Plus

Paulien Cornelisse: 'Ik moest over een cavia schrijven'

Paulien Cornelisse (1976) is cabaretier en schrijver. Haar boek Taal Is Zeg Maar Echt Mijn Ding werd een bestseller. Haar nieuwste boek gaat over een cavia die op een kantoor werkt.

Paulien CornelisseBeeld Harmen de Jong

Herengracht

'Ik heb er tot mijn zevende gewoond. In een, zeg ik er maar even bij, verzakkend huurhuis. Het was in de kraaktijd. Mijn moeder heeft een keer een brief geschreven aan de gemeente of een ontruiming op zo'n tijdstip kon plaatsvinden dat ik ongestoord naar de kleuterschool in de Berenstraat kon. Het verzoek is gehonoreerd. Mensen zijn vaak verbaasd dat ik een Amsterdammer ben. Het zal komen doordat ik niet echt Amsterdams praat. En buiten de stad denken ze dat Amsterdammers brutaal zijn en van afzeikhumor houden, wat voor mij niet opgaat."

Bestseller

"O, er is zoiets ergs gebeurd. Voor mijn nieuwe boek had ik zelf de tekst geschreven voor op het achterplat, zoals dat in uitgeversjargon heet. Best gênant om dat over je zelf te schrijven, maar het moest er bij natuurlijk: 'Van Paulien Cornelisse verscheen eerder de bestseller Taal Is Zeg Maar Echt Mijn Ding.' Te elfder ure moest de pers worden stopgezet omdat ik niet 'bestseller', maar 'besteller' had geschreven. Het is een bekende fout, vijf mensen hadden eroverheen gelezen."

"Hoeveel exemplaren van Taal Is Zeg Maar Echt Mijn Ding zijn verkocht? O, ik weet dat nooit zo goed. Ik dacht zo'n 700.000 en van de opvolger En Dan Nog Iets rond de 400.000. Gek hè, meer dan een miljoen mensen hebben een boek van me. Mijn verklaring is dat er eens in de zo veel tijd behoefte is aan een luchtig boek over taal, zoals in de jaren tachtig Turbotaal van Jan Kuitenbrouwer. De titel en het omslag hielpen ook mee. En het is ook wel een leuk boek. De eerste oplage was 1500 exemplaren. Maar toen had de uitgeverij goed nieuws: ze hadden zo veel vertrouwen in het boek dat ze de oplage ophoogden tot 2000!"

Roman

"Mijn nieuwe boek zou je zo kunnen noemen. Zelf doe ik het niet, omdat ik het een nogal intimiderend woord vind. Het bestaat uit korte hoofdstukjes, die samen een doorlopend verhaal vormen. En het is fictie. Dus ja, een roman. Maar ik zeg zelf liever: kantooravonturen. Het eerste deel is als feuilleton verschenen in NRC Handelsblad. Ik gebruikte daarbij het pseudoniem J. Waterlander; de kantooravonturen zijn weliswaar grappig, maar hebben ook een melancholische toon."

Uitgever

"Dat ben ik dit keer zelf. Ik houd er van dingen zelf te doen. Dat doe ik met mijn theatervoorstellingen ook. Ik heb wel een impresario, maar verder ben ik overal zelf verantwoordelijk voor, tot aan het affiche toe. Ook een boek kun je niet helemaal alleen uitgeven, dus heb ik een pr-persoon, een redacteur en een verkoopmedewerker ingehuurd, maar daar blijft het bij. Natuurlijk levert het ook financieel voordeel op je eigen uitgever te zijn, maar dat is zeker niet het belangrijkste. Het is een beetje de oude krakersmentaliteit van zelf je eigen tijdschrift stencilen. Ik krijg daar een warm gevoel bij."

Kantoor

"Ik heb geen research hoeven doen voor De Verwarde Cavia. Ik heb een paar jaar op de redactie van J/M gewerkt. En na de middelbare school een zomer bij een ABN Amro-bank. Daar werd echt hard­core kantoorhumor gemaakt. Er was één collega, een jonge vent nog, die als het weekend kwam tegen iedereen zei: 'Ik heb één tip: maak een goede wip.' Na die zomer wist ik zeker dat ik, mocht ik daar nog over twijfelen, toch echt wilde gaan studeren."

"Ik was bij de bank kas/balie, zoals dat heette; afwisselend deed je de kas of de balie. Bij kas zat je boven en moest je in zo'n koker geld naar beneden sturen. Toen ik op een dag naar beneden belde waarom er geen opdrachten meer kwamen, zei iemand afgemeten: 'Nu niet.' Later bleek dat een als clown verklede man de geldwagen had beroofd. Dat speelde zich weliswaar buiten af, maar iedereen was getraumatiseerd. Behalve ik dus."

Cavia

"Dit gaat heel esoterisch klinken, maar dat is dan maar zo. Ik kreeg het idee dat ik moest schrijven over een cavia die op een kantoor werkt. Een raar idee, maar het ging niet meer uit mijn hoofd. Toen bleek het nog te werken ook. Cavia's hebben iets schrikachtigs en passiefs, net als mijn hoofdpersoon. Wat dat betreft, had het geen konijn of kat kunnen zijn; die hebben een heel andere persoonlijkheid. De collega's van Cavia, zoals mijn hoofdpersoon ook heet, reageren op haar als iemand met een handicap. Er mogen geen grapjes over haar worden gemaakt, maar achter haar rug om gebeurt het wel."

DWDD

"Daar zit ik af en toe. Eerst had ik er samen met Arjen Lubach een taalrubriek. Nu bellen ze me als er iets is waarvan ze denken dat ik het interessant vind. De laatste keer ging het over verkeersborden - een van mijn andere liefdes - waarvan er twaalf nieuwe zouden komen. Ik ben ook een keer tafeldame geweest, maar dat werkte niet. Mijn probleem is dat ik niet alles interessant vind. Je ziet aan mijn gezicht meteen als ik uit-tune. Als tafeldame moet je overal bovenop ­zitten. Als in het echte leven iets me niet boeit, denk ik: ik wacht wel even, dan gaat het vanzelf over."

Psychologie

"Heb ik gestudeerd aan de UvA. En afgemaakt, ja. Ik ben heel plichtsgetrouw. Mijn ouders zijn allebei psycholoog, dus eerst wilde ik er niets van weten, maar psychologie is de wetenschap die de ­interessantste vragen stelt. Het is alleen jammer dat in het eerste jaar 600 anderen dat ook vinden. Naarmate de groepen kleiner werden, vond ik het leuker worden. Mijn empirisch onderzoek ging over de vaginale respons op porno, al dan niet in combinatie met bètablokkers. Ter controle kregen de proefpersonen subliminaal, dus heel kort, ook niet-erotische plaatjes te zien. Wat is het omgekeerde van porno? We kwamen uit op foto's van heel saaie kantoorplanten."

Paulien CornelisseBeeld Harmen de Jong

Hiroshima

"Ik heb er zeven maanden gestudeerd, in het kader van een uitwisselingsprogramma. Ik heb er Japans geleerd. Het is heel leuk om je eens te verdiepen in een niet-westerse taal. Ik sprak het natuurlijk niet vloeiend, maar kon er wel mee terecht in winkels en restaurants. Bij Hiroshima denkt iedereen aan het zelfde natuurlijk. De universiteit staat buiten de stad, in de rijstvelden, dus daar word je er niet doorlopend aan herinnerd. Maar Hiroshima zal het bombardement nooit te boven komen. Toen ik er in 1998 naartoe ging, vroegen mensen me ook nog of ik niet bang was er kanker te krijgen."

Hendrik Groen

"Die van dat bejaardenboek. Wil je even heel duidelijk noteren dat ik daar niet de schrijver van ben? Er zijn mensen die dat denken. Maar hoe had ik zo'n boek kunnen schrijven? Ik had mijn theatervoorstelling Maar Ondertussen, ik schreef De Verwarde Cavia en kreeg nog een kind ook. Ik ben als lezer begonnen in het boek van Groen, maar ben gestrand. Ik was aanvankelijk heel enthousiast, maar het stoorde me dat de stijl soms niet klopte. Er kwamen uitdrukkingen in voor die te jong waren voor een bejaarde. Ik ben wel benieuwd wie zich achter het pseudoniem Hendrik Groen verschuilt. Weet jij het?"

Geheelonthouder

"Ik houd niet van drank, dat ten eerste. Maar ik heb ook last van migraine en alcohol triggert dat. Ik heb weleens gedronken, niet veel, maar ik weet hoe het is om aangeschoten te zijn. Ik vond het een aangenaam soort lossigheid, maar ik heb niet het idee dat ik iets mis. Als anderen dronken zijn, stoor ik me er niet aan. Als je er vanaf het begin bij bent, kun je meegaan in de stemming. Het is wat anders als je ergens binnenkomt en iedereen al zat is."

Wie is de mol?

"Ik zou het niet weten. Toen ik meedeed, in 2013, was het Kees Tol, die jongen uit Volendam. Het was een soort schoolreisje. En omdat ik won, duurde het wel drie weken, Ik had expres geen computer meegenomen. Het gebeurt verder nooit dat ik zo lang achter elkaar helemaal niet werk. Ik vond net als iedereen het laatste seizoen nogal saai. Wie de mol was, wist je eigenlijk meteen. Ik heb een tip: Wie Is De Mol België, dat is te bekijken via de Nederlandse site. Interessant is dat er onbekende Belgen aan meedoen. Je kijkt dus onbevooroordeeld."

Echt gebeurd

"Een heel leuke middag die ik samen met cabaretier Micha Wertheim en de schrijfsters Eva Maria Staal en Rosa van Toledo organiseer. Per middag, altijd op zondagmiddag, vertellen vijf mensen met of zonder podiumervaring een verhaal. Het moet dus echt gebeurd zijn, maar ze moeten er ook zelf de hoofdrol in spelen. Het is in Toomler, een stand-uppodium, maar dat wil niet zeggen dat alles om te lachen is. Verhalen kunnen ook heel spannend of verdrietig zijn. Jullie Hiske Versprille heeft een keer verteld hoe zij zelf begon te werken in keukens. Maar we hebben ook een voormalig politieagent gehad die vertelde over de kroningsrellen. De podcast van Echt Gebeurd is een van de best beluisterde van Nederland."

Bram Peper

"Behalve dat hij burgemeester van Rotterdam is geweest en iets had met Neelie Kroes weet ik niet zo veel van hem. O ja, hij is een keer helemaal onderuit gehaald in een interview met Ischa Meijer. Het zal je maar gebeuren. Dat vind ik dan toch zielig. Verder lijkt hij me een aardige man. Maar dat komt ook door die naam. Peper associeer ik meteen met eten, en dat is leuk."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden