Plus

'Parijs' zou uit zijn op de macht over KLM

Gaat Jean-Marc Janaillac deze week Air France-KLM redden? Donderdag presenteert de nieuwe topman zijn toekomstplannen. En daarbij zal weinig worden ontzien, ook KLM niet.

Jean-Marc Janaillac, topman van Air France-KLM Beeld anp
Jean-Marc Janaillac, topman van Air France-KLMBeeld anp

Beseft het actievoerende KLM-cabinepersoneel eigenlijk wel waar het voor strijdt? Het mag een keiharde ruzie met KLM over bezuinigingen en pensioenen lijken, maar in werkelijkheid spelen de cabinebonden met hun acties en werkonderbrekingen een Franse machtsgreep in de kaart. En de strijd om de macht bij KLM, dat is waar het nu om draait.

Trust Together, zo heet de reorganisatie die de kersverse topman van Air France-KLM de afgelopen maanden heeft uitgedokterd voor het geplaagde luchtvaartconcern: 'tezamen vertrouwen'. In het Engels, want het wordt echt niet alleen een pakket maatregelen om het vastgelopen Air France vlot te trekken. De in mei aangetreden topman van Air France-KLM neemt het hele concern op de schop, liet hij deze zomer al weten.

Het is al duidelijk wat Trust Together niet wordt: een alternatief voor het lopende besparingsprogramma Perform 2020. Ook is Trust Together volgens Janaillac geen terugkeer naar de overnameverhoudingen uit 2004 - toen Air France twee keer zo groot was als KLM - zoals een aantal Franse vakbonden met klem eist.

Air France aan de beurt
Maar dat betekent niet dat 'Parijs' de dochtermaatschappijen op de oude voet blijft aansturen. Na een schoonmaak in de top, waarbij zowel de financieel topman als de directiesecretaris het hazenpad kozen, is het nu de beurt aan Air France zelf.

Volgens uitgelekte berichten wil Janaillac de geplaagde dochter zelf direct aansturen en daarmee de al jaren gestagneerde bezuinigingsplannen doordrukken.

De huidige Air Francetopman Frédéric Gagey moet daarbij plaatsmaken. Gagey zou daarbij de financiële toppositie bij het moederbedrijf zijn aangeboden: niet onlogisch, omdat hij ook jarenlang de financiële topman bij KLM was. Of Gagey een als promotie vermomde demotie accepteert, is afwachten, maar zijn positie bij Air France wankelt.

Patstelling
Dat Franse voorbeeld is ook direct de reden dat KLM háár bezuinigingen momenteel zo onvermurwbaar doorzet. Immers, zolang de Nederlanders wél vaart maken met de opgelegde bezuinigingen en zo in staat blijven te groeien, is er geen reden ook de aansturing van KLM dichter bij de concerntop te brengen.

Tot voor kort wist KLM vakbonden en personeel mee te krijgen in maatregelen die jaarlijks vier procent bezuiniging op salariskosten opleveren, terwijl het in Frankrijk zelfs tot opstootjes kwam. Maar nu KLM de Franse kant op gaat met de patstelling over cabinemaatregelen en werkonderbrekingen van vliegend personeel, heeft 'Amstelveen' plots veel minder argumenten voor zelfbeschikking in handen.

Onder Frans juk zullen de vakbonden nog heel wat minder goed af zijn. In zijn voorgaande banen bij het Parijse metronet en ov-gigant Transdev schrok Janaillac niet terug voor de harde hand. Niet alleen weigerachtige ondergeschikten konden het veld ruimen, complete dochterbedrijven werden desnoods koudgesteld.

Touwtjes aantrekken
Janaillac kan het zich bovendien niet veroorloven de touwtjes alleen aan de Franse kant aan te trekken - dat zal de Franse bonden alleen maar bozer maken. Dus is de kans groot dat opnieuw meer macht naar de concernleiding zal verdwijnen.

Staatssecretaris van Infrastructuur Sharon Dijksma nam vorige week al in een brief aan de Kamer een voorschot op de plannen: "Wanneer KLM erin slaagt om de kosten verder te verlagen, vindt het kabinet het van belang dat KLM ook in de toekomst de ruimte krijgt verder te groeien."

Maar veel heeft het kabinet er niet over te zeggen. In tegenstelling tot de Franse regering, die in Janaillac een vertrouweling - en een nauwe verwant van president Hollande - vindt. Concerntop en commissarissen worden al gedomineerd door Fransen.

Trust Together moet volgens Janaillac een herstart worden voor Air France-KLM, twaalf jaar na het ontstaan van de luchtvaartreus. Het was toen al geen fusie van gelijken, maar nu dreigt een sluipende machtsgreep. En dat is niet alleen voor de boze cabinemedewerkers een bedreiging.

Transavia

Bij de machtsstrijd ligt ook de zeggenschap over Transavia weer op tafel. Nu nog is KLM er de baas, met honderd procent eigendom van Transavia Nederland en veertig procent van de Franse en Duitse activiteiten. Die zeggenschap moet naar Parijs. KLM ziet intern geen noodzaak voor een andere opzet en een discussieronde onder de vorige topman werd glansrijk door de Nederlanders gewonnen. Maar Janaillac wil zowel om strategische als concernpolitieke redenen Transavia inlijven. De karigere arbeidsvoorwaarden bij Transavia bieden een alternatief voor de opgetuigde cao’s bij de verliesgevende Europese activiteiten van Air France. Transavia lijkt bovendien het enige effectieve wapen tegen prijsbrekers Easyjet, Vueling en Ryanair.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden