Plus Filmrecensie

Peter Jacksons ingekleurde oorlogsdocu is geweldig

They Shall Not Grow Old, geregisseerd door Peter Jackson, is een verbluffende documentaire die de kijker zo dicht mogelijk bij de ervaringen van de soldaten in de Eerste Wereldoorlog brengt.

Beeld -

"Ik zou het niet gemist willen hebben," horen we een Eerste Wereldoorlogveteraan als voice-over zeggen in het begin van They Shall Not Grow Old, een geweldige compilatiefilm over de ervaringen van Britse soldaten in de Eerste Wereldoorlog, die, dacht men, snel beslist zou zijn. De strijd barstte eind juli 1914 los en de soldaten zouden met Kerstmis weer thuis zijn. Het liep anders.

Op welke manier, is te zien in They Shall Not Grow Old, dat een selectie bevat uit honderd uur archiefbeelden over Britse soldaten in de Eerste Wereldoorlog.

Chronologisch vertelt de film het verhaal van de jonge knullen die in Frankrijk en België als artilleriesoldaten de loopgraven werden ingejaagd.

Het ­levert een imposante, volstrekt unieke archiefdocumentaire op; er is geen film over de Eerste Wereldoorlog die de kijker dichter bij de ervaringen van de soldaten brengt.

Dat is te danken aan de ingrepen van regisseur Peter Jackson (inderdaad, de man van The Lord of the Rings). Jackson, wiens opa als Britse soldaat in de oorlog vocht, heeft de zwart-witbeelden omgetoverd in kleurenbeelden.

Het effect is overdonderend, doordat de afstand tussen heden en verleden wegvalt. Bij de beelden horen we fragmenten van interviews uit de jaren zestig met Britse Eerste Wereldoorlogveteranen.

They Shall Not Grow Old

Regie Peter Jackson
Te zien in Cinecenter, Filmhallen, The Movies,
Kriterion, Rialto, De Uitkijk, Arena, City,
Tuschinski

Jackson heeft de beelden bovendien voorzien van geluiden die bij gebeurtenissen in de film passen. Als we bladeren zien bewegen, horen we de wind, en als de hel in de loopgraven losbarst, horen we het oorverdovende geluid van ontploffende granaten.

De regisseur is nog een stap verder gegaan door soldaten hoorbaar te laten praten in de fragmenten uit geluidloze bioscoopjournaals en propagandafilms. Jackson schakelde liplezers in om te achterhalen wat gezegd werd, waarna hij de woorden liet inspreken en het geluid aan de beelden toevoegde.

Puristen zullen het inkleuren en het ­laten spreken van soldaten afwijzen, maar niemand kan ontkennen dat het resultaat verbluffend is. They Shall Not Grow Old sleurt de kijker mee in de ervaringen van jongens, van wie sommigen nog geen 16 jaar oud, die zich vrijwillig aanmeldden voor een oorlog, die ontaardde in een vier jaar durende slachting.

Niet alleen het vechten, maar ook de barre omstandigheden in de loopgraven - het slechte eten, ratten, modder, luizen en kou - zijn te zien. De film bereikt zijn hoogtepunt met een zinloze aanval van zeshonderd Britse soldaten op een Duitse loopgraaf, van wie er slechts honderd levend terugkeren.

They Shall Not Grow Old laat ook zien dat de veteranen na de oorlog in Engeland geen hartelijk welkom te wachten stond. De samenleving wilde de oorlogstijd vergeten en er was nauwelijks begrip voor de trauma's en ellende van de veteranen. Dat sommigen de oorlogservaring toch niet hadden willen missen, klinkt verbazingwekkend, maar zal te maken hebben met het feit dat het ge­zamenlijk verkeren in een situatie van leven en dood, intens is.

Dat de geallieerden de oorlog wonnen, zal ook een grote rol hebben gespeeld in de herinnering van Britse veteranen. Een van hen zegt: "Na de oorlog had ik het prettige en warme gevoel dat ik van nut was geweest." Een ander is realistischer: "De geschiedenis zal uiteindelijk oordelen dat het het niet waard was."

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de Stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool. Ook leuk: volg @pshetparool op Instagram.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden