Plus

Oud-docent Coen Pots: 'Mbo moet barrières neerhalen'

Als het over het mbo gaat, gaat het bijna altijd over de problemen. Oud-docent Coen Pots wil het schooltype verbeteren. 'Er is hoop, maar er moet nog veel gebeuren.'

Coen Pots Beeld Mieke Kanters
Coen PotsBeeld Mieke Kanters

Als zijn zoons (8 en 5) ooit naar het mbo gaan, moet er een hoop veranderd zijn, vindt Coen Pots (41), adviseur maar vooral voormalige docent in het mbo en oud-manager bij een mbo-instelling. Hij maakt zich zorgen over de onderwijssector waar meer studenten naartoe gaan dan naar het hbo of de universiteit.

Een half miljoen leerlingen telt het mbo, op 66 verschillende scholen. Bijna veertig procent van de Nederlandse bevolking heeft een mbo-diploma. Maar als het over het mbo gaat, gaat het nog steeds vooral over de problemen.

Pots wil het mbo verbeteren, eigenhandig. Hij benaderde de grote bazen achter de roc's en andere scholen, interviewde hen en schreef een boek.

Die bestuurders, mannen en enkele vrouwen die meestal onzichtbaar blijven, lijken alleen in het nieuws te komen als het fout gaat: zie het debacle rond ROC Leiden (waarbij veel te veel geld werd uitgegeven aan een gebouw ) of de ondergang van onderwijskolos Amarantis.

De mannen en vrouwen in Pots' boek Navigeren Met Het Hart, dat binnenkort uitkomt, zijn niet zo, zegt hij. "Deze mensen hebben hart voor de zaak, ze doen het echt voor de studenten," zegt Pots. Maar dat neemt niet weg dat hij nog niet helemaal overtuigd was. "Het mbo-­onderwijs moet een slinger krijgen."

Waarom zou u uw zoons nog niet naar het mbo laten gaan?
"Ze zijn natuurlijk te jong, maar het mbo moet ook beter. Veel mbo-instellingen zien hun organisatie als het belangrijkste, niet de student. Ze hebben opleidingen die er vooral op gericht zijn studenten te trekken en houden zich er niet mee bezig dat daarna 60 procent van de studenten werkloos is. Ik vind dat onethisch."

"Het mbo zou ook bij uitstek de plek moeten zijn waar bedrijven en scholen samenwerken, maar dat lukt ook niet altijd. Als je wilt dat je in de toekomst goed personeel hebt, moet je betrokken zijn bij het opleiden van die mensen. Maar bedrijven vinden scholen te veel naar binnen gekeerd."

Wordt er niet genoeg samengewerkt?
"Soms wel, maar wat bijvoorbeeld supernaïef is, is dat alle mbo-opleidingen in het hele land zo op elkaar worden afgestemd dat je bij wijze van spreken eerst een opleiding in Groningen doet en dan in Limburg verder kunt leren. Dat moet helaas, omdat het systeem zo is ingericht, maar het is ook raar, want de meeste mbo'ers blijven in hun eigen regio."

"Je zou moeten kijken wat je regio nodig heeft en daar het aanbod van opleidingen op afstemmen: windenergie in Groningen, petrochemie in Limburg, horeca in Amsterdam."

Jaarlijks gaan ongeveer 25.000 mbo'ers naar het hbo. Blijkbaar vinden veel studenten een mbo-diploma niet genoeg. En werkgevers ook niet.
"Het mbo moet geen vooropleiding van het hbo worden. Maar het is ook verwarrend dat er vier niveaus zijn binnen het mbo. Vraag een gemiddelde Nederlander wat die zijn en ze blijven het antwoord schuldig."

"Terwijl de verschillen tussen de niveaus enorm zijn. Havisten halen vaak hun neus op voor het mbo, maar velen van hen zouden er baat bij hebben. Mbo-4 is echt een goede opleiding."

De bestuurders van grote onderwijsinstellingen staan niet goed bekend. Edo de Jaeger, bestuurder van het ROC van Amsterdam, kreeg van de jongeren-SP ooit de Gouden Hark.
"Dat was omdat hij boven de balkenendenorm verdient. Maar het ligt genuanceerder denk ik. Hij kwam uit de hofhouding van Beatrix en trof een mbo in geldnood aan. Dat is een reuzeklus."

Samen met de bestuurders kijkt u vooruit, naar 2027. Wat voorspellen de grote bazen van de mbo's voor de toekomst?
"Diploma's gaan misschien verdwijnen. Dat wat je gedaan hebt, komt dan bijvoorbeeld in een portfolio terecht, of er komen certificaten voor bepaalde vakken. De muren van het schoolgebouw worden geen grens meer. Edo de Jaeger kocht voor het ROC van Amsterdam een Boeing, zodat studenten echt kunnen ervaren hoe het is om aan een vliegtuig te werken."

"Wat ik wel hoop, en dat zegt ook iemand van het ministerie in het boek, is dat de angst weggaat. Als gevolg van schandalen rondom het ROC Leiden en Amarantis is men echt angstig geworden. Terwijl er juist lef nodig is om het mbo te veranderen."

Coen Pots, Navigeren Met Het Hart, €37,50, verschijnt 9 november.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden