Plus

Ouderwets hakkûh op Happy Hardcore in de Ziggo Dome

Vaak bespot, maar ongekend populair: happy hardcore. Dit weekeinde vieren Charly Lownoise en Mental Theo hun vijfde lustrum in de Ziggo Dome.

Mental Theo (r) met 'gabber in crime' Charlie Lownoise. Beeld anp

In de canon van de vaderlandse geschiedenis is het een vreemde eend in de bijt. Een winkeldochter die door de goedesmaakpolitie het liefst een beetje weggemoffeld wordt. Cultureel erfgoed waar niemand echt trots op is. Want Nederland, dat is Rembrandt, Spinoza, Van den Vondel en Multatuli.

Maar, of we het nu leuk vinden of niet, Nederland is ook ­2 Unlimited, Paul Elstak, 2 Brothers on the 4th Floor, en Charly Lownoise en Mental Theo. En het wordt hoog tijd dat we ons, als land, verzoenen met deze neonkleurige bladzijde in onze geschiedenisboeken. Dat we wat ooit voor wansmaak doorging omarmen en met trots gaan uitdragen: happy hardcore - ook dát zijn wij.

Hakkûh
Te beginnen met dit weekeinde. Dan vieren Charly ­Lownoise en Mental Theo, twee vaandeldragers van het genre, hun 25-jarig jubileum in de Ziggo Dome. De twee avonden nostalgisch en half-ironisch hakkûh zijn al maanden uitverkocht.

In de tweede helft van de jaren negentig scoorden Charly Lownoise en Mental Theo wereldhits met Wonderful days, Stars en Hardcore Feelings: vrolijke deuntjes met een catchy refrein, ondersteund door een simpel pianomelodietje en een stuwende breakbeat. Muziek die destijds door de serieuze muziekpers als kinderachtig en leeghoofdig gebeuk werd afgedaan, maar inmiddels dierbaar jeugdsentiment is van een complete generatie. 'I found a love but it didn't last, wonderful days belong to the past', zal het vrijdag- en zaterdagnacht klinken in die gigantische concertzaal in Zuidoost. En iedereen zal meezingen.

Alle originele hits van toen komen voorbij, belooft ­'Mental' Theo Nabuurs (53), die jaarlijks nog 180 keer optreedt. Maar van een happyhardcorerevival wil hij niet spreken. "Die muziek uit de jaren negentig is nooit weg­geweest. In elke discotheek en op elk huwelijk of hockeyfeest gaat het nog steeds los als onze nummers gedraaid worden. En in veel dance- en popmuziek van nu herken je nog steeds de sound van toen."

Haarkloverij
Wat die sound precies is, is nog niet zo eenvoudig om in kaart te brengen. Je vervalt al snel in haarkloverij over net niet sluitende definities en elkaar overlappende subgenres. Om te beginnen: wat in Nederland voor happy hardcore doorgaat, verschilt van wat in het Verenigd Koninkrijk als zodanig wordt beschouwd. En het containerbegrip eurodance, waar happy hardcore ook onder valt, bevat elementen van house uit Chicago, Belgische new­beat en Italodisco, terwijl de Nederlandse happy hardcore weer voortkomt uit de vroege gabber uit Rotterdam, vermengd met elementen van Britse en Duitse ravemuziek.

Zo ongecompliceerd als de muziek is, zo ingewikkeld is het afbakenen van de genres. In het boek No limit ondernemen Colin en Kevin Kraan een dappere poging om ­enige orde in de chaos te scheppen. De broers Kraan ­onderscheiden verschillende generaties eurodance.

2 Unlimited Beeld anp

De eerste golf, grofweg van 1990 tot 1993, bestond uit acts met een of twee zangeressen en een stoere rapper. Denk aan Ray Slijngaard en Anita Doth van 2 Unlimited, 2 Brothers on the 4th Floor en Twenty four Seven. Hun muziek, vaak geproduceerd door radio-dj's met een scherpe neus voor hits en geld, was een poppy versie van hiphouse, een uit Amerika overgewaaide versmelting van hiphop en house.

De tweede golf eurodance was nog hitparadegevoeliger: groepen als Captain Jack uit Duitsland (Hee yo, Captain Jack!), Rednex uit Zweden ('Where did you come from, ­where did you go, where did you come from cotton eyed Joe') en Haddaway uit Trinidad en Tobago ('What is love? Baby don't hurt me, no more') bestormden de hitlijsten, wat uiteindelijk zou culmineren in het artistieke dieptepunt van het decennium: Aqua met Barbie girl.

Vrolijke noot
Parallel hieraan gebeurde begin jaren negentig iets bij­zonders in Nederland. In de Rotterdamse discotheek Parkzicht ontsproot een muziekstijl die binnen een paar jaar zou uitgroeien tot dé dominante stroming onder ­Nederlandse jongeren: gabber. Een unieke subcultuur met een eigen kledingstijl (bomberjack, trainingspakken van het merk Australian en Nike Air Max), haardracht (kaal) en dansje ('hakken').

Captain Jack Beeld .

De gabberscene was hecht - er bestond zelfs een eigen handdruk waarmee gabbers elkaar begroetten - maar kreeg al snel ook sektarische trekken. "De muziek werd steeds harder en agressiever. Ramon (Charly Lownoise, red.) en ik kwamen uit de gabberscene, maar hadden niet zo veel met dat duistere," zegt Theo Nabuurs. "Wij draaiden veel in Schotland en Engeland, en in Duitsland. In de muziek die wij maakten komen invloeden van de breakbeat- en ravecultuur uit die landen terug. Daar hebben wij een vrolijke noot aan toegevoegd. Dat werd ons niet altijd in dank afgenomen."

Schisma
Happy hardcore, zoals het nieuwe genre heet, zorgde medio jaren negentig voor een schisma in de scene. Dj Paul Elstak, een van de godfathers van de Rotterdamse gabbermuziek, scoorde grote hits met Luv u more en Rainbow in the sky, maar werd uitgekotst door zijn vroegere fans. En ook Charly Lownoise en Mental Theo werden in de ban gedaan door gabbers van het eerste uur. De Rotterdamse hardcore dj Neophyte, die eerder al platen maakte met titels als Mellow moenie mauwe en Ik wil hakke!, bracht in 1995 het weinig subtiele maar veelzeggende nummer Happy is voor homo's uit.

De nekslag voor het genre vormden echter de happy hardcoreversies van kinderliedjes die daarna de hitparade bestormden. Gabber Piet kwam met Hakken en zagen op de wijs van Peppie en Kokkie, Hakkûhbar met Gabbertje op de wijs van Swiebertje, en de Mosselman maakte het nog bonter met, inderdaad, De mosselman. Praktisch van de ene op de andere dag waren de 'Aussies' en kale koppen uit het straatbeeld verdwenen: niemand wilde nog gabber zijn en happy hardcore was een besmette term. Een unieke Nederlandse subcultuur verdampte even snel als hij was opgekomen.

Inhoudsloze stampmuziek
Toch is Mental Theo nooit gestopt met draaien. "Altijd als ik die oude nummers draai, gaat het los. Dat sommige mensen nog steeds neerkijken op die muziek interesseert me niks. Happy hardcore is voor de mensen die het hebben meegemaakt hetzelfde als wat carnaval is voor iedereen beneden de rivieren: ongecompliceerd feestvieren."

De invloed van de ooit zo verguisde happy hardcore kan volgens Nabuurs niet onderschat worden. "De jaren ­negentig waren minstens zo belangrijk als de hippies en flowerpower uit de jaren zestig. Luister maar naar de nummers die nu in de hitparade staan. Die hadden totaal anders geklonken als onze muziek er niet was geweest," zegt Nabuurs.

Hij is niet de enige met zulke claims. "Als 2 Unlimited er niet was geweest, was ik nooit met muziek begonnen," zei Armin van Buuren eens bij DWDD. En ook voor Katy Perry en Lady Gaga vormde eurodance een bron van inspiratie. "Eurodance wordt gezien als een stroming die de brug tussen dance en pop heeft geslagen," schrijven Colin en Kevin Kraan in hun boek. Alle grote Nederlandse dj's die nu de wereld bestormen, van Hardwell en Afrojack tot Martin Garrix, staan op de schouders van hun vrolijk hakkende voorgangers.

Inhoudsloze stampmuziek, zei iedereen die meende over een goede smaak te beschikken toen happy hardcore de (kale) kop opstak. Maar een kwart eeuw later zal in de Ziggo Dome uitbundig gevierd worden dat dit wel mooi ónze inhoudsloze stampmuziek is.

Charly Lownoise & Mental Theo, 25 Years Anniversary, vrijdag 8 en zaterdag 9 februari in de Ziggo Dome (uitverkocht).

No Limit: de ultieme eurodance hits uit de 90's, Colin & Kevin Kraan, uitgeverij Mary go Wild.

Twenty 4 Seven Beeld Jan Vis

Succesnummers

Nederlandse happy hardcore ­klassiekers
- DJ Paul Elstak: Luv u more
- Charly Lownoise & Mental Theo: Wonderful days
- Party Animals: Have you ever been mellow
- Nakatomi: Children of the night
- Lipstick: I'm a raver

Nederlandse eurodance ­klassiekers
- 2 Unlimited: No limit
- 2 Brothers on the 4th Floor: Dreams (will come alive)
- The Vengaboys: We're going to Ibiza
- T-Spoon: Sex on the beach
- Alice Deejay: Better off alone

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden