Plus

P&G 292 verleent al tien jaar zorg aan sekswerkers

Hoe meer regels Amsterdam aan de prostitutie oplegt, hoe meer prostituees uit zicht van de zorg raken. Zo werken vrouwen nu vaker vanuit een appartement, zegt zorgcentrum P&G 292.

In 2002 was de tippelzone op de Theemsweg nog open. Bij deze politieactie werd gezocht naar illegalen Beeld Thomas Schlijper/HH

"Gek eigenlijk," zegt Thérèse van der Helm. "Het standaardbezoek aan een raamprostituee is fors duurder geworden na de euro. Het kostte in mijn begintijd 50 gulden, maar kost nu 50 euro. Een dikke prijsverdubbeling."

Van der Helm (71) werkte 31 jaar voor de GGD als gezondheidsvoorlichter en vertrouwenspersoon in de prostitutiebranche. Ze ging in 2009 met pensioen, maar ze is aangeschoven voor een gesprek over het tienjarige bestaan van P&G 292, het centrum voor Prostitutie en Gezondheid op de Nieuwezijds Voorburgwal 292. Er wordt medische en psychosociale zorg verleend aan sekswerkers.

Naast Van der Helm zit Heleen Driessen (44), die nu namens zorgorganisatie HVO Querido bij P&G 292 werkt. De zorgverleners kunnen met z'n tweeën bogen op bijna vijftig jaar ervaring als vertrouwenspersoon van sekswerkers in Amsterdam.

8000 euro per maand
De rode draad in de wijze waarop Amsterdam prostitutie benadert, is regulering en controle. De gemeente wil meer grip krijgen op de branche. Waar in de jaren zestig en zeventig de liberale gedachte leidend was, lijkt de gemeente zich vanaf de eeuwwisseling ook te laten leiden door morele drijfveren.

Het begon met de opheffing van het bordeelverbod in 2000 en de Nederlandse overheid een vergunningenstelsel in het leven riep dat misstanden moest tegengaan. Met succes, volgens de overheidsevaluatie.

In Amsterdam ging de tippelzone aan de Theemsweg dicht en Project 1012 moest de raamprostitutie aan banden leggen. Daarbij speelde niet alleen de bescherming van de sekswerkers een rol, maar ook het terugdringen van mensenhandel en de georganiseerde misdaad. "Een partij drugs kun je één keer verkopen, maar een vrouwenlichaam elke dag, zei iemand van het team mensenhandel ooit," herinnert Driessen zich.

De zorgmedewerkers vinden dat wat eenkennig over het werk wordt gedacht. Ja, er zijn misstanden en ja, er is mensenhandel. Dat moet je bestrijden, maar de meeste sekswerkers zijn niet zielig. Ze hoeven niet te worden gered. Geld is het belangrijkste motief voor het werk; een jonge vrouw kan wel 8000 euro per maand verdienen.

"Ik had ooit een collega die eerder in de psychiatrische verpleging had gewerkt," zegt Van der Helm. "Ze bekeek alle sekswerkers met een psychiatrische blik. Ze heeft het niet lang volgehouden. Ik ben er zelf altijd van uitgegaan dat de vrouwen, mannen en transgenders het werk uit vrije wil deden, maar ik ben natuurlijk niet blind voor mensenhandel en uitbuiting. Ik wilde altijd weten of sekswerkers hun inkomsten mochten houden, want dat is de belangrijkste indicatie voor vrijwilligheid."

Door het regulerende beleid is het werk van vertrouwenspersonen niet makkelijker geworden, zegt Driessen. "Om regels te ontlopen gaan sekswerkers in de illegaliteit werken. Het is moeilijk daar zicht op de krijgen. De kans op misstanden neemt dan ook toe. Vrouwen werken nu vaker vanuit appartementen. Overdag is nog maar 30 procent van de ramen verhuurd, dat was altijd 100 procent. Thuiswerkers komen via sites als kinky.nl of hookers.nl aan klanten. Waar vraag is, komt ook aanbod."

Uitbreiding van de zorg
De gemeente Amsterdam kent dat waterbed­effect, en richt zich naast regulering dan ook op uitbreiding van de zorg. Dat is het bestaansrecht van P&G 292, dat wordt gefinancierd vanuit de Stopera.

In de tien jaar dat P&G 292 bestaat, heeft het centrum veel voor elkaar gekregen. Uit de statistieken blijkt dat de zorgmedewerkers steeds meer sekswerkers bereiken voor medische en psychosociale zorg. Ze gaan ook mee bij acties van gemeente en justitie ter ondersteuning van sekswerkers. Verder 'empowert' P&G 292 de mensen die werkzaam zijn in de branche, zodat ze beter voor zichzelf kunnen opkomen. "Een goede zaak, die wordt ondersteund door de gemeente," zegt Driessen.

Er zijn ook landen die compleet anders tegen prostitutie aankijken. Zweden bijvoorbeeld stelt klanten van sekswerkers strafbaar. Driessen is in Zweden gaan kijken, maar ze is geen voorstander. "Je merkt niets van prostitutie in het straatbeeld, maar achter gesloten deuren gebeurt het toch. Het aantal soa's is in Zweden toegenomen. En de sekswerkers bieden hun diensten aan in Kopenhagen in plaats van in Stockholm. Denemarken heeft een liberaler beleid. De branche opereert internationaal."

Van der Helm: "Een waterdicht prostitutiebeleid maken is moeilijk, maar Amsterdam doet het in mijn ogen goed."

'Ik heb mijn werk lang verzwegen'
Kimberly (50)
"Ik heb een man en twee kinderen. Ze weten wat ik doe, maar ik heb het ook een tijd voor hen verzwegen. Het stigma op sekswerk is enorm, en daar verzet ik me tegen. Daarom ben ik voorzitter van de klankbordgroep van sekswerkers bij P&G 292, waar je niet wordt aangekeken op het stigma. Ik was verlegen toen ik met dit werk begon, maar mede dankzij het werk heb ik me ontwikkeld."

"Ik ben op m'n 27ste begonnen als sekswerker. Ik had een studieschuld. Ik ben er eigenlijk een beetje ingerold. Ik ben begonnen in een massagesalon, daarna ging ik in een seksclub werken. Ik heb ook achter het raam gestaan."

"Nu doe ik escortwerk, soft sm, voor 150 euro per uur. Ik ben dominant tijdens mijn werk. Dat past het beste bij mijn karakter, en het is ook een manier om het werk langer vol te houden."

"Ik ben 50 en ik wil ermee doorgaan zolang ik het leuk vind en me lichamelijk goed genoeg voel."

'Helft van het geld moet ik afstaan'
Sofie (tussen 20-40)
"Ik werk in het hogere segment van de escortbranche. Ik ga vaak een hele avond en nacht mee met een klant. Dat kost 1000 euro. Ik moet meer dan de helft afstaan aan het escortbureau. Die verdeling vind ik scheef."

"Daarbij komt dat het escortbureau exclusiviteit verlangt: ik mag niet voor andere bureaus werken, anders krijg ik geen opdrachten meer. Dat vind ik onjuist, maar ik kan er juridisch niets tegen doen zonder mijn anonimiteit op te geven. Daarin zie ik een taak voor de overheid, die veroorzakers van dit soort misstanden moet aanpakken, en niet de sekswerkers zelf. Een verbod op prostitutie, zoals in Zweden, zou deze situatie niet oplossen."

"Ik doe mijn soa-tests bij P&G 292 en heb een cursus zelfverdediging en weerbaarheid gevolgd."

"Ik doe dit werk nu een jaar. Ik was onderzoeker aan een universiteit, maar ik kreeg geen aanstelling en wil het onderzoek afmaken. Ik wil in korte tijd veel geld verdienen met een baan die bij me past. In mijn persoonlijke leven ben ik polyamoureus: ik heb meerdere relaties en houd van seks."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden