PlusAchtergrond

Penaltystress? ‘Voetbalstress kan een hartaanval uitlokken’

Zweethanden, opvliegers en hartkloppingen: WK-wedstrijden leveren aardig wat stress op. En een penaltyserie? Het toppunt van stress voor kijkers. ‘Er zijn mensen die tijdens een penaltyreeks beter even in de keuken kunnen gaan zitten.’

Janna Nieuwenhuijzen
Oranje wordt op het EK van 1996 uitgeschakeld door Frankrijk. Clarence Seedorf is de enige die in de penaltyserie een penalty mist. Beeld Getty Images
Oranje wordt op het EK van 1996 uitgeschakeld door Frankrijk. Clarence Seedorf is de enige die in de penaltyserie een penalty mist.Beeld Getty Images

Wanneer een strafschop wordt genomen, ervaart een voetbalsupporter een kort moment van hoge stress. “Acute stress is vergelijkbaar met snel bewegen. Je antivirale immuuncellen schieten omhoog, binnen een paar minuten gaan er wel vijf keer zoveel van dit type cellen je bloed in,” zegt hoogleraar biopsychologie Jos Bosch van de Universiteit van Amsterdam en Amsterdam UMC. Is die stress wel gezond?

“Ja hoor, acute stress is over het algemeen goed voor je. Het activeert het immuunsysteem en dat is terug te zien in het hele lichaam. Overal zie je verbeteringen. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat de buitenste laag van het lichaam wordt beschermd tegen infecties, zo kunnen wonden sneller helen. Ook werken vaccinaties beter, er worden meer antistoffen aangemaakt.”

Dat klinkt positief. Toch maakt Bosch een kanttekening. “Niet voor iedereen is acute stress goed. Er zijn mensen die tijdens een penaltyreeks beter even in de keuken kunnen gaan zitten.” Mensen die bekend zijn met hart- en vaatziekten, hebben mogelijk een verhoogd risico op hartproblemen na stressvolle wedstrijden.

Meer hartaanvallen

Er zijn meerdere studies geweest naar het effect van penaltyseries tijdens voetbalwedstrijden. Toen Engeland in 1998 na een penaltyreeks verloor van Argentinië, zijn op die dag en de dag erna 25 procent meer mensen overleden aan hartproblemen. Ook waren er een kwart meer ziekenhuisopnames vanwege hartklachten.

Ook in Nederland is zo’n onderzoek uitgevoerd. Tijdens het EK van 1996, toen Oranje tegen Frankrijk speelde, werd het stressniveau bij mannen onderzocht. Ook toen werden er meer hartaanvallen genoteerd op de dag van de wedstrijd. Bij vrouwen is het effect niet gevonden, redenen daarvoor blijven uit.

“De stress van een voetbalwedstrijd kan een hartaanval uitlokken bij mensen met een slecht hart. Dat weten we ook van aardbevingen en oorlogsdreiging,” zegt biopsycholoog Bosch. “Het extra risico is echter maar heel klein.”

Op het WK in 2014 werd Nederland uitgeschakeld door Argentinië toen het aankwam op een penaltyreeks. Het is zo bezien dan ook maar beter als Oranje binnen de officiële speeltijd de winst tegen Argentinië pakt. Wordt het verlengen, dan is het kijken op eigen risico.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden