PBL: Nederland blijft aangewezen op import biomassa

Voor biomassa blijft Nederland aangewezen op import. De miljoenensubsidies voor biomassacentrales zijn ‘onevenwichtig’ omdat ze verbranding bevoordelen boven hoogwaardige toepassingen van biomassa in de chemie en als bouwmateriaal.

Beeld Shutterstock

Dat schrijft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vrijdag in een langverwachte studie over biomassa. In het Klimaatakkoord werd vorig jaar afgesproken dat PBL onderzoek zou doen naar de vraag uit hoeveel biomassa Nederland kan putten en op welke manier deze natuurlijke grondstoffen het beste kunnen worden ingezet.

Verhit debat

Naar het onderzoek is met smart uitgekeken. Over biomassa is namelijk een verhit debat losgebarsten. Biomassacentrales krijgen subsidie omdat biomassa meetelt als duurzame energie. Tegenstanders van biomassacentrales, zoals energiebedrijf Vattenfall die wil bouwen bij Diemen, werpen tegen dat daardoor op korte termijn alleen maar meer broeikasgassen de lucht in gaan. Ook vrezen ze voor luchtvervuiling en ontbossing in bijvoorbeeld Estland of het zuiden van de VS, omdat houtkap door de Nederlandse subsidies te aantrekkelijk is geworden.

PBL wil zijn handen niet branden aan de vraag onder welke voorwaarden biomassa kan doorgaan voor duurzame energie. Dat debat is een mijnenveld geworden waar ook de milieu-experts de uitweg niet weten. Voor- en tegenstanders beroepen zich allebei op feiten, erkent PBL. Hoe ze denken over biomassa is sterk afhankelijk van de prioriteit die ze leggen: moeten we eerst de opwarming van de aarde stoppen door zo min mogelijk broeikasgassen, of moeten we eerst het uitsterven van soorten voorkomen door de natuur te beschermen?

Biobrandstoffen

Helemaal zonder biomassa de overstap maken naar een klimaatneutrale en circulaire economie lijkt PBL ‘riskant’. Het debat spitst zich nu helemaal toe op de verbranding van hout uit bossen, terwijl PBL juist kansen ziet voor biomassa als fossielvrije grondstof in de chemie en de bouw. Bij de verdeling van aandacht en subsidies komen dit soort ‘hoogwaardige toepassingen’ er nu bekaaid van af. Daarbij denkt PBL overigens ook aan biobrandstoffen voor vliegtuigen en zeetransport.

Over zowel de beschikbaarheid als de Nederlandse behoefte aan biomassa komt PBL tot sterk uiteenlopende cijfers. Wel is de conclusie dat van eigen bodem nooit genoeg komt, dus Nederland blijft aangewezen op import.

PBL waagt zich dan weer niet aan de vraag hoeveel import fair zou zijn jegens andere, armere landen. Bij al dit soort gevoeligheden moet de politiek de knoop doorhakken, vindt PBL. In de tussentijd gaat deze zomer eerst een commissie van de SER nog proberen regels op de stellen die de duurzaamheid van biomassa kunnen garanderen.

Teleurgesteld

De tegenstanders van biomassacentrales reageren vrijdag meteen zwaar teleurgesteld op het onderzoek. Volgens hen neemt PBL het klimaatprobleem niet serieus. Nederland zou de subsidies voor biomassaverbranding moeten gebruiken voor zonne-energie, windenergie of aardwarmte. Ze krijgen bijval van buitenlandse bosbeschermingsorganisaties die waarschuwen voor grootscheepse houtkap.

PBL pleit voor ‘track-and-trace-systemen’ bij de bosbouwers die de brandstof leveren voor de biomassacentrales en voor onafhankelijk onderzoek als misstanden worden gemeld, zoals kaalslag van hele bossen. Maar voor zulke misstanden ziet PBL vooralsnog alleen anekdotisch bewijs. Subsidie of niet, het produceren van planken, ‘zaaghout’, zou het lucratiefst zijn, zodat vooral de restanten eindigen in Nederlandse biomassacentrales.

Luchtvervuiling

Wel oordeelt PBL dat nieuwe biomassacentrales maar een gering effect hebben op de luchtkwaliteit. Aan de andere kant: de luchtvervuiling is altijd nog groter dan bij vergelijkbare energiecentrales op aardgas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden