Paniek op het mediapark: kaalslag omroep onvermijdelijk

De Aanbouw van het nieuwe beeldinstituut op het Mediapark in Hilversum. Archieffoto ANP Beeld
De Aanbouw van het nieuwe beeldinstituut op het Mediapark in Hilversum. Archieffoto ANP

AMSTERDAM - Wie straks op het regeringspluche zal plaatsnemen, is nu nog ongewis. Maar de bazen van de publieke omroep gaan ongetwijfeld met een wee gevoel in de maag op vakantie: stevig snoeien op het Mediapark wordt van welk nieuw kabinet dan ook het devies.

'Boeiuh', zo reageert Rutger Castricum in zijn recente Revu-column op de donkere wolken die zich dreigend samenpakken boven het Hilversumse Mediapark. Zowel een mogelijk rechtse coalitie met de VVD en PVV, als een paars-plus-combinatie - VVD, PvdA, D66 en GroenLinks - betekent onheil in Hilversum. Het publieke bestel moet ingrijpender dan ooit bezuinigen en raakt zelfs minimaal één van de drie netten kwijt, aldus de verkiezingsprogramma's van vrijwel alle mogelijke coalitiekandidaten. Hilversum dreunt, zo pal voor de zomerslaap, op zijn grondvesten. Actie is geboden.

Sloten geld over de balk

Maar presentator Castricum van de Calimero onder de publieke omroepen, PowNed, weigerde zich in te zetten voor het 'toevallig' recentelijk ingezette charmeoffensief van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). ,,Ik heb bedankt voor de eer. Bij PowNed zijn we namelijk niet zo bang. Laat ze maar lekker hun gang gaan daar in Den Haag. Dan maken we er toch gewoon één zender van'', schrijft hij deze week. ,,Het scheelt nog een hele hoop geld ook. Je hoeft maar een uurtje op het Mediapark rond te wandelen om te constateren dat er sloten met geld over de balk gaan.''
Vijftig andere presentatoren hebben wél de spotjes ingesproken waarin dezer dagen op tv de verdiensten van de publieke omroep worden aangeprezen: 'Eigenlijk voelen we het allemaal. Deze programma's zijn van ons, die horen bij Nederland. De publieke omroep vertelt jouw verhaal,' stellen onder anderen gerenommeerde grootverdieners als Jeroen Pauw, André van Duin, Paul Witteman en Antoinette Hertsenberg.

In Hilversum gonst het op dit moment immers van de geruchten waartoe bezuinigingen kunnen leiden, en hoeveel van de ongeveer 4200 omroepbanen op het spel staan: 'Waar gaat dit allemaal heen? Bestaan we nog wel over een jaar'?' Of het vertellen van 'onze' verhalen moet gebeuren met een omroepbudget van 750 miljoen euro per jaar, daar zijn de grote kanshebbers op regeringsdeelname op zijn zachtst gezegd namelijk niet van overtuigd.

Vrijwel alle politieke partijen vinden dat het aanzienlijk minder kan, daar op het Mediapark. ,,Dat wordt een kaalslag'', reageert omroepbaas Henk Hagoort op de Haagse plannen tot het schrappen van één of zelfs twéé publieke netten. Begin dit jaar nog hief hij het glas op het voornemen om het aantal publieke omroepen terug te brengen door fusies. Daarbij ontkrachtte hij wel de 'mythe' dat het Nederlandse omroepsysteem zo duur is. ,,Alleen in Albanië betaalt de belastingbetaler minder.''

Opvallend was ook de oproep van de KRO, die haar leden pal voor de verkiezingen heeft ontraden GroenLinks of PVV te stemmen gezien hun omroepplannen. 'Snij wel gericht, niet rücksichtslos. Richt je op het beleid en de organisaties, niet op de programma's', luidde de smeekbede van KRO-baas Koen Becking. Jan Slagter, voorman van de succesvolle ouderenomroep Max, sprak zich eveneens uit voor vergaande fusies om kosten te besparen. ,,Als wij het niet doen, gaat de politiek het voor ons regelen. Dat moet je niet willen. En het is toch te zot voor woorden dat op het Mediapark dertig kopieermachines staan?''

Verhuizen naar commerciëlen
Goed getimed is de actie van enkele oud-omroepbonzen onder wie Ad 's-Gravesande (Avro), die deze week pleitten voor een nieuw publiek bestel, bestaande uit twee reclamevrije tv-zenders die zich beperken tot het brengen van nieuws en cultuur. Amusement, spelletjes en buitenlandse WK-wedstrijden moeten verhuizen naar de commerciëlen, aldus de werkgroep Andere Publieke Omroep. De initiatiefnemers stellen dat hun alternatieve omroepmodel maar de helft van het huidige budget kost.

Hoe dan ook, gezien de bestaande partijprogramma's lijkt in ieder geval de Wereldomroep geen lang leven meer beschoren. En wat PVV-leider Geert Wilders betreft, mag ook de publieke 'staatsradio' liever vandaag dan morgen worden afgeschaft.

Hoe 'Hillywood' er binnen een paar jaar wél uitziet, niemand die het weet. Als er inderdaad een net wordt opgeheven, is dat dan het slecht scorende, 'verdiepende' Nederland 2, zoals nu wordt gefluisterd? Zeker is dat het voortbestaan van geen enkel programma meer zeker is, ook niet die van Nederland 1 of 3. Dat zes van de tien meest bekeken tv-programma's van het afgelopen jaar werden uitgezonden door de Publieke Omroep, zal de Haagse rekenmeesters niet bekeren.

Armetierig aanbod

Komt Lingo nu dan toch echt aan zijn einde? Gaan Gerard Joling en Nance bij SBS 6 Boer zoekt Vrouw presenteren? Verhuist De Wereld Draait Door naar RTL? Moet Spoorloos gaan scoren bij Net 5? Zullen we gaan betalen voor het bekijken van Eredivisie-wedstrijden en de Champions League nu D66 25 miljoen wil bezuinigen op sportrechten? En wanneer dan? NOS-directeur Jan de Jong waarschuwde bij de start van het WK voetbal dat het inkrimpen van de publieke omroep in ieder geval ook gevolgen heeft voor grote sportevenementen die ons land wil organiseren zoals het WK 2018 en de Olympische Spelen in 2028. ,,Haal daar dan maar een streep door. Het is een misvatting te denken dat de commerciële omroepen de rol van Studio Sport zullen overnemen, daar hebben ze geen geld voor. Dan krijg je een armetieriger sportaanbod op tv."

VVD-leider Mark Rutte zal er door de omroeplobby ongetwijfeld fijntjes aan worden herinnerd dat hij dankzij het huidige bestel tijdens deze roerige formatieperiode zijn zinnen even heeft kunnen verzetten met het WK-festijn, de verrichtingen van zijn favoriet Robin van Persie in het bijzonder. Op het open, publieke net. (GPD)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden