Plus Klapstoel

Oud-sportverslaggever Theo Reitsma: 'Onbevangen het EK kijken kan ik niet'

Theo Reitsma (1942) was sportverslaggever. Van 1969 tot 2002 werkte hij voor de NOS; hij versloeg onder meer de gewonnen finale van het EK '88. Oranje is er dit jaar niet bij.

Theo Reitsma. Beeld Harmen de Jong

Velsen-Noord
'Mijn vader kwam uit Friesland. Om geld te verdienen voor zijn gezin was hij naar het westen gegaan. Eerst was hij boerenknecht, later kwam hij te werken bij papierfabriek Van Gelder, waar we praktisch naast woonden. Om aan te geven in welke tijd dit speelt: een douche hadden we thuis nog niet. Eén keer in de week, op zaterdagmiddag, gingen we naar het badhuis van Van Gelder. Altijd veel te snel naar mijn smaak riep de man die daar de scepter zwaaide: 'Afspoelen!'"

Telstar
"Als ze me vragen voor wie ik ben, zeg ik altijd: Telstar. Dat kan geen kwaad, ze spelen nooit een rol. Erg trouw aan de club ben ik niet: ik woon niet ver van het stadion, maar ben dit seizoen nog maar een keer wezen kijken, toen ze tegen Sparta speelden. Ik kwam voor het eerst bij Telstar als verslaggever van Dagblad Kennemerland. Vlak voor ik eindexamen deed, zag ik een advertentie waarin ze een leerling-journalist zochten. Meteen na mijn examen kon ik er beginnen. In die tijd deed je als leerling alles: vergaderingen van de gemeenteraad, een voorstelling van Wim Sonneveld, wedstrijden van Telstar."

Frank Snoeks
"Ik word zijn leermeester genoemd. Slaat nergens op. Frank heeft een geheel eigen stijl ontwikkeld, totaal anders dan hoe ik het deed. En dat ik zijn ontdekker zou zijn, is ook onzin. Ik heb hem gevraagd voor Studio Sport, dat is alles. In de jaren tachtig dreigde ik daar even chef te worden. Dan moet ik wel zorgen dat er nog voetbalcommentatoren zijn. Frank Snoeks viel me als sportverslaggever op door zijn oorspronkelijke pen. Als er voetbal op tv is, let ik altijd op het commentaar, ik kan straks niet onbevangen naar het EK kijken. Wie het goed doet? Ze doen het allemaal goed. Nee, verder zeg ik niks."

Nuchter
"Mijn commentaar was nuchter, ja. En ik was zuinig met woorden. Het was televisie, hè. En naar televisie kíjkt men. Als commentator hoef je de mensen niet te vertellen wat ze zelf al zien. Ik heb nooit de neiging gehad tot volkletsen. In de loop der jaren is het sportcommentaar van journalistiek ook een vorm van amusement geworden. Dan gaan ze heel hard jubelen en weet ik wat. Ik ben inmiddels wat bijgedraaid in mijn mening daarover, maar vind nog altijd dat bij sport op tv het amusement in de eerste plaats van het beeld moet komen en minder van wat er wordt gezegd."

Mart Smeets
"Natuurlijk: een vakman. Maar hij geldt op het ogenblik wel heel erg als de man die alles heeft meegemaakt. Te pas en te onpas geeft hij op tv zijn oordeel. Maar zijn kennis van de sport is enorm. Ik weet nog dat hij basketballer was en de journalistiek in wilde. Later is hij naar De Tijd gegaan, maar zijn allereerste artikel publiceerde hij in het Haarlems Dagblad, waar ik toen werkte. Ik herinner het me goed, omdat ik er heel wat rode strepen doorheen moest trekken. Het was veel te lang."

München 1972
"Mijn eerste Olympische Spelen. En ik zal het beeld van die terroristen op dat balkon nooit vergeten. Later ben ik nog vaak in München geweest, onder meer voor Bayern, en altijd drong die afgrijselijke herinnering zich op. Bij de directe verslaggeving van de gijzeling was ik niet betrokken, ik was in 1972 in München voor de atletiek. 'The games must go on', legendarische woorden van Avery Brundage, de toenmalige voorzitter van het IOC. De NOS is gebleven, veel Nederlandse sporters ook, maar de atleet Jos Hermes is naar huis gegaan. Op dat moment heb ik ook wel gedacht: we moeten stoppen. Nu is de gangbare opvatting: je moet niet wijken voor terreur, en daar ben ik het wel mee eens. Maar ik denk niet dat Avery Brundage om die reden zijn uitspraak deed. Daar speelden commerciële belangen mee."

Friesland
"Ik verdeel mijn tijd tussen Driehuis en Friesland, waar we een appartement in Leeuwarden hebben. Eerst hadden we een huis in het dorpje Wons, tussen de weilanden. Maar dat had ik toch gauw bekeken. Ik heb me altijd verbonden gevoeld met Friesland. Omdat mijn vader er vandaan kwam, maar ook omdat de mentaliteit me aanspreekt. Bij Friezen is het: ja is ja en nee is nee en daar zit niets tussen. In dat opzicht voel ik me Fries: ik ben nuchter, houd niet van kletsen."

Stem
"Een kunstredacteur van het Haarlems Dagblad die weleens wat deed voor televisie zei: 'Je hebt een goede stem, mag ik je aanbevelen bij Bob Spaak, de baas van Sport in beeld? Na een screentest kon ik meteen aan de slag. Op de middelbare school had ik al eens met veel plezier meegedaan aan een hoorspel over Antonie van Leeuwenhoek. Voor een publiek in de aula speelden wij achter een gordijn dat stuk. Wist ik veel dat je met je stem ook geld kon verdienen. Nog steeds herkennen mensen me aan mijn stem, maar dat is nooit iemand van onder de veertig. Nee, verder heb ik nooit iets met mijn stem gedaan. Zingen kan ik niet. Maar ik heb weleens gefantaseerd over acteren. Laatst zag ik nog een documentaire over Marcello Mastroianni: geweldig. Hoewel dat nou net een acteur was die zijn stem nauwelijks nodig had. Hij hoefde in zo'n Italiaanse film maar een bordes af te komen en dat was voldoende."

Peter Bosz
"Heel merkwaardig dat iemand Vitesse verlaat voor een Israëlische club en dan na een half jaar alweer opduikt bij Ajax. Dan ga je toch denken. Was die periode in Israël wel zo toevallig of is daar door Jordi Cruyff gekeken of Bosz geschikt zou zijn voor Ajax? Als dat zo is, had Frank de Boer halverwege het seizoen al kunnen weten dat hij niet bij Ajax zou blijven. Het zou ook kunnen dat Jordi Cruijff binnenkort bij Ajax opduikt als de opvolger van Marc Overmars. Ik vond het heel slim van mezelf toen ik dit laatst allemaal bedacht, maar vorige week las ik bij Youp van 't Hek min of meer hetzelfde, dus zo spitsvondig ben ik ook weer niet.

Nederlands elftal
"Is op het ogenblik helemaal niks. Er zijn spelers die onder die naam samenspelen, meer niet. Ik hoop dat die kleine generaal er als assistent-trainer wat verandering in kan brengen. Ik ben opgegroeid met Dick Advocaat. Toen ik een jonge verslaggever was, was hij die verbeten bink uit Den Haag. Misschien kan hij een bijdrage leveren aan de wederopleving van Oranje, maar daar heb je toch in eerste instantie goede spelers voor nodig."

Sylvana Simons
"Ik begrijp niet waarom die mevrouw naar Denk is gegaan. En verder: wat er rond haar op de sociale media gebeurt, staat zó ver van me af. Volstrekt gek, wáánzinnig. Het is niet eens genoeg dat te veroordelen. Ik doe niet aan sociale media. Dat is deels een generatieding, maar ik heb ook helemaal niet overal een menig over. Iedereen spuugt maar wat in een doosje. Ik voel geen enkele behoefte daar aan mee te doen."

Argentinië
"Dan denk ik meteen aan Bram en Freek, die in 1978 een schitterende actie voerden om niet naar het WK in Argentinië te gaan. Er waren goede redenen daar weg te blijven, er was een echt verschrikkelijke dictatuur. Maar ik was daar met een puur journalistieke opdracht: verslag doen van een sportevenement. Ik deed het commentaar bij de finale. Alles was toen zo anders dan nu. Er waren weinig camera's, de commentaaarpositie was een roteind weg. En dat zou nu echt ondenkbaar zijn: na afloop reed ik in de spelersbus mee het stadion uit. Daarbuiten was het een waar pandemonium. We waren niet omringd door politie, maar door voetbalfanaten. Ik weet niet of we het zouden hebben overleefd als Nederland had gewonnen. Naast me in de bus zei Dick Nanninga: 'Geen paniek, Theo. Als ze met kogels komen, kop ik ze terug.'"

Louis van Gaal
"De eerste keer dat ik hem ontmoette, als speler van Telstar, keek hij me zo aan van: ja, ja, een vertegenwoordiger van de pers. Ik heb diep respect voor zijn loopbaan, maar snap niet waarom hij zich altijd zo snel aangevallen voelt. Ik heb één keer een aanvaring met hem gehad. Als commentator had ik de gewoonte om voor een wedstrijd te praten met trainers, om inzicht te krijgen in de bedachte speelwijze. In zijn tijd bij Ajax is hij toen een keer enorm tegen me uitgevallen. Het was bij een wedstrijd om de Europacup II, misschien wel III. Een beetje prikkelend zei ik: 'Ja maar, dit is toch geen Europacup I-wedstrijd?' Waarop hij uitbarstte: 'En wie denk jij wel dat je bent, Jezus Christus!?' Ik ben opgestapt en heb nooit meer de behoefte gevoeld hem iets te vragen. Hij ziet de pers echt als de vijand. Blijkbaar heeft hij dat nodig, misschien dat hij met dat vijandsbeeld eenheid in een team creëert. Maar het was een enorme misvatting dat hij dacht met die houding in Engeland weg te komen, Daar knijpt de pers zich in de handen als je zo doet."

Monique Klemann
"Van Loïs Lane? Ik heb ervan gehoord, maar ken er niets van. Met muziek ben ik een enorme inhaalslag aan het maken. Afgelopen weekend zat ik in Leeuwarden nog bij La Bohème in Leeuwarden, die ik vorig jaar heb gezien in het Oostenrijkse Bregenz. Maar ook met popmuziek ben ik bezig. Dinsdag ga ik naar Berlijn voor een optreden van Herbert Grönemeyer, die optreedt in de Waldbühne. Geweldige zanger, die ik ken uit het programma van Jools Holland. En ken je Anthony Hamilton, de soulzanger? Die zag ik op tv in een uitzending over North Sea Jazz. Wat een zanger. Ik ben naar een show geweest van hem in Kansas. Er waren drie blanken in de zaal: mijn vrouw en ik en nog een verdwaalde geest."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden