Plus

Overheid pakt drugsproductie niet genoeg aan

Mede door slap overheidsbeleid blijven criminelen fortuin maken met synthetische drugs, stellen onderzoekers. Hun raming van de jaaromzet van 18,9 miljard euro noemen ze nog aan de lage kant.

Verschillende xtc-pillen Beeld anp

Nederland maakt pas serieus werk van de strijd tegen synthetische drugs als een buitenlands staatshoofd daarop met klem aandringt. Zodra die externe druk is weggeëbd, versloft het drugsbeleid weer.

Die constatering staat als een rode draad in het rapport Nederland en synthetische drugs: een ongemakkelijke waarheid, waarmee een clubje wetenschappers onder leiding van hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops dit weekend voor rumoer zorgde.

In opdracht van de Politieacademie waagden de wetenschappers een poging het antwoord te vinden op de vraag hoe het kan dat Nederlandse criminelen al decennia leidende rollen spelen in de wereldwijde handel in synthetische drugs zoals xtc en amfetamine.

Stroom amfetamine­pillen
Het ontbreekt aan vasthoudend beleid, luidt een van de antwoorden - naast de gebruikelijke vaststelling dat Nederland vanwege de goede fysieke én financieel-economische infrastructuur populair is en blijft, met ook nog eens een mild strafklimaat waar het om drugs gaat.

In de jaren zeventig moest Zweden de regering aanspreken op de stroom amfetamine­pillen uit Nederland voordat de regering maat­regelen nam, memoreren de onderzoekers.

Eind jaren negentig riep de Franse president Jacques Chirac premier Wim Kok tot de orde over de ladingen synthetische drugs en hennep die over zijn grens kwamen. Kok liet inderhaast de Unit Synthetische Drugs opzetten, waarin een trits instanties gezamenlijk op de drugslabs in het zuiden joegen, maar de drugsbazen verloren uiteindelijk weinig van hun macht.

Samenspannen
Dat maakte dat Bill Clinton eind 2000 namens de Verenigde Staten weer klaagde over het overweldigende aantal xtc-pillen dat Amerika binnenkwam. Onder het motto 'samenspannen tegen xtc' stortten gemiddeld zo'n 250 opsporingsambtenaren zich in de strijd tegen synthetische drugs.

XTC omzet in Nederland Beeld Boomcrimonologie/Trimbos © lvdb/Het Parool

De export van xtc naar de VS liep vervolgens terug, maar het is nog maar de vraag of de productie van xtc ook werd teruggedrongen. In elk geval gebeurde dat niet duurzaam, blijkt uit het rapport, waarin voor het eerst een gooi is gedaan naar het antwoord op de vraag hoeveel geld er in de criminele productieketen omgaat.

De wetenschappers stellen 'conservatieve aannames' te hanteren in hun schatting dat in 2017 voor 18,9 miljard euro aan xtc en amfetamine is geproduceerd in Nederland. Dat is meer dan de jaaromzetten van Albert Heijn of Philips, merkten de rapporteurs fijntjes op en die metafoor deed zijn werk.

Beschamend
Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid noemt het 'beschamend' dat Nederland ondanks alle kritiek vanuit het buitenland en ondanks de eerdere offensieven zo'n enorme rol blijft spelen in de productie van en handel in synthetische drugs. Hij zegt deze vorm van criminaliteit te 'willen oprollen'.

Hoofdonderzoeker Pieter Tops stelt dat veel meer maatregelen moeten worden genomen dan de regering neemt, wil de overheid de drugsindustrie echt raken. De 'brede aanpak' van het fenomeen 'zou topprioriteit moeten zijn', vinden de onderzoekers.

Critici wijzen er terecht op dat het niet verwonderlijk is dat ­wetenschappers die in opdracht van de Politieacademie onderzoek doen, uitkomen op het ­advies meer politie in te zetten - maar dat zij de vinger op een zere, al zo lang zwerende plek hebben gelegd, is evident.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden