Plus

'Oud en nieuw rustig, met honderden gewonden?'

Door knallers en vuurpijlen te verbieden wordt geen afbreuk gedaan aan een oer-Nederlands gebruik, vindt voorzitter Tjibbe Joustra van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. 'We willen de traditie veiliger maken, niet om zeep helpen.'

Medewerkers van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) testen consumentenvuurwerk op schietbaan Europoort op de Rotterdamse Maasvlakte. Beeld anp
Medewerkers van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) testen consumentenvuurwerk op schietbaan Europoort op de Rotterdamse Maasvlakte.Beeld anp

Waarom wilt u juist knalvuurwerk verbieden?
Tjibbe Joustra: "We hebben geprobeerd aanbevelingen te doen die het mogelijk maken om oudjaar te vieren zoals iedereen dat prettig vindt, maar willen tegelijk korte metten maken met de grootste veroorzakers van ellende: letsel, vernielingen en geweld. Dan kom je uit op vuurpijlen en knalvuurwerk, die moeten wat ons betreft dan ook niet meer worden toegestaan. Het gaat om maximaal 20 procent van het verkochte vuurwerk, dus er blijft een heleboel mogelijk. We willen geen traditie om zeep helpen. Wel willen we de traditie veilig maken."

Veel mensen zijn gehecht aan die traditie rond oud en nieuw.
"Gehecht? Meer dan de helft van de Nederlanders is voor een algeheel vuurwerkverbod, dus lang niet iedereen zal dit erg vinden. Voor vuurwerkliefhebbers blijft de mogelijkheid bestaan om siervuurwerk af te steken, maar nogmaals: de veiligheid staat voorop. Want onze traditie met oud en nieuw is feestvieren, niet jaarlijks bijna 500 mensen op de spoedeisende hulp en 11.000 incidenten met vernieling, mishandeling en brandstichting."

U heeft het nu alleen over vuurpijlen en knalvuurwerk, maar oogartsen vinden siervuurwerk ook link. In uw rapport staat dat de overheid de komende jaren ook in de gaten moet houden in hoeverre het nog toegestane vuurwerk zorgt voor letsel. Om dat eventueel ook te verbieden. Waar houdt het op?
"Er komen natuurlijk ook nieuwe producten op de markt en dat kan weer andere gevaren opleveren. Wij zeggen: volg wat er speelt en grijp ook in de toekomst in als dat nodig is. Het gaat ons niet om een sluipend verbod op alles."

Welke feiten kwam u tegen tijdens dit onderzoek waardoor u nu aan de noodrem trekt?
"We zien dat er veel maatregelen worden genomen om de risico's in te perken. Soms levert dat een lichte teruggang op in het aantal gewonden en incidenten, maar die blijven op een heel hoog niveau. Er wordt altijd gesproken over een 'rustige jaarwisseling', maar gemiddeld één dode en honderden gewonden per jaar zou ik niet 'rustig' willen noemen. Die cijfers moeten dalen, dat willen wij met het rapport bewerkstelligen."

En dat kan echt alleen via zo'n verbod?
"Ons inziens is dat de manier om het te doen. Een verbod op knalvuurwerk maakt het ook makkelijker om illegaal vuurwerk op te sporen. Dat zien wij de laatste jaren zwaarder en zwaarder worden. Dus het is echt noodzakelijk om hier en daar paal en perk te stellen."

U wilt ook extra inzet voor de opsporing en vervolging van handel in illegaal vuurwerk en meer Europese samenwerking.
"De politie en het Openbaar Ministerie hebben de laatste jaren hun best gedaan om dit op te pakken. We weten dat de politie ontzettend veel te doen heeft, maar hopen toch dat deze lijn wordt voortgezet. Europees gezien zien we dat veel vuurwerk gewoon legaal wordt geproduceerd, maar op illegale wijze wordt gebruikt. Dat zijn namelijk producten die voor professioneel gebruik bestemd zijn, maar toch bij gewone burgers terechtkomen. Dat moet stoppen."

Tot slot constateert u dat er ook veel problemen zijn met de openbare orde op oudejaarsavond. Heeft dat niet meer met alcohol te maken dan met vuurwerk?
"Er is zeker een verband met vuurwerk, want bij die incidenten wordt veel gevaarlijk vuurwerk gebruikt. Als de politie probeert de orde te herstellen of de brandweer tracht te blussen, dan wordt er toch vaak met van alles gegooid. Niemand is voor een kleintje vervaard, maar een rotje is wel wat anders dan een Cobra, die de kracht heeft van een handgranaat. Daar praten we hier over en dat bemoeilijkt de oplossing van incidenten aanzienlijk."

Geen extra vuurwerkvrije zones in Amsterdam

De Amsterdamse gemeenteraad buigt zich komende week over een voorstel van de Partij voor de Dieren om het afsteken van vuurwerk in de stad aan banden te leggen. (klik)

Schade

Elk jaar is het vaste prik: enkele dagen na de jaarwisseling komt het Verbond van Verzekeraars met een schatting van de schade aan woningen en auto's. Dat getal komt de laatste vijf jaar telkens tussen de 12 en 15 miljoen euro uit.

Zo werd met oud en nieuw 2015/2016 voor 14,3 miljoen euro schade geregistreerd aan particuliere eigendommen. Bij gemeentelijke eigendommen komt de rekening gemiddeld uit op duizenden tot tienduizenden euro's. Bij de grote steden loopt de teller zelfs op naar tonnen schade. Vooral schoolgebouwen zijn nogal eens doelwit van raddraaiers.

Maar de jaarwisseling leidt ook tot andere kosten, zoals ziekenhuisrekeningen. Deze lopen per slachtoffer uiteen van enkele honderden tot tienduizenden euro's. In het geval van blijvend en ernstig letsel (brandwonden, zwaar oogletsel) kunnen die kosten zelfs stijgen tot 100.000 euro per persoon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden