Plus Analyse

Pechtold kon weinig anders dan een draai maken

Knarsetandend moet D66-leider Pechtold liefde voor de christenen zien op te brengen. Het kabinet-Rutte III staat bijna in de grondverf.

Segers (geheel links) en Pechtold (rechts) in Garoeda. Beeld Bart Maat/ANP

De onderhandelingen met GroenLinks waren in april nog in volle gang, toen in de fractiekamer van D66 'Plan B' ter sprake kwam. Want wat als het niet lukt met GroenLinks? Dan toch met de ChristenUnie?

Alexander Pechtold moest er bijna om schaterlachen. Nee. Geen optie. Gaan we niet doen. Alleen al vanwege de smalle meerderheid van 76 zetels die een combinatie van VVD, CDA, D66 met de ChristenUnie zou opbrengen. Maar ook qua standpunten.

Verzoeningsrijsttafel
Amper twee maanden later moet Pechtold die houding na een telefoongesprek met informateur Herman Tjeenk Willink laten varen.

Plots was de D66-voorman de positiviteit zelve: "Als ik ergens aan begin, is de kans héél groot dat het gaat lukken," klonk het woensdag stellig. Die door D66 gewenste stabiliteit? "Dat gaan we via de inhoud creëren."

Na 99 dagen onderhandelen en het afstrepen van alle andere opties is
het de beurt aan VVD, CDA, D66 en CU om te onderhandelen over een nieuw kabinet.

Een verzoenings­rijsttafel woensdagavond bij het Haagse Indonesisch restaurant Garoeda tussen de voorlieden van D66 en ChristenUnie klaarde de lucht.

Pechtold kon weinig anders dan een draai maken. Zijn zetelwinst bij de verkiezingen dankte hij aan zijn boodschap 'constructief te willen zijn'. "Ik zoek vooral naar samenwerking," zei hij voor de stembusgang.

"Kijk naar het Herfstakkoord. Wie had ooit gedacht dat we met SGP, ChristenUnie en D66 jarenlang constructief problemen zouden oplossen? Ik wil in die sfeer door." Wie zich zo coöperatief heeft verkocht aan de kiezer, kan niet het landsbelang uit de handen laten kletteren.

Bovendien is het geen geheim dat Pechtold zijn partij netjes wil achterlaten. Hij heeft na twaalf jaar Binnenhof zo'n beetje alle petten wel gedragen. Was fractievoorzitter, oppositie, constructieve oppositie, minister. Nu de vijftigplusser zijn partij naar een negende stembusoverwinning op rij loodste, wil hij zijn partij weer terugbrengen in het centrum van de macht - het is waarschijnlijk zijn laatste politieke kunstje.

Dat neemt de tegenzin nog niet weg. "Er zijn flinke verschillen op onderwerpen die bepalend zijn voor beide partijen," herhaalde Pechtold nog maar eens. Inhoudelijk voorziet hij problemen als het gaat om een ruimere euthanasiewet. Maar dat was met het CDA in het kabinet toch al moeilijk geworden, kan hij denken.

Uiterst teleurgesteld
Erger is het vooruitzicht voor D66 dat de weigerachtige linkse partijen nu vier jaar de zweep erop zullen leggen. Vanuit de oppositiebankjes krijgt Pechtold straks een kabinetsperiode lang aangewreven hoe hij in een 'rechts huwelijk' met VVD en CDA is gestonken. En dan ook met nog een christelijke partij erbij. Geen aantrekkelijk vooruitzicht, maar Pechtold zal dat verlies moeten nemen.

Niet dat Pechtold zijn teleurstelling helemaal kon verbergen. "Ik ben uiterst teleurgesteld in de drie linkse partijen die het lieten afweten."

Eerder gaf Pechtold onderhandelingen met de ChristenUnie nog geen kans. "Dat was ook omdat ik het gevoel had dat het nog niet klaar was met GroenLinks," verklaart hij dat nu. Die optie is inmiddels helemaal weggestreept. D66 zal de ChristenUnie niet nogmaals torpederen, beloofde Pechtold. Een tweede verkenning komt er niet: "Wat mij betreft gaan we meteen onderhandelen. Kom zeg, het heeft lang genoeg geduurd."

Blijf op de ontwikkelingen van alle updates in ons formatieblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden