen te laten zien."

Ze doet dit ook, en nu komen we op een actueel pad, om het verleden in een ander daglicht te stellen. Het verleden dat, gezien het familiewapen, beladen is. Dat familiewapen van de Van Loons bestaat uit twee koppen van moren, een verwijzing naar kolonialisme, maar ook naar slavernij. Ze past in haar werken die wapens aan.

"Zoals vroeger kunst werd ingezet om de werkelijkheid te verhullen, zo zet ik mijn kunst juist in om de werkelijkheid te onthullen."

Dus geeft ze Nicolaes en Emmerentia Van Loon twee Afrikaanse maskers en beeldt ze Hans van Loon, penningmeester van de VOC, af als een clown: grappig én tragisch. Een andere Van Loon krijgt een uiterlijk dat verwijst naar vermogende mensen uit Saoedi-Arabië. De rijkdom die ervan afspat, verwijst tegelijkertijd terug naar de rijkdommen die in het verleden op niet altijd even fraaie wijze zijn vergaard. Verder zijn veel vrouwelijke Van Loons getransformeerd naar het heden en hebben tatoeages, geblondeerd haar en piercings gekregen.

"Of ik verlost ben? Ik vind het fijn om zo met mijn familie te 'spelen', daar inspiratie uit te putten en als het ware zo een met hen te worden. Het is heerlijk ze om me heen te hebben."

Philippa van Loon: Unmasked. Herengracht 518 (souterrain rechts), ­vrijdag t/m zondag t/m 9/12. Openings­tijden: 16.00-19.00 uur.

Beeld Phillipa van Loon
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden